Interakcje leku
Fingolimod Fresenius Kabi 0,5 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Stosowanie fingolimodu wymaga szczególnej uwagi ze względu na liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać zarówno na bezpieczeństwo, jak i skuteczność terapii. Produkt leczniczy Fingolimod Fresenius Kabi może wchodzić w interakcje z wieloma grupami leków o różnym mechanizmie działania, a także wpływać na odpowiedź immunologiczną organizmu.¹

Interakcje z lekami immunomodulującymi i immunosupresyjnymi

Leki przeciwnowotworowe, immunomodulujące oraz immunosupresyjne nie powinny być stosowane jednocześnie z fingolimodem ze względu na ryzyko addycyjnego działania na układ immunologiczny, co może prowadzić do nadmiernej immunosupresji.²

Podczas przejścia z długotrwałego leczenia środkami wpływającymi na układ immunologiczny, takimi jak natalizumab, teriflunomid lub mitoksantron, należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwe kumulowanie się efektów immunosupresyjnych.³

Warto zaznaczyć, że w badaniach klinicznych prowadzonych w stwardnieniu rozsianym, jednoczesne leczenie rzutów krótkimi kuracjami kortykosteroidami nie wiązało się ze zwiększeniem częstości występowania zakażeń u pacjentów przyjmujących fingolimod.⁴

Wpływ na skuteczność szczepień

Szczepienia wykonywane w trakcie leczenia produktem Fingolimod Fresenius Kabi, a także do dwóch miesięcy po zakończeniu terapii, mogą charakteryzować się obniżoną skutecznością. Jest to związane z immunosupresyjnym działaniem fingolimodu, które może osłabiać odpowiedź immunologiczną na antygeny szczepionkowe.⁵

Stosowanie żywych szczepionek atenuowanych podczas terapii fingolimodem niesie ze sobą ryzyko wystąpienia zakażeń i dlatego należy bezwzględnie unikać tego rodzaju szczepień w okresie leczenia oraz przez dwa miesiące po jego zakończeniu.⁶

Interakcje z lekami wpływającymi na częstość akcji serca

Fingolimod może powodować bradykardię, szczególnie na początku leczenia. Badania wykazały, że w przypadku jednoczesnego stosowania z atenololem, częstość akcji serca zmniejszała się dodatkowo o 15% w początkowej fazie leczenia fingolimodem. Takiego efektu nie obserwowano po zastosowaniu diltiazemu.⁷

Nie zaleca się rozpoczynania leczenia produktem Fingolimod Fresenius Kabi u pacjentów przyjmujących następujące leki mogące spowalniać częstość akcji serca:⁸

• Leki beta-adrenolityczne (np. atenolol, metoprolol)
• Leki antyarytmiczne klasy Ia i III (np. chinidyna, amiodaron)
• Antagoniści kanału wapniowego (np. werapamil, diltiazem)
• Iwabradyna
• Digoksyna
• Antagoniści cholinesterazy
• Pilokarpina

Jeśli rozważa się rozpoczęcie leczenia produktem Fingolimod Fresenius Kabi u pacjentów przyjmujących wyżej wymienione leki, należy skonsultować się z kardiologiem odnośnie możliwości zmiany na leczenie preparatami niepowodującymi zmniejszenia częstości akcji serca. W przypadku gdy odstawienie leków zmniejszających częstość akcji serca nie jest możliwe, zaleca się co najmniej przedłużenie obserwacji pacjenta do następnego dnia po pierwszej dawce fingolimodu.⁹

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych leków na farmakokinetykę fingolimodu

Fingolimod jest metabolizowany głównie przez enzym CYP4F2, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4, który może odgrywać istotniejszą rolę w przypadku silnej indukcji tego enzymu.¹⁰

Jednoczesne podawanie fingolimodu z ketokonazolem powoduje 1,7-krotne zwiększenie ekspozycji (AUC) poprzez hamowanie CYP4F2 zarówno na fingolimod, jak i fosforan fingolimodu. Należy zachować ostrożność podczas stosowania substancji mogących hamować CYP3A4, takich jak:¹¹

• Inhibitory proteazy (np. ritonawir, atazanawir)
• Azolowe leki przeciwgrzybicze (np. ketokonazol, itrakonazol)
• Antybiotyki makrolidowe (np. klarytromycyna, telitromycyna)

Z kolei induktory enzymu CYP3A4 mogą znacząco zmniejszać stężenie fingolimodu w organizmie. Jednoczesne podawanie karbamazepiny w dawce 600 mg dwa razy na dobę wraz z pojedynczą dawką 2 mg fingolimodu spowodowało zmniejszenie pola AUC fingolimodu i jego metabolitu o około 40%. Podobne działanie mogą wykazywać również inne silne induktory CYP3A4, takie jak:¹²

• Ryfampicyna
• Fenobarbital
• Fenytoina
• Efawirenz
• Ziele dziurawca

Ze względu na potencjalnie niekorzystny wpływ na skuteczność fingolimodu, jednoczesne podawanie wymienionych induktorów enzymatycznych należy prowadzić z zachowaniem szczególnej ostrożności. Leczenie skojarzone z preparatami dziurawca nie jest zalecane.¹³

Wpływ fingolimodu na farmakokinetykę innych leków

Prawdopodobieństwo wchodzenia fingolimodu w interakcje z substancjami metabolizowanymi głównie przez enzymy CYP450 lub z substratami głównych białek transportowych jest niewielkie.¹⁴

Badania wykazały, że jednoczesne podawanie fingolimodu i cyklosporyny nie powoduje żadnych istotnych zmian w ekspozycji zarówno na cyklosporynę, jak i na fingolimod. Dlatego nie należy spodziewać się, aby fingolimod wpływał na farmakokinetykę produktów leczniczych będących substratami CYP3A4.¹⁵

Stwierdzono również brak wpływu fingolimodu na farmakokinetykę doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających etynyloestradiol lub lewonorgestrel. Można spodziewać się, że fingolimod nie będzie wpływał również na ekspozycję na inne doustne środki antykoncepcyjne zawierające inne progestageny.¹⁶

Interakcje fingolimodu z alkoholem

Chociaż w aktualnej dokumentacji produktu leczniczego Fingolimod Fresenius Kabi brak jest bezpośrednich danych dotyczących interakcji z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas spożywania alkoholu w trakcie terapii fingolimodem z kilku powodów:

• Zarówno fingolimod, jak i alkohol mogą wywoływać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, takich jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia koordynacji
• Zarówno fingolimod, jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie, co teoretycznie może prowadzić do zwiększonego obciążenia tego narządu
• Alkohol może modyfikować aktywność enzymów wątrobowych zaangażowanych w metabolizm fingolimodu

Ze względów bezpieczeństwa zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas leczenia fingolimodem, szczególnie w początkowej fazie terapii, kiedy ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest największe.

Tabela interakcji lekowych z fingolimodem