Właściwości farmakodynamiczne melatoniny

Melatonina, sklasyfikowana w grupie farmakoterapeutycznej jako lek nasenny i uspokajający, należy do agonistów receptora melatoninowego (kod ATC: N05CH01). Substancja ta funkcjonuje w organizmie człowieka jako neurohormon, którego produkcja zachodzi przede wszystkim w szyszynce będącej częścią ośrodkowego układu nerwowego. Jednakże, synteza melatoniny z prekursora – aminokwasu tryptofanu – nie ogranicza się wyłącznie do szyszynki, ale występuje również w innych strukturach organizmu, takich jak siatkówka oka, gruczoły łzowe, przewód pokarmowy, skóra czy limfocyty. Warto zaznaczyć, że wysokie stężenia tego hormonu zaobserwowano także w komórkach szpiku kostnego oraz w żółci ssaków.¹

Rola w regulacji rytmu dobowego

Melatonina pełni kluczową funkcję w regulacji biologicznego rytmu okołodobowego, kontrolując cykl snu i czuwania w ciągu doby. Wydzielanie endogennej melatoniny charakteryzuje się specyficznym rytmem dobowym – stężenia są najniższe w ciągu dnia, osiągając maksimum w nocy. Dodatkowo, oprócz dobowego cyklu wydzielania, melatonina wykazuje także rytm sezonowy, który jest zależny od zmian długości oświetlenia w różnych porach roku.²

Mechanizmy działania w leczeniu zaburzeń snu

W kontekście terapeutycznym, melatonina wykazuje dwa główne kierunki działania w leczeniu zaburzeń snu:

1. Bezpośredni efekt nasenny – prawdopodobnie wynikający z interakcji z ośrodkowym układem GABA-ergicznym. Działanie to przyczynia się do usprawnienia procesu zasypiania i utrzymania snu.³
2. Działanie chronobiologiczne – adaptujące zmiany w zakresie rytmu snu i czuwania do zmian oświetlenia oraz długości trwania dnia i nocy. Ten mechanizm jest realizowany głównie poprzez specyficzne ośrodkowe receptory melatoninowe MT1 i MT2.⁴

Dodatkowe efekty farmakodynamiczne

Poza istotnym wpływem na proces zasypiania, regulację faz snu oraz jego długość, melatonina wykazuje również szereg innych właściwości farmakodynamicznych:

• Działanie przeciwzapalne – pomaga w redukcji procesów zapalnych w organizmie
• Właściwości antyoksydacyjne – neutralizuje wolne rodniki, zmniejszając stres oksydacyjny
• Działanie immunostymulujące – wzmacnia funkcje układu odpornościowego
• Efekt przeciwnowotworowy – potencjalnie hamuje rozwój komórek nowotworowych
• Działanie hipotensyjne – wpływa na obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
• Funkcje termoregulacyjne – uczestniczy w regulacji temperatury ciała
• Właściwości cytoprotekcyjne – chroni komórki przed uszkodzeniami

Warto podkreślić, że badania eksperymentalne potwierdziły, iż wyżej wymienione efekty farmakodynamiczne są wywoływane nie tylko przez endogenną melatoninę, ale również przy egzogennym podaniu tego hormonu w postaci preparatów leczniczych.⁵

Dostępne dawki preparatu

Preparat Melatonina Biofarm dostępny jest w trzech różnych dawkach: 2 mg, 3 mg oraz 5 mg, w postaci tabletek. Każda tabletka zawiera odpowiednią ilość substancji czynnej – melatoniny (Melatoninum), w ilości zgodnej z oznaczeniem dawki.⁶