Leki w grupie
„leki roślinne”
Leki roślinne (fitoterapeutyki) to preparaty farmaceutyczne zawierające jako substancje czynne wyciągi z roślin leczniczych lub ich części (liście, korzenie, kwiaty, owoce). Ich działanie opiera się na naturalnych związkach bioaktywnych, takich jak flawonoidy, glikozydy, alkaloidy, garbniki czy olejki eteryczne, które wykazują różnorodne efekty terapeutyczne, od działania przeciwzapalnego i przeciwbakteryjnego po wspomaganie funkcji układów pokarmowego, krążenia, nerwowego i immunologicznego.
Do najważniejszych grup leków roślinnych należą: preparaty nasercowe (np. naparstnicy – Digoxin), uspokajające i nasenne (melisa, waleriana – Nervosol, Validol), przeciwzapalne (arnika, rumianek – Artemisol), hepatoprotekcyjne (ostropest plamisty – Sylimarol, Syliverin), wykrztuśne (tymianek, pierwiosnek – Bronchicum, Amolowe), przeciwbiegunkowe (szałwia, dziurawiec – Salvia, Deprim) oraz immunostymulujące (jeżówka purpurowa – Echinapur, Echinerba).
Wśród najpopularniejszych substancji czynnych pochodzenia roślinnego wymienić można: sylimarynę (z ostropestu plamistego), senezydy (z senesu), aloes (z aloesu zwyczajnego), mentol (z mięty pieprzowej), ginkgolidów (z miłorzębu japońskiego – Tanakan, Bilobil), rutynę (z gryki – Rutinoscorbin), hyperycynę (z dziurawca – Hypericum, Deprim) czy kwas rozmarynowy (z melisy i rozmarynu).
Największą zaletą leków roślinnych jest ich względne bezpieczeństwo stosowania, zwłaszcza w terapii długoterminowej. Często charakteryzują się łagodniejszym profilem działań niepożądanych w porównaniu do leków syntetycznych, a także mogą być stosowane wspomagająco w wielu schorzeniach przewlekłych. Ponadto, niektóre z nich wykazują działanie plejotropowe, co oznacza, że jedna substancja może wpływać korzystnie na różne mechanizmy patofizjologiczne.
Należy jednak pamiętać o potencjalnych niebezpieczeństwach. Leki roślinne mogą wchodzić w interakcje z lekami syntetycznymi (np. dziurawiec zmniejsza skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych i niektórych leków przeciwnowotworowych). Ponadto, istnieje ryzyko reakcji alergicznych, a w przypadku samodzielnego zbierania roślin – możliwość pomyłki i zatrucia. Wiele preparatów roślinnych nie ma wystarczającej dokumentacji klinicznej potwierdzającej ich skuteczność, a ich skład może różnić się w zależności od warunków uprawy roślin.
Leki roślinne można podzielić na kilka podgrup: adaptogeny (żeń-szeń, różeniec górski – pomagające organizmowi przystosować się do stresu), leki stosowane w zaburzeniach układu pokarmowego (mięta, rumianek), leki stosowane w schorzeniach układu oddechowego (tymianek, podbiał), leki stosowane w zaburzeniach układu sercowo-naczyniowego (głóg, miłorząb), leki stosowane w zaburzeniach układu moczowego (pokrzywa, skrzyp) oraz leki stosowane w zaburzeniach układu nerwowego (kozłek lekarski, melisa).
Lista leków w tej grupie
-
Farfaron – Syrop – 325 mg/5 ml
Produkt zawiera wyciąg gęsty z liścia podbiału pospolitego, rozpuszczony w wodzie w proporcji 4,5–6:1. Ma postać syropu o lepkiej, czerwono-fioletowej konsystencji i charakterystycznym smaku. Stosowany jest tradycyjnie jako środek pomocniczy w łagodzeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła. Pomaga w leczeniu objawów takich jak chrypka i kaszel.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Mucofalk O – Granulat do sporządzania zawiesiny doustnej – –
Produkt leczniczy w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej zawiera łupinę nasienną babki jajowatej, która jest naturalnym źródłem błonnika pokarmowego. Stosowany jest w leczeniu nawykowych zaparć oraz w sytuacjach wymagających ułatwienia opróżniania jelit ze stolcem o miękkiej konsystencji. Polecany jest także przy schorzeniach takich jak choroba hemoroidalna, szczeliny odbytu oraz w ramach wspomagania diety u osób z hipercholesterolemią. Preparat jest przeznaczony dla dorosłych oraz młodzieży powyżej 12 roku życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Valdispert Stres – Tabletki drażowane – 200 mg + 68 mg
Produkt leczniczy zawiera wyciąg wodno-alkoholowy z korzenia kozłka lekarskiego oraz wyciąg z szyszek chmielu, wzbogacony o substancje pomocnicze takie jak glukoza, laktoza i sacharoza. Jest dostępny w postaci drażowanych tabletek o białym, błyszczącym wyglądzie. Preparat stosuje się u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat w łagodnych stanach napięcia nerwowego. Jego działanie opiera się na tradycyjnym, długotrwałym stosowaniu składników roślinnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Nalewka gorzka – Płyn doustny – –
Produkt leczniczy jest płynem doustnym zawierającym nalewkę gorzką, która składa się z korzenia goryczki, liścia bobrka oraz owocni pomarańczy gorzkiej, ekstrahowanych w 70% etanolu. Zawartość alkoholu wynosi 63-70%. Stosowany jest tradycyjnie jako środek wspomagający przy braku apetytu oraz niestrawności. Preparat działa poprzez pobudzanie procesów trawiennych i łaknienia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Kwiatostan Lipy – Zioła do zaparzania w saszetkach – 2 g/saszetkę
Produkt zawiera 2 g kwiatu lipy (Tilia cordata i/lub Tilia platyphyllos) w każdej saszetce. Jest to zioło do zaparzania, które stosuje się tradycyjnie w celu łagodzenia objawów przeziębienia oraz łagodnych objawów napięcia nerwowego. Surowiec roślinny działa kojąco i wspomaga organizm podczas infekcji. Preparat jest przeznaczony do stosowania w stanach związanych z osłabieniem organizmu i stresem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Essentiale forte – Kapsułki – 300 mg
Produkt leczniczy zawiera fosfolipidy z nasion sojowych, w tym 3-sn-fosfatydylocholinę, jako składnik aktywny oraz olej sojowy i etanol jako substancje pomocnicze. Preparat występuje w postaci kapsułek wypełnionych pastą o konsystencji miodu. Stosowany jest w chorobach wątroby w celu łagodzenia objawów takich jak brak apetytu czy uczucie ucisku w prawym nadbrzuszu. Pomaga w przypadkach uszkodzenia wątroby związanych z nieprawidłową dietą, działaniem toksyn lub zapaleniem wątroby.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Alliofil – Tabletki dojelitowe – 200 mg + 53,5 mg
Produkt leczniczy stanowi połączenie ekstraktów roślinnych z cebuli czosnku (Allium sativum L.) oraz liścia pokrzywy (Urtica dioica L.) w formie tabletek dojelitowych. Składniki aktywne wspomagają organizm w walce z łagodnymi infekcjami górnych dróg oddechowych. Preparat stosowany jest profilaktycznie oraz jako wsparcie w stanach przeziębieniowych. Dzięki naturalnym składnikom wspiera układ odpornościowy i pomaga w regeneracji.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Senes fix – Zioła do zaparzania – 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu sennozyd B/g
Produkt leczniczy roślinny zawierający 1 g listków senesu, co odpowiada 25-30 mg glikozydów hydroksyantracenowych w przeliczeniu na sennozyd B. Jest to zioła do zaparzania w saszetkach, pozyskiwane z gatunków Cassia senna L. Stosowany jest krótkotrwale w przypadku sporadycznych zaparć. Dzięki swojemu składowi działa przeczyszczająco, ułatwiając wypróżnianie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
KWIAT GŁOGU FIX – Zioła do zaparzania – –
Produkt zawiera 2 g liści i kwiatów głogu w saszetce do zaparzania. Stosowany jest w łagodnych dolegliwościach serca o podłożu nerwicowym, takich jak uczucie palpitacji. Wspomaga pracę serca oraz układu krążenia. Zalecany jest po wykluczeniu poważniejszych chorób serca i opiera się na długotrwałym stosowaniu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Ziele Bukwicy – Zioła do zaparzania – –
Produkt zawiera wyłącznie ziele bukwicy (Betonicae herba) w postaci ziół do zaparzania. Jest tradycyjnie stosowany jako środek wspomagający leczenie niestrawności oraz łagodnych biegunek, działając ściągająco i pobudzająco na wydzielanie soków trawiennych. Może być także wykorzystywany do przemywań i okładów na zadrapania oraz otarcia skóry. Jego zastosowanie opiera się na wieloletnim, tradycyjnym wykorzystaniu w medycynie roślinnej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Świetlik fix – Zioła do zaparzania – –
Produkt leczniczy złożony z ziela świetlika (Euphrasia officinalis L. i Euphrasia rostkoviana Hayne), dostępny w formie saszetek do zaparzania. Stosowany jest wspomagająco na skórę w łagodnych stanach podrażnienia spojówek oraz brzegów powiek. Działa ściągająco i łagodząco, przynosząc ulgę w stanach zapalnych. Jego skuteczność opiera się na tradycyjnym, długotrwałym stosowaniu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Hemoroidal – Żel doodbytniczy – (50 mg + 5 mg)/g
Produkt leczniczy w postaci żelu doodbytniczego zawiera wyciąg suchy z kory kasztanowca oraz lidokainę chlorowodorek. Składniki te działają łagodząco na dolegliwości związane z chorobą hemoroidalną. Preparat stosowany jest u dorosłych w leczeniu objawów hemoroidów. Dodatkowo zawiera substancje pomocnicze, takie jak balsam peruwiański i konserwanty, wspierające działanie żelu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Liść Orzecha włoskiego – Zioła do zaparzania – –
Produkt zawiera wyłącznie liść orzecha włoskiego (Juglandis folium) w formie zioła do zaparzania. Stosowany jest tradycyjnie zewnętrznie w formie okładów i obmywań. Wskazany jest przy lekkich powierzchniowych zapaleniach skóry oraz nadmiernym poceniu się dłoni i stóp. Działa na podstawie długotrwałego, tradycyjnego stosowania w tych dolegliwościach.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
HYPERIS – Tabletki powlekane – 612 mg
Produkt leczniczy zawiera 612 mg wyciągu z ziela dziurawca, standaryzowanego na hiperycynę, flawonoidy oraz hyperforynę, ekstraktowany w 60% etanolu. Jest dostępny w formie jasnożółtych tabletek powlekanych. Stosuje się go krótkotrwale w celu łagodzenia objawów łagodnych zaburzeń depresyjnych. Ze względu na skład roślinny, stanowi naturalną opcję wsparcia w sytuacjach obniżonego nastroju.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Canephron N – Krople doustne, płyn –
Produkt leczniczy jest płynnym preparatem zawierającym wyciąg z ziół: tysiącznika, korzenia lubczyku i liścia rozmarynu w równych proporcjach. Zawiera również 16,0-19,5% etanolu jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego. Stosuje się go wspomagająco w łagodnych stanach zapalnych dolnych dróg moczowych oraz profilaktycznie i pomocniczo przy kamicy nerkowej i skłonności do odkładania się piasku nerkowego. Produkt bazuje na tradycyjnym, roślinnym składzie i doświadczeniu długotrwałego stosowania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Castagnus – Tabletka – 45 mg
Produkt leczniczy zawiera wyciąg z owoców rośliny Vitex agnus castus, standaryzowany na 45 mg suszonych owoców. Tabletki są stosowane tradycyjnie w łagodzeniu objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego, takich jak ból i obrzmienie piersi, zaburzenia emocjonalne, bóle głowy czy obrzęki. Preparat zawiera również etanol jako rozpuszczalnik ekstrakcyjny oraz laktozę jako substancję pomocniczą. Produkt przeznaczony jest dla osób doświadczających uciążliwych dolegliwości w okresie przedmiesiączkowym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Prospan – Krople doustne, roztwór – 20 mg/ml
Produkt zawiera suchy ekstrakt z liści bluszczu pospolitego oraz etanol jako ekstrahent. Jest dostępny w postaci kropli doustnych, roztworu. Stosowany jest pomocniczo w leczeniu ostrych i przewlekłych stanów zapalnych dróg oddechowych przebiegających z kaszlem. Pomaga łagodzić dolegliwości związane z infekcjami układu oddechowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Klimadynon – Tabletki powlekane – 2,8 mg
