ciśnienie osmotyczne

Ciśnienie osmotyczne to fundamentalna właściwość fizykochemiczna roztworów, definiowana jako ciśnienie hydrostatyczne potrzebne do zatrzymania przepływu rozpuszczalnika przez półprzepuszczalną membranę, która rozdziela roztwór od czystego rozpuszczalnika. Jest ono proporcjonalne do stężenia molowego cząsteczek (osmolarności) i odgrywa kluczową rolę w regulacji transportu wody między przedziałami płynowymi organizmu.

W kontekście klinicznym ciśnienie osmotyczne ma kluczowe znaczenie dla homeostazy płynowej. W naczyniach krwionośnych za utrzymanie prawidłowego ciśnienia osmotycznego odpowiadają głównie białka osocza, szczególnie albuminy. Zaburzenia ciśnienia osmotycznego mogą prowadzić do obrzęków (przy zmniejszonym ciśnieniu onkotycznym) lub odwodnienia komórek (przy zwiększonym ciśnieniu w przestrzeni pozakomórkowej).

Pomiar ciśnienia osmotycznego ma zastosowanie w diagnostyce zaburzeń elektrolitowych, ocenie funkcji nerek oraz w terapii płynowej. Osmolarność osocza jest utrzymywana przez organizm w wąskim zakresie 285-295 mOsm/kg. Znaczące odchylenia mogą wskazywać na poważne zaburzenia, takie jak hiperosmolarna śpiączka cukrzycowa, mocznica czy zatrucie metanolem lub glikolem etylenowym.

Powiązane wpisy

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl