Leki w grupie
„leki podnoszące ciśnienie tętnicze”

Leki podnoszące ciśnienie tętnicze, zwane także presorami lub wazopresorami, to grupa leków stosowanych w stanach hipotensji (niedociśnienia) – zarówno w ostrych stanach, jak wstrząs, jak i w przypadku przewlekłego niedociśnienia. Ich działanie polega na zwiększeniu napięcia mięśni gładkich naczyń krwionośnych, co prowadzi do skurczu naczyń i wzrostu oporu obwodowego, a w konsekwencji do podniesienia ciśnienia tętniczego. Niektóre z tych leków działają także inotropowo dodatnio, zwiększając siłę skurczu mięśnia sercowego.

Do głównych grup leków podnoszących ciśnienie tętnicze należą: sympatykomimetyki (adrenalina, noradrenalina, fenylefryna, metaraminol), leki wazopresynowe (terlipresyna, wazopresyna), leki α-adrenergiczne (midodrina) oraz analogi prostaglandyn (angiotensyna). Najczęściej stosowanymi w Polsce preparatami są: Levonor (noradrenalina), Ephedrinum (efedryna), Phenylephrine (fenylefryna), Gutron (midodrina) oraz Noradrenaline Aguettant (noradrenalina).

Leki podnoszące ciśnienie tętnicze można podzielić na leki stosowane doraźnie w stanach nagłych oraz leki stosowane przewlekle. Do pierwszej grupy zaliczamy głównie katecholaminy (noradrenalina, adrenalina, dopamina) podawane dożylnie w stanach wstrząsu. Druga grupa obejmuje leki doustne stosowane w przewlekłym niedociśnieniu, jak midodrina (Gutron) czy fludrokortyzon (Cortineff).

Największą zaletą leków podnoszących ciśnienie tętnicze jest ich szybkie działanie w stanach zagrożenia życia. W przypadku wstrząsu (septycznego, kardiogennego czy anafilaktycznego) mogą być kluczowe dla przeżycia pacjenta, przywracając perfuzję narządów wewnętrznych. W przypadku leków stosowanych przewlekle, poprawiają one jakość życia pacjentów z niedociśnieniem ortostatycznym, zmniejszając zawroty głowy i omdlenia.

Należy jednak pamiętać o niebezpieczeństwach związanych ze stosowaniem tych leków. Mogą one powodować nadmierne zwiększenie obciążenia następczego serca, zaburzenia rytmu serca, niedokrwienie tkanek obwodowych (szczególnie w przypadku długotrwałego podawania wazopresorów dożylnych), a także martwicę tkanek w przypadku wynaczynienia. W przypadku leków doustnych częstym problemem są nadciśnienie w pozycji leżącej, bóle głowy i zatrzymanie moczu. Wszystkie leki z tej grupy wymagają ostrożnego dawkowania i monitorowania pacjenta.