Leki w grupie
„leki zmniejszające przekrwienie błon śluzowych nosa”
Leki zmniejszające przekrwienie błon śluzowych nosa, zwane też sympatykomimetykami miejscowymi, dekongestantami lub α-adrenomimetykami, to preparaty stosowane do objawowego leczenia niedrożności nosa. Działają poprzez obkurczanie naczyń krwionośnych w błonie śluzowej nosa, co zmniejsza jej przekrwienie i obrzęk, prowadząc do udrożnienia dróg nosowych i ułatwienia oddychania.
Do głównych substancji czynnych z tej grupy należą: ksylometazolina (preparaty handlowe: Otrivin, Xylorin, Xylometazolin), oksymetazolina (Afrin, Nasivin, Vicks Sinex), nafazolina (Naphazoline), fenylefryna (Neo-Synephrine), tetryzolina (Tyzine) oraz pseudoefedryna (Sudafed) stosowana doustnie. W Polsce najpopularniejsze są preparaty zawierające ksylometazolinę i oksymetazolinę.
Główną zaletą tych leków jest szybkość działania – przynoszą ulgę już po kilku minutach od aplikacji. Są szczególnie przydatne w ostrych stanach zapalnych błony śluzowej nosa, przeziębieniach, alergicznym nieżycie nosa czy zapaleniu zatok przynosowych. Pozwalają na szybkie udrożnienie nosa, co ułatwia oddychanie, poprawia komfort pacjenta i umożliwia lepszy sen.
Największym zagrożeniem związanym ze stosowaniem tych leków jest rozwój polekowego zapalenia błony śluzowej nosa (rhinitis medicamentosa) przy zbyt długim stosowaniu (powyżej 5-7 dni). Prowadzi to do zjawiska „efektu z odbicia” – nasilenia objawów niedrożności po odstawieniu leku. Inne potencjalne działania niepożądane obejmują: podrażnienie i suchość błony śluzowej, kichanie, zaburzenia rytmu serca, wzrost ciśnienia tętniczego, bezsenność czy niepokój (szczególnie przy preparatach doustnych).
Leki te można podzielić na dwie główne podgrupy: miejscowe (aplikowane bezpośrednio do nosa w postaci kropli lub aerozoli) oraz doustne (pseudoefedryna, fenylefryna). Dekongestanty miejscowe działają szybko i wykazują minimalne działania ogólnoustrojowe, jednak ich długotrwałe stosowanie prowadzi do uzależnienia. Dekongestanty doustne dają słabszy efekt miejscowy, ale działają dłużej i rzadziej powodują efekt z odbicia, jednak mogą wywoływać więcej działań niepożądanych ogólnoustrojowych.
Warto też wyróżnić leki krótko działające (nafazolina, fenylefryna – do 4 godzin) oraz długo działające (oksymetazolina, ksylometazolina – do 12 godzin), co ma znaczenie przy doborze odpowiedniego preparatu w zależności od potrzeb pacjenta.
Lista leków w tej grupie
-
Pseudoephedrine Espefa – Tabletki powlekane – 60 mg
Produkt leczniczy zawiera 60 mg pseudoefedryny chlorowodorku w jednej tabletce powlekanej. Składniki pomocnicze to m.in. laktoza jednowodna oraz barwniki takie jak czerwień Allura i lak (E 129). Preparat jest stosowany objawowo w leczeniu zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, w przebiegu przeziębienia, grypy oraz alergicznego zapalenia nosa. Dedykowany jest dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Apselan – Tabletki powlekane – 60 mg
Produkt leczniczy zawiera 60 mg pseudoefedryny chlorowodorku oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w objawowym leczeniu zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, które objawia się katarem i zatkanym nosem. Wskazany jest przy przeziębieniu, grypie oraz alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa. Preparat jest przeznaczony dla dorosłych oraz dzieci powyżej 12 roku życia.
-
Sudafed – Tabletki powlekane – 60 mg
Produkt leczniczy zawiera 60 mg pseudoefedryny chlorowodorku w jednej tabletce powlekanej. Substancja ta działa obkurczająco na błonę śluzową nosa i zatok, co pomaga w łagodzeniu objawów przekrwienia. Lek stosuje się w objawowym leczeniu zapalenia błony śluzowej nosa i zatok przynosowych, takich jak katar czy zatkany nos, które występują podczas przeziębienia, grypy lub alergicznego zapalenia nosa. Preparat jest przeznaczony dla dorosłych oraz dzieci powyżej 12 roku życia.