Leki w grupie
„leki na kaszel”

Leki na kaszel to grupa preparatów farmaceutycznych stosowanych w leczeniu objawowym różnych rodzajów kaszlu. W zależności od mechanizmu działania dzielimy je na leki przeciwkaszlowe (blokujące odruch kaszlowy) oraz leki wykrztuśne i mukokinetyczne (ułatwiające odkrztuszanie wydzieliny).

Leki przeciwkaszlowe (przeciwkaszlowe) działają na ośrodkowy układ nerwowy, tłumiąc odruch kaszlowy poprzez wpływ na ośrodek kaszlu w rdzeniu przedłużonym lub bezpośrednio na receptory obwodowe w drogach oddechowych. Główne substancje to: kodeina, dekstrometorfan, butamirat. Popularne preparaty handlowe to: Tussipect, Tussidex, Sinecod, Acodin, Thiocodin.

Leki wykrztuśne i mukokinetyczne ułatwiają odkrztuszanie wydzieliny poprzez zmniejszenie jej lepkości, zwiększenie wydzielania śluzu lub stymulację nabłonka rzęskowego. Główne substancje to: ambroksol, bromheksyna, acetylocysteina (ACC), erdosteina, gwajafenezyna, oraz wyciągi roślinne (tymianek, pierwiosnek, bluszcz). Popularne preparaty to: ACC, Mucosolvan, Ambroxol, Flegamina, Flavamed, Erdomed, Hedelix, Herbapect, Pectolvan, Bronchicum.

Największą zaletą leków przeciwkaszlowych jest szybkie łagodzenie suchego, męczącego kaszlu, co jest szczególnie cenne w przypadku kaszlu nocnego zaburzającego sen. Leki wykrztuśne z kolei ułatwiają usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych, co przyspiesza proces zdrowienia w przypadku infekcji przebiegających z kaszlem mokrym.

Niebezpieczeństwa stosowania leków na kaszel obejmują przede wszystkim możliwość uzależnienia w przypadku opioidowych leków przeciwkaszlowych (kodeina). Leki przeciwkaszlowe mogą też maskować objawy poważnych chorób płuc i opóźniać prawidłowe rozpoznanie. Niektóre leki wykrztuśne mogą powodować podrażnienie żołądka, a stosowanie leków mukolitycznych (rozrzedzających wydzielinę) u małych dzieci może prowadzić do blokady dróg oddechowych przy niewystarczająco efektywnym odkrztuszaniu.

Dodatkową podgrupą są leki o działaniu łączonym (przeciwkaszlowym i wykrztuśnym), zawierające kombinacje substancji czynnych. Przykładami są preparaty zawierające butamirat z gwajafenezyną (Stoptussin) czy dekstrometorfan z gwajafenezyną (Robitussin). Istotną rolę odgrywają także syropy ziołowe na kaszel (Herbapect, Pini, Tussiflos) zawierające mieszanki wyciągów roślinnych o działaniu wykrztuśnym, przeciwzapalnym i łagodzącym.

Lista leków w tej grupie

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl