Właściwości farmakokinetyczne
Ostenil 70 70 mg

Wprowadzenie do farmakokinetyki alendronianu sodu

Właściwości farmakokinetyczne produktu leczniczego Ostenil 70 (70 mg kwasu alendronowego w postaci alendronianu sodu trójwodnego) obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania substancji czynnej z organizmu. Zrozumienie tych procesów ma kluczowe znaczenie dla optymalizacji terapii i bezpieczeństwa pacjentów z chorobami kości, u których stosowany jest ten lek.¹

Wchłanianie alendronianu

Dostępność biologiczna alendronianu po podaniu doustnym jest stosunkowo niska i zależna od wielu czynników. W porównaniu do referencyjnej dawki dożylnej, średnia biodostępność alendronianu podawanego doustnie w dawkach od 5 mg do 70 mg wynosi 0,64%. Warunkiem uzyskania takiej biodostępności jest podanie leku po nocnej przerwie w posiłkach i na co najmniej 2 godziny przed standardowym śniadaniem.²

Na wchłanianie alendronianu istotny wpływ mają pokarmy i napoje:

• Jednoczesne podanie leku ze standardowym śniadaniem praktycznie uniemożliwia jego wchłanianie – biodostępność zbliża się wówczas do zera³
• Spożycie kawy lub soku pomarańczowego wraz z lekiem zmniejsza jego biodostępność o około 60%⁴

Dystrybucja alendronianu w organizmie

Po wchłonięciu alendronian podlega specyficznej dystrybucji w organizmie. Badania na modelach zwierzęcych (szczury otrzymujące dożylnie 1 mg/kg m.c. alendronianu) wykazały charakterystyczny wzorzec dystrybucji substancji czynnej: początkowo następuje przenikanie do tkanek miękkich, a następnie szybka redystrybucja z kumulacją w tkance kostnej lub wydalaniem przez nerki.⁵

U ludzi średnia objętość dystrybucji alendronianu w stanie stacjonarnym, z wyłączeniem kości, wynosi co najmniej 28 litrów. Po podaniu doustnym dawek terapeutycznych stężenie leku w osoczu jest bardzo niskie – poniżej progu wykrywalności wynoszącego 5 ng/ml. Alendronian wiąże się z białkami osocza w około 78%.⁶

Metabolizm alendronianu

Dostępne dane wskazują, że alendronian nie podlega procesom metabolicznym w organizmie. Nie wykazano, aby substancja ta była metabolizowana zarówno u ludzi, jak i u zwierząt.⁷ Ta właściwość farmakokinetyczna ma istotne znaczenie kliniczne, gdyż minimalizuje ryzyko interakcji lekowych związanych z układami enzymatycznymi wątroby.

Wydalanie alendronianu

Drogi eliminacji

Badania z użyciem alendronianu znakowanego izotopowo (węgiel ¹⁴C) wykazały, że po podaniu dożylnym około 50% dawki radioaktywnej zostaje wydalone z moczem w ciągu 72 godzin. W kale stwierdzono małą aktywność promieniotwórczą lub jej brak, co wskazuje na minimalny udział wydalania z żółcią.⁸

Parametry farmakokintyczne wydalania

Klirens alendronianu po podaniu dożylnym pojedynczej dawki 10 mg wynosi:

• Klirens nerkowy: 71 ml/min
• Klirens ogólnoustrojowy: nie przekracza 200 ml/min⁹

Okres półtrwania alendronianu wykazuje znaczące różnice w zależności od kompartmentu:

• W surowicy krwi: około 1 godziny (po 6 godzinach od podania dożylnego stężenie w osoczu zmniejsza się o ponad 95%)¹⁰
• W tkance kostnej: przekracza 10 lat, co odzwierciedla powolne uwalnianie alendronianu z kości¹¹

Mechanizm wydalania

Badania przeprowadzone na szczurach wykazały, że alendronian sodu nie jest wydalany przez układy transportowe kwasów i zasad w nerkach. Na tej podstawie przypuszcza się, że lek nie wpływa na wydalanie innych substancji leczniczych przez odpowiednie układy transportowe u ludzi.¹² Jest to istotna informacja w kontekście potencjalnych interakcji lekowych na poziomie wydalania nerkowego.

Farmakokinetyka w różnych grupach chorych

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek farmakokinetyka alendronianu ulega istotnym zmianom. Na podstawie badań przedklinicznych wykazano, że frakcja leku, która nie została zdeponowana w tkance kostnej, jest szybko usuwana z moczem.¹³

W badaniach na modelach zwierzęcych, którym długotrwale podawano dożylnie alendronian w dawkach do łącznej ilości 35 mg/kg m.c., nie zaobserwowano nasycenia wychwytu leku przez tkankę kostną.¹⁴

Mimo braku wyczerpujących danych klinicznych, na podstawie analogii do modeli zwierzęcych można założyć, że u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek eliminacja alendronianu będzie zmniejszona. W konsekwencji, u tych pacjentów można spodziewać się większego nagromadzenia alendronianu w tkance kostnej.¹⁵ Ta właściwość ma istotne znaczenie przy dostosowywaniu dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek.

Kluczowe parametry farmakokinetyczne alendronianu