Działania niepożądane
Enoxaparin sodium LEK-AM 6 000 j.m. (60 mg)/0,6 ml
Enoksaparyna sodowa, uzyskana z heparyny pochodzenia świńskiego, została szeroko przebadana klinicznie u ponad 15 000 pacjentów w różnych wskazaniach, takich jak profilaktyka i leczenie zakrzepicy żył głębokich, niestabilna dławica piersiowa, zawał mięśnia sercowego z i bez uniesienia odcinka ST. Dawkowanie różni się w zależności od wskazania: profilaktyka pooperacyjna i u unieruchomionych – 4000 j.m. (40 mg) s.c. raz na dobę; leczenie zakrzepicy – 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12 godzin lub 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę; leczenie niestabilnej dławicy i zawału bez załamka Q – 100 j.m./kg mc. co 12 godzin; leczenie świeżego zawału z uniesieniem ST – bolus 3000 j.m. (30 mg) i następnie 100 j.m./kg mc. co 12 godzin. Najczęstsze działania niepożądane to krwotoki, małopłytkowość i trombocytoza, z częstością krwotoków dużych do 4,2%, głównie u pacjentów po zabiegach chirurgicznych, które w niektórych przypadkach były śmiertelne.
Działania niepożądane enoksaparyny sodowej
Enoksaparyna sodowa, jako substancja biologiczna otrzymywana w wyniku zasadowej depolimeryzacji estru benzylowego heparyny pochodzącej z błony śluzowej jelit świń, została dokładnie przebadana pod kątem bezpieczeństwa stosowania u różnych grup pacjentów. Profil bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej został ustalony na podstawie badań klinicznych obejmujących ponad 15 000 pacjentów otrzymujących ten lek w różnych wskazaniach i dawkowaniu.1
Podsumowanie profilu bezpieczeństwa
Badania kliniczne z użyciem enoksaparyny sodowej obejmowały różnorodne grupy pacjentów, w tym:
- 1776 pacjentów otrzymujących lek w ramach profilaktyki zakrzepicy żył głębokich po zabiegach chirurgicznych ortopedycznych lub brzusznych (pacjenci z grupy podwyższonego ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych)
- 1169 pacjentów otrzymujących lek w ramach profilaktyki zakrzepicy żył głębokich, unieruchomionych z powodu ostrych schorzeń
- 559 pacjentów otrzymujących lek w leczeniu zakrzepicy żył głębokich powikłanej bądź niepowikłanej zatorowością płucną
- 1578 pacjentów otrzymujących lek w leczeniu niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału serca bez załamka Q
- 10 176 pacjentów otrzymujących lek w ramach leczenia świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST
2
W trakcie badań klinicznych schemat dawkowania enoksaparyny sodowej różnił się w zależności od wskazania. Stosowano następujące dawkowania:
- W profilaktyce zakrzepicy żył głębokich po operacjach lub u unieruchomionych pacjentów z ostrymi schorzeniami – 4000 j.m. (40 mg) podskórnie, raz na dobę
- W leczeniu zakrzepicy żył głębokich powikłanej bądź niepowikłanej zatorowością płucną – 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin lub 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) podskórnie raz na dobę
- W leczeniu niestabilnej dławicy piersiowej oraz zawału mięśnia sercowego bez załamka Q – 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin
- W leczeniu świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST – 3000 j.m. (30 mg) w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), a następnie 100 mg/kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin
3
Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych były krwotoki, małopłytkowość i trombocytoza.4
Szczegółowe działania niepożądane według układów narządów
Poniżej przedstawiono działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych oraz zgłoszone po wprowadzeniu produktu leczniczego zawierającego enoksaparynę sodową do obrotu.5
| Układ narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Krwotok, niedokrwistość związana z krwawieniem*, małopłytkowość, trombocytoza | Często (≥1/100 do <1/10) | Najczęściej raportowane zaburzenia hematologiczne |
| Eozynofilia* | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi | |
| Przypadki małopłytkowości immunoalergicznej z zakrzepicą | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | W niektórych przypadkach zakrzepica była powikłana zawałem narządu lub niedokrwieniem kończyny | |
| * działania niepożądane zgłoszone w okresie po zarejestrowaniu produktu leczniczego | |||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Często (≥1/100 do <1/10) | Różnego typu reakcje nadwrażliwości |
| Reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, w tym wstrząs* | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Poważne reakcje immunologiczne wymagające natychmiastowej interwencji | |
| * działania niepożądane zgłoszone w okresie po zarejestrowaniu produktu leczniczego | |||
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy* | Często (≥1/100 do <1/10) | Najczęściej raportowane zaburzenie neurologiczne |
| * działania niepożądane zgłoszone w okresie po zarejestrowaniu produktu leczniczego | |||
