Działania niepożądane
Meronem 1 g

Meropenem, antybiotyk karbapenemowy dostępny w dawkach 500 mg i 1 g do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na analizie 4872 pacjentów (5026 zastosowań). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to biegunka (2,3%), wysypka (1,4%), nudności/wymioty (1,4%) oraz odczyny zapalne w miejscu podania (1,1%). W badaniach laboratoryjnych dominowały trombocytoza (1,6%) oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (1,5-4,3%). Działania niepożądane klasyfikowano według układów i częstości występowania, z uwzględnieniem potencjalnie ciężkich reakcji, takich jak agranulocytoza, anafilaksja, drgawki czy toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella) i zespół Stevensa-Johnsona, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zapalenia jelita związanego z antybiotykoterapią, w tym rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridioides difficile.

Działania niepożądane leku Meronem

Meropenem (Meronem) należy do grupy antybiotyków karbapenemowych i jest dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji w dawkach 500 mg i 1 g. Podczas stosowania tego leku mogą wystąpić różne działania niepożądane, o zróżnicowanym nasileniu i częstości występowania. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa meropenemu, uwzględniając potencjalne zagrożenia związane z jego stosowaniem.1

Profil bezpieczeństwa – ogólny przegląd

W oparciu o dane kliniczne od 4872 pacjentów (5026 zastosowań meropenemu), do najczęściej raportowanych działań niepożądanych należą: biegunka (2,3%), wysypka (1,4%), nudności lub wymioty (1,4%) oraz odczyny zapalne w miejscu podania (1,1%). W zakresie nieprawidłowości parametrów laboratoryjnych obserwowano najczęściej trombocytozę (1,6%) oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (1,5-4,3%).2

Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych

Działania niepożądane meropenemu zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1 000, <1/100), rzadko (≥1/10 000, <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).3

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działanie niepożądane Opis i znaczenie kliniczne
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Niezbyt często Zakażenia drożdżakowe jamy ustnej i pochwy Związane z zaburzeniem mikrobioty po stosowaniu antybiotyku
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Często Trombocytoza Zwiększenie liczby płytek krwi powyżej normy
Niezbyt często Agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, trombocytopenia, neutropenia, leukopenia, eozynofilia Potencjalnie poważne zaburzenia hematologiczne wymagające monitorowania
Zaburzenia układu immunologicznego Niezbyt często Anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości
Zaburzenia psychiczne Rzadko Majaczenie Zaburzenie świadomości, szczególnie ryzyko u pacjentów w podeszłym wieku
Zaburzenia układu nerwowego Często Ból głowy Zwykle przemijający, o nasileniu łagodnym do umiarkowanego
Niezbyt często Parestezja Nieprawidłowe odczucia czuciowe (mrowienie, drętwienie)
Rzadko Drgawki Szczególne ryzyko u pacjentów z zaburzeniami OUN lub niewydolnością nerek
Zaburzenia żołądka i jelit Często Biegunka, ból brzucha, wymioty, nudności Najczęstsze działania niepożądane, zwykle przemijające
Niezbyt często Zapalenie jelita związane z antybiotykoterapią Potencjalnie poważne powikłanie, w tym ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelit
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Często Zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej we krwi, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej we krwi Najczęstsze nieprawidłowości laboratoryjne, zwykle przemijające
Niezbyt często Zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi Może wskazywać na uszkodzenie wątroby lub hemolizę
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często Wysypka, świąd Najczęstsze reakcje skórne, zwykle łagodne
Niezbyt często Toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella), pęcherzowy rumień wielopostaciowy (zespół Stevensa-Johnsona), rumień wielopostaciowy Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne, wymagające natychmiastowego odstawienia leku
Częstość nieznana Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS), ostra uogólniona osutka krostkowa Ciężkie reakcje nadwrażliwości wymagające natychmiastowej interwencji
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi Wskazuje na potencjalne uszkodzenie funkcji nerek
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Odczyny zapalne, ból Lokalne reakcje w miejscu podania
Niezbyt często Zakrzepowe zapalenie żył, ból w miejscu podania Komplikacje związane z podaniem dożylnym

Szczególne ostrzeżenia dotyczące działań niepożądanych

Zespół Kounisa

U pacjentów stosujących antybiotyki beta-laktamowe, do których należy meropenem, raportowano przypadki ostrego zespołu wieńcowego związanego z reakcją alergiczną, znanego jako zespół Kounisa. Jest to szczególnie istotne ostrzeżenie dla pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego.4

Ciężkie reakcje polekowe

Szczególnie niebezpieczne dla życia pacjenta mogą być ciężkie reakcje skórne, takie jak:

  • Toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella) – zagrażająca życiu dermatoza z rozległą martwicą naskórka i złuszczaniem skóry5
  • Zespół Stevensa-Johnsona – ciężka postać rumieniowa z tworzeniem pęcherzy i nadżerek na skórze i błonach śluzowych6
  • Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS) – zespół nadwrażliwości obejmujący wysypkę, gorączkę, powiększenie węzłów chłonnych i zaburzenia narządowe7

Zaburzenia związane z układem pokarmowym

Stosowanie meropenemu, podobnie jak innych antybiotyków, wiąże się z ryzykiem wystąpienia zapalenia jelita związanego z antybiotykoterapią, włącznie z rzekomobłoniastym zapaleniem jelita grubego wywoływanym przez Clostridioides difficile. Może ono mieć różne nasilenie – od łagodnej biegunki po zagrażające życiu zapalenie jelita. Stąd u każdego pacjenta, u którego wystąpi biegunka w trakcie lub po zakończeniu terapii meropenemem, należy rozważyć to rozpoznanie.8

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Meronem jest zatwierdzony do stosowania u dzieci powyżej 3 miesiąca życia. Dostępne dane nie wskazują na zwiększone ryzyko występowania jakichkolwiek działań niepożądanych w populacji pediatrycznej w porównaniu z populacją dorosłych. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zgodny z obserwowanym u dorosłych pacjentów.9

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania meropenemu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich organów nadzoru farmaceutycznego.10

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia ciężkich reakcji nadwrażliwości, ciężkich reakcji skórnych lub innych zagrażających życiu działań niepożądanych, leczenie meropenemem należy natychmiast przerwać i zastosować odpowiednie leczenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na:

  1. Natychmiastowe przerwanie terapii przy pierwszych objawach ciężkich reakcji skórnych
  2. Monitorowanie parametrów hematologicznych i wątrobowych u pacjentów długotrwale leczonych meropenemem
  3. Dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
  4. Wdrożenie leczenia objawowego w przypadku biegunki, ze szczególnym uwzględnieniem diagnostyki w kierunku C. difficile

Większość działań niepożądanych ma charakter przemijający i ustępuje po zakończeniu terapii, jednak niektóre mogą wymagać specjalistycznego postępowania i długotrwałego monitorowania.11

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl