Leki w grupie
„leki sympatykomimetyczne”
Leki sympatykomimetyczne (adrenomimetyczne) to grupa leków naśladujących działanie układu współczulnego (sympatycznego) poprzez aktywację receptorów adrenergicznych. Działają one podobnie do endogennych katecholamin: adrenaliny i noradrenaliny, pobudzając receptory α i β adrenergiczne w różnych tkankach. Efekty ich działania zależą od powinowactwa do poszczególnych typów receptorów i mogą obejmować: rozszerzenie oskrzeli, wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie akcji serca, rozszerzenie źrenic czy zmniejszenie wydzielania insuliny.
W zależności od selektywności działania na receptory adrenergiczne, leki sympatykomimetyczne dzielą się na kilka podgrup. Leki działające na receptory α1 (fenylefryna, metoksymina) powodują skurcz naczyń i są stosowane w leczeniu niedociśnienia oraz jako składniki kropli do oczu i leków zmniejszających przekrwienie błony śluzowej nosa. Agoniści receptorów α2 (klonidyna, deksmedetomidyna) obniżają ciśnienie tętnicze i są wykorzystywane w leczeniu nadciśnienia oraz jako adiuwanty w anestezji.
Leki działające na receptory β1 (dobutamina) zwiększają kurczliwość mięśnia sercowego i są stosowane w leczeniu ostrej niewydolności serca. Selektywni agoniści receptorów β2 (salbutamol, fenoterol, formoterol, salmeterol) rozszerzają oskrzela i są podstawą leczenia astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Leki o działaniu mieszanym na receptory α i β (adrenalina, noradrenalina, dopamina) znajdują zastosowanie w stanach nagłych, takich jak wstrząs anafilaktyczny czy zatrzymanie krążenia.
Do najważniejszych leków sympatykomimetycznych dostępnych w Polsce należą: adrenalina (Adrenalina WZF), noradrenalina (Levonor), dopamina (Dopaminum Hydrochloricum WZF), dobutamina (Dobutamina), salbutamol (Ventolin, Steri-Neb), fenoterol (Berotec), formoterol (Oxis Turbuhaler, Foradil), salmeterol (Serevent), indakaterol (Onbrez Breezhaler), pseudoefedryna (składnik wielu preparatów złożonych przeciw przeziębieniu) oraz fenylefryna (Neo-Synephrine).
Główną zaletą leków sympatykomimetycznych jest ich szybkie działanie, co ma szczególne znaczenie w stanach nagłych. β2-mimetyki inhalacyjne zapewniają natychmiastową ulgę w napadzie astmy, a adrenalina ratuje życie w ciężkiej reakcji anafilaktycznej. Długo działające β2-mimetyki (LABA) umożliwiają kontrolę objawów astmy i POChP przy mniejszej częstotliwości dawkowania, co poprawia przestrzeganie zaleceń przez pacjentów.
Stosowanie leków sympatykomimetycznych wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu sercowo-naczyniowego. Mogą powodować tachykardię, zaburzenia rytmu serca, wzrost ciśnienia tętniczego, a przy przedawkowaniu – groźne dla życia arytmie. Stosowanie β2-mimetyków może prowadzić do drżenia mięśniowego, niepokoju i hipokaliemii. Przy długotrwałym stosowaniu może dojść do rozwoju tolerancji na lek, co zmniejsza jego skuteczność. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami serca, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, nadczynnością tarczycy i jaskrą.
Lista leków w tej grupie
-
Cirrus – Tabletki o przedłużonym uwalnianiu – 5 mg + 120 mg
Tabletki zawierają cetyryzynę dichlorowodorek o natychmiastowym uwalnianiu oraz pseudoefedrynę chlorowodorek o przedłużonym uwalnianiu. Substancje te działają przeciwalergicznie oraz zmniejszają przekrwienie błony śluzowej nosa. Preparat stosuje się w leczeniu objawów sezonowego i całorocznego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, takich jak katar, kichanie oraz świąd nosa i spojówek. Lek jest przeznaczony dla osób wymagających zarówno leczenia przeciwalergicznego, jak i zmniejszenia przekrwienia nosa.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Biorphen – Roztwór do wstrzykiwań / do infuzji – 0,1 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera substancję czynną fenylefrynę chlorowodorek w stężeniu 0,1 mg/mL, stosowaną w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Preparat jest klarownym, bezbarwnym roztworem o pH 3,0-5,0 i osmolarności 270-300 mOsm/L. Wskazany jest do stosowania u dorosłych pacjentów w leczeniu niedociśnienia tętniczego występującego podczas różnych rodzajów znieczulenia, takich jak podpajęczynówkowe, zewnątrzoponowe lub ogólne. Zawiera również substancje pomocnicze, w tym sód, które zapewniają odpowiednie właściwości farmaceutyczne preparatu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Sudafed – Tabletki powlekane – 60 mg
Produkt leczniczy zawiera 60 mg pseudoefedryny chlorowodorku w jednej tabletce powlekanej. Substancja ta działa obkurczająco na błonę śluzową nosa i zatok, co pomaga w łagodzeniu objawów przekrwienia. Lek stosuje się w objawowym leczeniu zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, takich jak katar czy zatkany nos, które występują podczas przeziębienia, grypy lub alergicznego zapalenia nosa. Preparat jest przeznaczony dla dorosłych oraz dzieci powyżej 12 roku życia.
-
Nasivin Zatoki i Katar – Tabletki powlekane – 200 mg + 30 mg
Produkt leczniczy zawiera 200 mg ibuprofenu oraz 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku. Ibuprofen działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie, natomiast pseudoefedryna zmniejsza przekrwienie błony śluzowej nosa. Lek stosuje się w celu łagodzenia objawów niedrożności nosa i zatok, a także towarzyszącego im bólu głowy, gorączki i bólu podczas przeziębienia lub grypy. Przeznaczony jest dla dorosłych i młodzieży od 15 lat wzwyż.
-
Ibum Zatoki Max – Tabletki powlekane – 400 mg + 60 mg
Lek zawiera 400 mg ibuprofenu oraz 60 mg pseudoefedryny chlorowodorku, które działają przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i obkurczająco na błony śluzowe nosa. Stosowany jest doraźnie w celu łagodzenia objawów niedrożności nosa i zatok, bólów zatok oraz gorączki towarzyszącej grypie lub przeziębieniu. Tabletki powlekane można łatwo podzielić na dwie równe dawki. Zawartość laktozy jednowodnej stanowi substancję pomocniczą w preparacie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Gripex Zatoki Caps – Kapsułki twarde – 500 mg + 25 mg + 6,1 mg
Lek zawiera paracetamol, kofeinę oraz fenylefryny chlorowodorek, które działają przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i obkurczająco na błonę śluzową nosa. Jest przeznaczony do krótkotrwałego leczenia objawów związanych z nieżytem nosa i zatok, takich jak niedrożność, przekrwienie i obrzęk. Pomaga łagodzić ból głowy oraz bóle zatok, a także gorączkę i uczucie zmęczenia towarzyszące przeziębieniu i grypie. Preparat stosuje się doustnie w celu złagodzenia dolegliwości związanych z infekcjami górnych dróg oddechowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Agrypin – Tabletki powlekane – 325 mg + 30 mg + 10 mg
Lek zawiera paracetamol, pseudoefedrynę chlorowodorek oraz dekstrometorfan bromowodorek. Składniki te działają przeciwbólowo, przeciwgorączkowo, udrażniająco na drogi oddechowe oraz łagodzą kaszel. Produkt stosuje się doraźnie w leczeniu objawów takich jak gorączka, katar, kaszel, ból głowy oraz bóle mięśniowe i stawowe podczas przeziębienia, grypy i zapalenia zatok. Tabletki powlekane mają postać białych do jasnokremowych, podłużnych tabletek.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Flucontrol Hot – Proszek do sporządzania roztworu doustnego – (1000 mg + 10 mg + 4 mg)/sasz.
Produkt zawiera paracetamol, fenylefrynę chlorowodorek oraz chlorfenaminę maleinian, które pomagają złagodzić objawy przeziębienia i grypy. Preparat jest dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego. Stosuje się go w leczeniu objawowym przeziębienia i grypy, szczególnie gdy towarzyszy im gorączka, ból oraz obrzęk błony śluzowej nosa z wydzieliną. Skład uzupełniony jest o substancje pomocnicze ułatwiające stosowanie i działanie leku.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Gripex Pro Mucus – Tabletki powlekane – 250 mg + 100 mg + 5 mg
Produkt leczniczy zawiera paracetamol, gwajafenezynę oraz fenylefrynę chlorowodorek. Składniki te działają przeciwbólowo, przeciwgorączkowo, wykrztuśnie oraz obkurczająco na naczynia krwionośne w błonie śluzowej nosa. Lek stosowany jest w krótkotrwałym leczeniu objawów grypy i przeziębienia, takich jak gorączka, bóle mięśni i stawów, ból gardła, katar oraz kaszel. Preparat pomaga również złagodzić niedrożność zatok i nieżyt błony śluzowej nosa.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Theraflu Total Grip – Kapsułka, twarda – 500 mg + 6,1 mg + 100 mg
Produkt zawiera 500 mg paracetamolu, 6,1 mg chlorowodorku fenylefryny oraz 100 mg gwajafenezyny. Składniki te wspomagają łagodzenie bólu, obniżanie gorączki, zmniejszanie przekrwienia błony śluzowej nosa oraz ułatwiają odkrztuszanie. Lek stosowany jest krótko w leczeniu objawów przeziębienia, dreszczy i grypy. Przeznaczony jest dla osób dorosłych i młodzieży powyżej 16 roku życia.
-
Sinumedin – Aerozol do nosa, roztwór – (1,5 mg + 2,5 mg)/ml
Preparat zawiera mepiraminy maleinian oraz fenylefryny chlorowodorek, substancje działające na objawy nieżytu nosa i zapalenia zatok. Dzięki formie aerozolu do nosa umożliwia szybkie złagodzenie kataru i obrzęku błony śluzowej. Stosowany jest w leczeniu nieżytu nosa, w tym alergicznego, oraz w stanach zapalnych zatok. Zawiera również substancje pomocnicze, takie jak konserwanty parahydroksybenzoesany.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Choligrip – Proszek do sporządzania roztworu doustnego – (750 mg + 10 mg + 60 mg)/sasz.
Produkt zawiera paracetamol, chlorowodorek fenylefryny oraz kwas askorbowy, które wspomagają leczenie objawów przeziębienia i grypy. Paracetamol działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo, fenylefryna zmniejsza przekrwienie błony śluzowej nosa, a kwas askorbowy wzmacnia odporność organizmu. Preparat stosuje się w przypadku bólu głowy, dreszczy, bólu gardła oraz niedrożności przewodów nosowych i zatok. Proszek przeznaczony jest do sporządzania roztworu doustnego, który szybko łagodzi dolegliwości związane z przeziębieniem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Grypolek – Tabletki powlekane – 325 mg + 200 mg + 30 mg + 15 mg
Lek zawiera paracetamol, gwajfenezynę, pseudoefedrynę oraz dekstrometorfan, które łagodzą objawy przeziębienia. Stosowany jest w leczeniu ogólnego stanu przeziębienia, takich jak bóle głowy, mięśni, gorączka, ból gardła, nieżyt nosa oraz kaszel. Substancje czynne działają przeciwbólowo, przeciwgorączkowo, wykrztuśnie oraz zmniejszają przekrwienie błony śluzowej nosa. Produkt dostępny jest w postaci tabletek powlekanych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Spersallerg – Krople do oczu – (0,5 mg + 0,4 mg)/ml
Produkt leczniczy zawiera 0,5 mg antazoliny chlorowodorku oraz 0,4 mg tetryzoliny chlorowodorku w 1 ml kropli do oczu, a także benzalkoniowy chlorek jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w celu łagodzenia alergicznych stanów zapalnych spojówek, w szczególności tych związanych z katarem siennym i reakcją na alergeny pyłkowe. Preparat działa przeciwalergicznie i zmniejsza przekrwienie oczu. Jest przeznaczony do miejscowego stosowania na powierzchnię oka.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Febrisan – Proszek musujący – (750 mg + 60 mg + 10 mg)/5 g
Produkt leczniczy zawiera paracetamol, kwas askorbinowy oraz fenylefrynę chlorowodorek, które działają przeciwbólowo, przeciwgorączkowo, przeciwzapalnie oraz obkurczająco na naczynia krwionośne. Stosuje się go w krótkotrwałym leczeniu objawów przeziębienia i grypy, takich jak gorączka, dreszcze, ból głowy, mięśni, gardła oraz katar i ból zatok. Proszek musujący o smaku cytrynowym szybko ulega rozpuszczeniu, co ułatwia jego przyjmowanie. Preparat wspomaga łagodzenie dolegliwości typowych dla infekcji układu oddechowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Vicks AntiGrip Complex – Proszek do sporządzania roztworu doustnego – 500 mg + 200 mg + 10 mg
Produkt zawiera paracetamol, gwajafenezynę oraz fenylefrynę chlorowodorek i jest dostępny w postaci proszku do przygotowania roztworu doustnego. Stosowany jest krótkotrwale w celu doraźnego łagodzenia bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, gorączki, przekrwienia błony śluzowej nosa oraz mokrego kaszlu. Przeznaczony jest dla dorosłych i młodzieży w wieku 12 lat i powyżej. Zaleca się stosowanie wyłącznie w przypadku wystąpienia wszystkich objawów jednocześnie, związanych z przeziębieniem, dreszczami i grypą.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Coldrex Complex Grip – Proszek do sporządzania roztworu doustnego – 500 mg + 200 mg + 10 mg
Lek zawiera paracetamol, gwajafenezynę oraz fenylefrynę chlorowodorek. Substancje te działają przeciwbólowo, przeciwgorączkowo, rozrzedzają wydzielinę i zmniejszają przekrwienie błony śluzowej. Stosowany jest w celu krótkotrwałego łagodzenia objawów przeziębienia i grypy, takich jak ból, gorączka, katar, ból gardła oraz kaszel produktywny. Preparat dostępny jest w postaci proszku do sporządzania roztworu doustnego o cytrusowo-mentolowym smaku.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Choligrip Menthol Active – Proszek do sporządzania roztworu doustnego – 600 mg + 40 mg + 10 mg
Produkt zawiera paracetamol, kwas askorbinowy oraz fenylefrynę chlorowodorku, które działają przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i udrażniająco na drogi oddechowe. Przeznaczony jest do krótkotrwałego, objawowego leczenia grypy oraz przeziębienia. Pomaga łagodzić objawy takie jak gorączka, ból głowy, ból gardła oraz katar. Preparat występuje w formie proszku do sporządzania roztworu doustnego o aromacie miodu, cytryny i mentolu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Effortil – Krople doustne – 7,5 mg/g
Produkt zawiera chlorowodorek etylefryny, będący substancją czynną oraz substancje pomocnicze, takie jak parahydroksybenzoesany i pirosiarczyn sodu. Preparat jest dostępny w postaci kropli doustnych. Stosuje się go w leczeniu niedociśnienia tętniczego objawowego lub ortostatycznego. Pomaga łagodzić takie objawy jak zawroty głowy, uczucie zmęczenia czy osłabienie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Ephedrinum Hydrochloricum Aguettant – Roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce – 3 mg/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawiera efedrynę chlorowodorku w stężeniu 3 mg/ml oraz sód jako substancję pomocniczą. Preparat stosowany jest w leczeniu niedociśnienia tętniczego wywołanego znieczuleniem zewnątrzoponowym, nadtwardówkowym lub ogólnym. Produkt ma postać przejrzystego, bezbarwnego płynu o pH 4,5-5,5. Dzięki swoim właściwościom efektywnie podnosi ciśnienie krwi w stanach niedociśnienia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Phenylephrine Unimedic – Roztwór do wstrzykiwań – 0,05 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera fenylefryny chlorowodorek oraz substancje pomocnicze, w tym sód. Jest dostępny w formie klarownego roztworu do wstrzykiwań o pH 4,5-6,5. Stosuje się go w leczeniu niedociśnienia tętniczego, szczególnie podczas znieczulenia podpajęczynówkowego, zewnątrzoponowego oraz ogólnego. Preparat pomaga w szybkim podniesieniu ciśnienia krwi w sytuacjach medycznych wymagających takiego działania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
FluControl Max – Tabletki powlekane – 650 mg + 10 mg + 4 mg
Lek ten zawiera paracetamol, fenylefrynę chlorowodorek oraz chlorofenaminę maleinian. Stosowany jest w leczeniu objawowym przeziębienia i grypy, szczególnie gdy towarzyszy im gorączka oraz ból o nasileniu słabym lub umiarkowanym. Pomaga również zmniejszyć obrzęk oraz ilość wydzieliny z nosa. Przeznaczony jest do łagodzenia objawów zatkanego nosa i dyskomfortu związanego z infekcją górnych dróg oddechowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Aspirin Complex Zatoki – Granulat do sporządzania zawiesiny doustnej – 500 mg + 30 mg
Preparat składa się z kwasu acetylosalicylowego oraz chlorowodorku pseudoefedryny wspomaganych sacharozą i alkoholem benzylowym jako substancjami pomocniczymi. Stosowany jest doustnie w formie granulatu do sporządzania zawiesiny. Przeznaczony jest do leczenia objawowego obrzęku błony śluzowej nosa i zatok oraz łagodzenia bólu i gorączki związanych z przeziębieniem i objawami grypopodobnymi. Zalecany dla dorosłych i młodzieży powyżej 16 roku życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Betadrin WZF – Krople do nosa, roztwór – (1 mg + 0,33 mg)/ml
Produkt leczniczy zawiera difenhydraminę chlorowodorek oraz nafazolinę azotanu, które wspólnie działają przeciwzapalnie i obkurczają śluzówkę nosa. Jest stosowany w ostrych stanach zapalnych błony śluzowej nosa oraz w zaostrzeniach przewlekłego nieżytu nosa związanych z alergią sezonową lub całoroczną oraz przeziębieniem. Preparat ma formę przezroczystych kropli do nosa, które przynoszą szybkie łagodzenie objawów. Działa objawowo i jest przeznaczony do stosowania doraźnego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Acatar Zatoki – Tabletki powlekane – 200 mg + 30 mg
Lek zawiera ibuprofen oraz chlorowodorek pseudoefedryny, które pomagają łagodzić objawy przeziębienia i grypy. Ibuprofen działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie, natomiast pseudoefedryna zmniejsza obrzęk i niedrożność zatok. Produkt stosowany jest doraźnie w celu złagodzenia bólu zatok, kataru, bólu głowy, gorączki oraz bólów mięśni i stawów. Dzięki połączeniu tych składników lek przynosi ulgę w typowych dolegliwościach związanych z infekcjami górnych dróg oddechowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Gripblocker Express – Kapsułki miękkie – 300 mg + 30 mg + 12 mg
Produkt zawiera paracetamol, pseudoefedrynę oraz dekstrometorfan, które łagodzą objawy przeziębienia i grypy. Składniki działają przeciwgorączkowo, zmniejszają przekrwienie błon śluzowych oraz hamują kaszel. Stosowany jest doraźnie w leczeniu takich dolegliwości jak katar, kaszel, ból głowy czy bóle mięśniowe. Pomaga również w łagodzeniu stanów zapalnych zatok przynosowych i innych objawów grypopodobnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Rubital Compositum – Syrop – 6,5 mg/5 ml
Produkt leczniczy w postaci syropu zawiera chlorowodorek efedryny jako substancję czynną. Stosowany jest w leczeniu chorób górnych dróg oddechowych, którym towarzyszy obrzęk błony śluzowej nosa. Dzięki zawartości efedryny działa obkurczająco na naczynia krwionośne nosa, łagodząc objawy. Preparat jest przeznaczony do użytku w stanach zapalnych dróg oddechowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Ibuprom Zatoki Max – Tabletki powlekane – 400 mg + 60 mg
Produkt zawiera dwie substancje czynne: ibuprofen oraz pseudoefedrynę chlorowodorek. Ibuprofen działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie, natomiast pseudoefedryna pomaga zmniejszyć niedrożność zatok. Lek stosuje się doraźnie w celu złagodzenia objawów przeziębienia, grypy oraz zapalenia zatok, takich jak ból głowy, ból i niedrożność zatok, katar, gorączka i ból gardła. Pomaga również łagodzić bóle mięśniowe oraz objawy alergicznego nieżytu nosa.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Polopiryna Complex – Proszek do sporządzania roztworu doustnego – 500 mg + 15,58 mg + 2 mg
Produkt zawiera kwas acetylosalicylowy, fenylefrynę oraz chlorofenaminę, które działają kompleksowo na objawy przeziębienia i grypy. Stosuje się go w przypadku gorączki, bólu gardła, bólów mięśniowych, a także przy obrzęku i przekrwieniu błony śluzowej nosa. Pomaga również łagodzić kichanie, nadmierną wydzielinę śluzową oraz łzawienie oczu. Preparat dostępny jest w formie proszku do sporządzania roztworu o smaku pomarańczowym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Apap Przeziębienie CAPS – Kapsułki twarde – 500 mg + 6,1 mg
Produkt leczniczy zawiera paracetamol oraz fenylefrynę chlorowodorek jako substancje czynne. Stosowany jest doraźnie w łagodzeniu objawów przeziębienia i grypy, takich jak katar, ból głowy, ból gardła, gorączka oraz bóle stawowo-mięśniowe. Kapsułki twarde przeznaczone są do stosowania doustnego. Preparat pomaga zmniejszyć obrzęk błony śluzowej nosa i poprawia komfort podczas choroby.