Produkt leczniczy zawiera 2,8 mg suchego wyciągu z kłącza pluskwicy groniastej (Cimicifuga racemosa) oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Tabletki powlekane przeznaczone są do stosowania u dorosłych kobiet. Lek jest stosowany w łagodzeniu objawów menopauzy, takich jak uderzenia gorąca i nadmierne pocenie się. Preparat pomaga zmniejszyć dolegliwości związane z okresem przekwitania.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Ginkofar Extra – Tabletka powlekana – 240 mg
Produkt zawiera 240 mg standaryzowanego suchego wyciągu z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba), bogatego w flawonoidy, ginkgolidy oraz bilobalid. Stosowany jest u osób dorosłych w celu poprawy zdolności poznawczych, zwłaszcza pamięci i sprawności umysłowej osłabionych wraz z wiekiem. Wskazany jest także do poprawy jakości życia w łagodnej demencji. Tabletki ułatwiają codzienne stosowanie dzięki formie powlekanej i linii podziału.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Kora Dębu – Zioła do zaparzania – –
Produkt zawiera 1 g kory dębu pozyskiwanej z gatunków Quercus robur, Quercus petraea oraz Quercus pubescens. Jest to ziołowy preparat do zaparzania, stosowany tradycyjnie u dorosłych i osób starszych. Wskazany jest do łagodzenia objawów łagodnej biegunki oraz stanów zapalnych skóry i błon śluzowych jamy ustnej i gardła. Ponadto pomaga łagodzić świąd i pieczenie związane z chorobą hemoroidalną, po wykluczeniu poważniejszych schorzeń przez lekarza.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Bronchosol Maxipuren – Kapsułki dojelitowe miękkie – 200 mg
Produkt leczniczy zawiera 200 mg olejku eukaliptusowego pozyskanego z różnych gatunków Eucalyptus, a także sorbitol i glikol propylenowy jako substancje pomocnicze. Jest dostępny w postaci miękkich kapsułek dojelitowych, które ułatwiają przyjmowanie. Stosowany jest wspomagająco w leczeniu przeziębień oraz stanów zapalnych górnych dróg oddechowych, objawiających się kaszlem, katarem i trudnościami w odkrztuszaniu śluzu. Pomaga również przy nieropnych zapaleniach zatok przynosowych, przeznaczony dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Prostamol Uno – Kapsułka, miękka – 320 mg
Produkt zawiera wyciąg z owoców palmy sabal, standaryzowany na 320 mg na kapsułkę. Stosowany jest w łagodzeniu objawów związanych z rozrostem prostaty, takich jak słaby strumień moczu, parcie na mocz, częstomocz oraz częste oddawanie moczu nocą. Kapsułki mają postać miękkich, żelatynowych kapsułek z oleistym wypełnieniem. Preparat jest przeznaczony dla osób doświadczających problemów z oddawaniem moczu spowodowanych zmianami w prostacie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Cepastil – Syrop – (608 mg + 122 mg)/5 ml
Produkt leczniczy składa się z wyciągu płynnego cebulowego i czosnkowego, rozpuszczonych w syropie zawierającym około 5-7% etanolu. Wykazuje działanie bakteriostatyczne i ma charakterystyczny zapach oraz smak. Stosowany jest tradycyjnie jako środek pomocniczy w łagodzeniu podrażnień gardła, suchego i męczącego kaszlu oraz wspomagająco w infekcjach górnych dróg oddechowych. Pomaga również przy zapaleniu jamy ustnej, gardła oraz objawach przeziębienia.
-
Hedussin – Syrop – 33 mg/4 ml
Produkt leczniczy jest syropem zawierającym suchy wyciąg z liści bluszczu, standaryzowany na 8,25 mg na ml. Jego składnik aktywny to ekstrakt roślinny pozyskiwany przy użyciu 30% etanolu, a dodatkowo zawiera sorbitol jako substancję pomocniczą. Preparat jest stosowany jako środek wykrztuśny w leczeniu kaszlu mokrego, pomagając w oczyszczaniu dróg oddechowych. Może być stosowany u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 lat.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Hemorigen – Tabletki – 50 mg
Produkt leczniczy zawiera wyciąg gęsty z ziela przymiotna kanadyjskiego oraz sacharozę jako substancję pomocniczą. Tabletki są stosowane tradycyjnie jako wspomagające leczenie drobnych stłuczeń i siniaków powstałych na skutek łagodnych urazów. Preparat przeznaczony jest dla osób dorosłych. Jego farmaceutyczna postać to okrągła, dwustronnie wypukła tabletka o zielonoszaro-ciemnobeżowym marmurkowym zabarwieniu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna