Działania niepożądane leku Lenalidomide Zentiva

Lenalidomid jest substancją czynną, która znalazła zastosowanie w leczeniu różnych postaci szpiczaka mnogiego. Stosowanie leku Lenalidomide Zentiva wiąże się z możliwością wystąpienia szeregu działań niepożądanych, których świadomość jest kluczowa dla prowadzenia bezpiecznej terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę profilu bezpieczeństwa tego produktu leczniczego występującego w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 25 mg w postaci kapsułek twardych.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa stosowania lenalidomidu

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu został dobrze scharakteryzowany w oparciu o wyniki różnych badań klinicznych, szczególnie badań CALGB 100104 oraz IFM 2005-02, które oceniały lenalidomid w leczeniu podtrzymującym u pacjentów z noworozpoznanym szpiczakiem mnogim po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych (ASCT). Warto zaznaczyć, że w badaniu CALGB 100104 zastosowano podejście zachowawcze do raportowania działań niepożądanych, uwzględniając zarówno zdarzenia po wysokodawkowej terapii melfalanem (HDM)/ASCT, jak i z okresu leczenia podtrzymującego.²

Ciężkie działania niepożądane

W trakcie stosowania lenalidomidu w leczeniu podtrzymującym po ASCT w porównaniu do placebo, zaobserwowano istotnie częstsze występowanie następujących ciężkich działań niepożądanych (≥5%):

• Zapalenia płuc (10,6% jako termin złożony) – stwierdzone w badaniu IFM 2005-02³
• Zakażenie płuc (9,4%, w tym 9,4% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego) – raportowane w badaniu CALGB 100104⁴

U pacjentów z noworozpoznanym szpiczakiem mnogim, którzy otrzymywali lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem, a nie kwalifikowali się do przeszczepu (badanie SWOG S0777), ciężkie działania niepożądane (≥5%) obejmowały:

• Niedociśnienie tętnicze (6,5%)⁵
• Zakażenie płuc (5,7%)⁶
• Odwodnienie (5,0%)⁷

W grupie pacjentów z noworozpoznanym szpiczakiem mnogim niekwalifikujących się do przeszczepu, otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z małymi dawkami deksametazonu (schematy Rd i Rd18), ciężkimi działaniami niepożądanymi występującymi częściej (≥5%) niż w grupie otrzymującej melfalan, prednizon i talidomid (MPT) były:

• Zapalenie płuc (9,8%)⁸
• Niewydolność nerek (w tym ostra) (6,3%)⁹

Najczęstsze działania niepożądane

W badaniu IFM 2005-02 działania niepożądane, które obserwowano częściej w grupie otrzymującej lenalidomid w leczeniu podtrzymującym w porównaniu do placebo, obejmowały:

• Neutropenię (60,8%) – znaczące obniżenie liczby neutrofili we krwi¹⁰
• Zapalenie oskrzeli (47,4%) – stan zapalny dolnych dróg oddechowych¹¹
• Biegunkę (38,9%) – zwiększona częstość wypróżnień o zmienionej konsystencji¹²
• Zapalenie nosa i gardła (34,8%) – stan zapalny górnych dróg oddechowych¹³
• Skurcze mięśni (33,4%) – mimowolne, bolesne skurcze grup mięśniowych¹⁴
• Leukopenię (31,7%) – zmniejszenie liczby białych krwinek¹⁵
• Astenię (29,7%) – ogólne osłabienie organizmu¹⁶
• Kaszel (27,3%) – odruch obronny dróg oddechowych¹⁷
• Małopłytkowość (23,5%) – obniżenie liczby płytek krwi¹⁸
• Zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit (22,5%) – stan zapalny przewodu pokarmowego¹⁹
• Gorączkę (20,5%) – podwyższona temperatura ciała²⁰

W badaniu CALGB 100104, najczęstsze działania niepożądane obserwowane w grupie stosującej lenalidomid w porównaniu do placebo, to:

• Neutropenia (79,0%, w tym 71,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)²¹
• Małopłytkowość (72,3%, w tym 61,6% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)²²
• Biegunka (54,5%, w tym 46,4% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)²³
• Wysypka (31,7%, w tym 25,0% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)²⁴
• Zakażenie górnych dróg oddechowych (26,8%, w tym 26,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)²⁵
• Zmęczenie (22,8%, w tym 17,9% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)²⁶
• Leukopenia (22,8%, w tym 18,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)²⁷
• Niedokrwistość (21,0%, w tym 13,8% po rozpoczęciu leczenia podtrzymującego)²⁸

Działania niepożądane w schematach leczenia skojarzonego

W przypadku stosowania lenalidomidu w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem (badanie SWOG S0777) zaobserwowano częstsze występowanie następujących działań niepożądanych w porównaniu do schematu lenalidomidu z deksametazonem:

• Zmęczenie (73,7%) – uczucie osłabienia i braku energii²⁹
• Neuropatia obwodowa (71,8%) – uszkodzenie nerwów obwodowych³⁰
• Trombocytopenia (57,6%) – zmniejszenie liczby płytek krwi³¹
• Zaparcie (56,1%) – utrudnione lub rzadkie wypróżnienia³²
• Hipokalcemia (50,0%) – obniżone stężenie wapnia we krwi³³

U pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu, otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z małymi dawkami deksametazonu (schematy Rd i Rd18), najczęstsze działania niepożądane występujące częściej niż w grupie MPT (melfalan, prednizon, talidomid) obejmowały:

• Biegunkę (45,5%)³⁴
• Zmęczenie (32,8%)³⁵
• Ból pleców (32,0%)³⁶
• Astenię (28,2%)³⁷
• Bezsenność (27,6%)³⁸
• Wysypkę (24,3%)³⁹
• Zmniejszony apetyt (23,1%)⁴⁰
• Kaszel (22,7%)⁴¹
• Gorączkę (21,4%)⁴²
• Skurcze mięśni (20,5%)⁴³

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Uwagi dotyczące bezpieczeństwa stosowania lenalidomidu

Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania lenalidomidu wskazują na szeroki profil działań niepożądanych, z których wiele ma charakter hematologiczny (neutropenia, małopłytkowość, leukopenia). Częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych może się różnić w zależności od schematu leczenia i czasu terapii. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych konieczna może być modyfikacja dawki lub przerwanie leczenia, zgodnie z zaleceniami zawartymi w Charakterystyce Produktu Leczniczego.⁴⁴

Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zakażeń, zwłaszcza dróg oddechowych, które mogą mieć ciężki przebieg, co wskazuje na konieczność wdrożenia odpowiednich środków profilaktycznych i monitorowania pacjentów podczas terapii lenalidomidem.⁴⁵