| Zaburzenia naczyniowe | Krwiak okołordzeniowy* (lub krwiak w kanale kręgowym) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Reakcje te skutkowały różnego stopnia deficytami neurologicznymi, w tym długotrwałym lub trwałym porażeniem |
| * działania niepożądane zgłoszone w okresie po zarejestrowaniu produktu leczniczego | |||
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (głównie aminotransferaz >3 razy powyżej górnej granicy normy) | Bardzo często (≥1/10) | Laboratoryjne wskaźniki obciążenia wątroby |
| Uszkodzenie komórek wątroby* | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Uszkodzenie hepatocytów | |
| Cholestatyczne uszkodzenie wątroby* | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zaburzenia odpływu żółci z wątroby | |
| * działania niepożądane zgłoszone w okresie po zarejestrowaniu produktu leczniczego | |||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka, świąd, rumień | Często (≥1/100 do <1/10) | Najczęstsze reakcje skórne |
| Pęcherzowe zapalenie skóry | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zmiany skórne z obecnością pęcherzy | |
| Łysienie* | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Utrata włosów | |
| Zapalenie naczyń skóry*, martwica skóry* | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Martwica skóry zwykle występująca w miejscu wstrzyknięcia (zjawisko to było zwykle poprzedzone wystąpieniem plamicy lub plam rumieniowych, z naciekami i towarzyszącą bolesnością) | |
| Guzki w miejscu wstrzyknięcia* | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Guzki zapalne, które nie były otorbionymi zbiornikami enoksaparyny. Objawy te przemijają po kilku dniach i nie wymagają odstawienia produktu leczniczego | |
| Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) | Częstość nieznana | Ostre zmiany skórne o charakterze krostkowym | |
| * działania niepożądane zgłoszone w okresie po zarejestrowaniu produktu leczniczego | |||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, tkanki łącznej i kości | Osteoporoza* | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Występująca po długotrwałym leczeniu (dłuższym niż 3 miesiące) |
| * działania niepożądane zgłoszone w okresie po zarejestrowaniu produktu leczniczego | |||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Krwiak w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, inne reakcje w miejscu wstrzyknięcia | Często (≥1/100 do <1/10) | Reakcje miejscowe takie jak obrzęk, krwotok, reakcja nadwrażliwości, stan zapalny, guzek, ból lub odczyn |
| Miejscowe podrażnienie, martwica skóry w miejscu wstrzyknięcia | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Poważniejsze reakcje miejscowe | |
| Badania diagnostyczne | Hiperkaliemia* | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zwiększone stężenie potasu we krwi |
| * działania niepożądane zgłoszone w okresie po zarejestrowaniu produktu leczniczego | |||
Opis krwawień jako szczególnych działań niepożądanych
Powikłania krwotoczne stanowią istotne zagrożenie podczas terapii enoksaparyną sodową. W badaniach klinicznych obserwowano duże krwotoki u nie więcej niż 4,2% pacjentów (głównie pacjentów po zabiegach chirurgicznych). Niektóre z tych przypadków zakończyły się zgonem.6
U pacjentów chirurgicznych powikłania krwotoczne uznawano za poważne, jeśli:
- krwotok spowodował istotne zdarzenie kliniczne, lub
- jeśli towarzyszył mu spadek poziomu hemoglobiny o ≥2 g/dl, lub
- konieczne było przetoczenie 2 lub więcej jednostek produktów krwiopochodnych
Krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe zawsze uznawano za poważne.7
Należy podkreślić, że podobnie jak w przypadku innych leków przeciwzakrzepowych, krwotok może wystąpić, jeśli obecne są następujące czynniki ryzyka:
- zmiany organiczne powodujące krwawienie
- procedury inwazyjne
- jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zaburzających hemostazę
8
Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności enoksaparyny sodowej u dzieci i młodzieży.9
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można również zgłaszać podmiotowi odpowiedzialnemu.10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Enoxaparin sodium LEK
- Działania niepożądane – Enoxaparin sodium LEK
- Interakcje leku – Enoxaparin sodium LEK
- Profil bezpieczeństwa leku – Enoxaparin sodium LEK
- Przeciwwskazania – Enoxaparin sodium LEK
- Przedawkowanie – Enoxaparin sodium LEK
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enoxaparin sodium LEK
- Skład i postać leku – Enoxaparin sodium LEK
- Specjalne ostrzeżenia – Enoxaparin sodium LEK
- Właściwości farmakodynamiczne – Enoxaparin sodium LEK
- Właściwości farmakokinetyczne – Enoxaparin sodium LEK
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Enoxaparin sodium LEK
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Enoxaparin sodium LEK
- Wskazania do stosowania – Enoxaparin sodium LEK