Działania niepożądane
Dailiport 3 mg
Lek Dailiport zawiera takrolimus jednowodny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu i jest stosowany jako immunosupresant. Profil działań niepożądanych jest złożony i obejmuje często występujące objawy u ponad 10% pacjentów, takie jak drżenie, zaburzenia czynności nerek, hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, zakażenia, nadciśnienie tętnicze oraz bezsenność. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000). Szczególnie istotne są zakażenia oportunistyczne (CMV, BK, JC), ryzyko nowotworów złośliwych, w tym nowotworów skóry i zaburzeń limfoproliferacyjnych związanych z EBV, a także reakcje alergiczne i rzekomoanafilaktyczne. Występują liczne działania niepożądane dotyczące układów: krwi i chłonnego (np. niedokrwistość, leukopenia), endokrynologicznego (hirsutyzm), metabolicznego (cukrzyca, hiperglikemia, hiperkaliemia), nerwowego (drżenie, bóle głowy), sercowo-naczyniowego (nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca), oddechowego, żołądkowo-jelitowego (biegunka, nudności), wątroby (uszkodzenia komórek wątroby, cholestaza), skóry (wysypka, świąd), mięśniowo-szkieletowego oraz nerek (zaburzenia czynności nerek, ostra niewydolność).
Z uwagi na szeroki zakres i potencjalną ciężkość działań niepożądanych, konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów leczonych Dailiportem. Należy regularnie kontrolować funkcję nerek, parametry metaboliczne (glikemię, elektrolity), funkcję wątroby, badania hematologiczne oraz objawy neurologiczne (drżenie, drgawki, zaburzenia świadomości). Monitorowanie zakażeń oportunistycznych, zwłaszcza CMV, BK i JC, jest kluczowe, podobnie jak kontrola ciśnienia tętniczego ze względu na częste występowanie nadciśnienia. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych wskazane jest rozważenie modyfikacji dawkowania lub czasowego przerwania terapii, w ścisłej współpracy z lekarzem prowadzącym transplantację. Tak kompleksowe podejście minimalizuje ryzyko powikłań i pozwala na optymalizację terapii immunosupresyjnej.
Działania niepożądane leku Dailiport
Lek Dailiport zawiera substancję czynną takrolimus w postaci takrolimusu jednowodnego w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu. Jako lek immunosupresyjny, charakteryzuje się złożonym profilem działań niepożądanych, których identyfikacja bywa utrudniona ze względu na chorobę podstawową oraz stosowanie wielu leków jednocześnie.1
Najczęstsze działania niepożądane
Wśród najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych (występujących u ponad 10% pacjentów) wymienia się: drżenie, zaburzenia czynności nerek, hiperglikemię, cukrzycę, hiperkaliemię, zakażenia, nadciśnienie tętnicze oraz bezsenność.10% pacjentów) są: drżenie, zaburzenia czynności nerek, hiperglikemia, cukrzyca, hiperkaliemia, zakażenia, nadciśnienie tętnicze i bezsenność.”>2
Częstotliwość występowania działań niepożądanych
W charakterystyce produktu leczniczego określono następujące kategorie częstości występowania działań niepożądanych:<sup data-drug="Dailiport" data-section="Działania niepożądane" title="Częstości działań niepożądanych określono następująco: bardzo często (≥1/10); często (≥1/100 do <1/10); niezbyt często (≥1/1000 do <1/100); rzadko (≥1/10 000 do <1/1000); bardzo rzadko (3
- Bardzo często (≥1/10) – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
- Często (≥1/100 do <1/10) – występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów
- Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) – występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) – występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów
- Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
- Częstość nieznana – nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczególne zagrożenia związane z działaniem immunosupresyjnym
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze
U pacjentów leczonych takrolimusem, jak również innymi lekami immunosupresyjnymi, obserwowano przypadki:4
- Zakażenia wirusem CMV (cytomegalowirus) – potencjalnie ciężkie zakażenie oportunistyczne, które może prowadzić do zapalenia różnych narządów
- Nefropatii związanej z zakażeniem wirusem BK – może prowadzić do pogorszenia funkcji przeszczepu nerki
- Postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML) związanej z zakażeniem wirusem JC – rzadkiej, ale poważnej choroby demielinizacyjnej ośrodkowego układu nerwowego, mogącej prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu lub zgonu
Nowotwory
Pacjenci przyjmujący leki immunosupresyjne, w tym takrolimus, narażeni są na zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych. W związku z terapią takrolimusem opisywano występowanie:5
- Nowotworów łagodnych i złośliwych
- Zaburzeń limfoproliferacyjnych związanych z zakażeniem wirusem Epsteina-Barr (EBV) – grupa chorób charakteryzująca się nadmiernym namnażaniem limfocytów
- Nowotworów skóry – w tym raków podstawnokomórkowych i kolczystokomórkowych oraz czerniaka
Reakcje alergiczne
U pacjentów otrzymujących takrolimus obserwowano reakcje alergiczne i rzekomoanafilaktyczne, które mogą mieć gwałtowny przebieg i wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.6
Zestawienie działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych leku Dailiport z podziałem na klasyfikację układów i narządów wraz z częstością występowania oraz opisem objawów:
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Opis działań niepożądanych |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo często | Niedokrwistość, leukopenia, trombocytopenia, leukocytoza |
| Często | Koagulopatie, pancytopenia, neutropenia | |
| Niezbyt często | Zakrzepowa mikroangiopatia, plamica małopłytkowa zakrzepowa | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Często | Hirsutyzm |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Bardzo często | Cukrzyca, hiperglikemia, hiperkaliemia |
| Często | Jadłowstręt, kwasica metaboliczna, zaburzenia elektrolitowe, hiperwolemia, hiperurykemia, hipomagnezemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipokalcemia, odwodnienie, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia | |
| Zaburzenia psychiczne | Bardzo często | Bezsenność |
| Często | Stany splątania i dezorientacji, depresja, objawy lękowe, omamy, zaburzenia psychiczne, obniżony nastrój, zaburzenia i zmiany nastroju | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Drżenie, bóle głowy |
| Często | Drgawki, zaburzenia świadomości, parestezje i dyzestezje, neuropatie obwodowe, zawroty głowy, zaburzenia pisania | |
| Niezbyt często | Encefalopatia, krwotoki w obrębie OUN i udary naczyniowe mózgu, śpiączka, zaburzenia mowy i języka, porażenia i niedowłady, amnezja | |
| Zaburzenia oka | Często | Niewyraźne widzenie, światłowstręt, zaburzenia widzenia |
| Niezbyt często | Zaćma | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Często | Szumy uszne |
| Niezbyt często | Niedosłuch | |
| Rzadko | Głuchota nerwowo-czuciowa | |
| Zaburzenia serca | Często | Choroba niedokrwienna serca, tachykardia |
| Niezbyt często | Arytmie, niewydolność serca, kardiomiopatie, przerost komór, zaburzenia rytmu serca | |
| Rzadko | Wysięk osierdziowy | |
| Zaburzenia naczyniowe | Bardzo często | Nadciśnienie tętnicze |
| Często | Krwotoki, incydenty zakrzepowo-zatorowe i niedokrwienne, choroby naczyń obwodowych, wstrząs | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Duszność, zaburzenia miąższu płuc, wysięk opłucnowy, zapalenie gardła, kaszel, przekrwienie i zapalenie błony śluzowej nosa |
| Niezbyt często | Niewydolność oddechowa, zaburzenia układu oddechowego, astma | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Biegunka, nudności |
| Często | Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wymioty, bóle żołądkowo-jelitowe i bóle brzucha, zapalenie żołądka i jelit, krwawienia z przewodu pokarmowego, zapalenie i owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej, wodobrzusze, zaparcia, dyspepsja, wzdęcia, wzdęcie i rozdęcie, luźne stolce | |
| Niezbyt często | Ostre i przewlekłe zapalenie trzustki, porażenna niedrożność jelit, refluks żołądkowo-przełykowy, zaburzenia opróżniania żołądka | |
| Rzadko | Perforacja przewodu pokarmowego, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Często | Zaburzenia dróg żółciowych, uszkodzenia komórek wątroby, zapalenie wątroby, cholestaza i żółtaczka |
| Rzadko | Zakrzepica żyły wątrobowej, marskość wątroby | |
| Bardzo rzadko | Niewydolność wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Wysypka, świąd, łysienie, trądzik, wzmożone pocenie |
| Niezbyt często | Zapalenie skóry, nadwrażliwość na światło | |
| Rzadko | Martwica toksyczno-rozpływna naskórka (zespół Lyella) | |
| Bardzo rzadko | Zespół Stevensa-Johnsona | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Bóle stawów, kurcze mięśni, bóle kończyn, bóle pleców |
| Niezbyt często | Zaburzenia stawów | |
| Rzadko | Zmniejszona ruchomość | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Bardzo często | Zaburzenia czynności nerek |
| Często | Niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, skąpomocz, martwica kanalików nerkowych, toksyczna nefropatia, zaburzenia oddawania moczu, objawy ze strony pęcherza moczowego i cewki moczowej | |
| Niezbyt często | Bezmocz, zespół hemolityczno-mocznicowy | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Niezbyt często | Bolesne miesiączkowanie i krwawienia maciczne |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Osłabienie, gorączka, obrzęk, bóle i dolegliwości, zaburzenia odczuwania temperatury ciała |
| Niezbyt często | Choroba grypopodobna, nerwowość, złe samopoczucie, niewydolność wielonarządowa, uczucie ucisku w klatce piersiowej, nietolerancja temperatury | |
| Rzadko | Pragnienie, upadki, uczucie ucisku w klatce piersiowej, owrzodzenia | |
| Bardzo rzadko | Zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej | |
| Badania diagnostyczne | Bardzo często | Zaburzenia parametrów czynności wątroby |
| Często | Zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej we krwi, zwiększenie masy ciała | |
| Niezbyt często | Zwiększenie aktywności amylazy, nieprawidłowy zapis EKG, nieprawidłowe tętno i tętno słabo wyczuwalne, zmniejszenie masy ciała | |
| Bardzo rzadko | Nieprawidłowy echokardiogram, wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG |
Szczególne uwagi dotyczące monitorowania działań niepożądanych
Ze względu na szeroki zakres oraz potencjalną ciężkość działań niepożądanych związanych ze stosowaniem takrolimusu, konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów przyjmujących Dailiport. Szczególną uwagę należy zwrócić na:
- Funkcję nerek – zaburzenia czynności nerek należą do najczęstszych działań niepożądanych
- Parametry metaboliczne – w tym glikemię, stężenie potasu i innych elektrolitów
- Funkcję wątroby – regularnie należy kontrolować parametry wątrobowe
- Badania hematologiczne – ze względu na możliwość występowania zaburzeń hematologicznych
- Monitorowanie zakażeń – szczególnie oportunistycznych, takich jak zakażenia CMV, BK, JC
- Objawy neurologiczne – drżenie, zaburzenia świadomości, drgawki
- Ciśnienie tętnicze – ze względu na częste występowanie nadciśnienia tętniczego
W przypadku pojawienia się ciężkich działań niepożądanych należy rozważyć modyfikację dawkowania lub czasowe przerwanie terapii, w ścisłej współpracy z lekarzem prowadzącym transplantację.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania