β-laktam

β-laktamy to szeroka grupa antybiotyków, do której należą penicyliny, cefalosporyny, karbapenemy i monobaktamy. Ich nazwa pochodzi od charakterystycznego czteroczłonowego pierścienia β-laktamowego, który jest kluczowy dla mechanizmu działania tych leków.

Mechanizm działania β-laktamów polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie się z białkami wiążącymi penicylinę (PBP – penicillin-binding proteins). Blokuje to proces transpeptydacji peptydoglikanu, prowadząc do osłabienia ściany komórkowej i ostatecznie do lizy komórki bakteryjnej.

Oporność bakterii na β-laktamy wynika głównie z produkcji β-laktamaz – enzymów hydrolizujących pierścień β-laktamowy, modyfikacji miejsca docelowego działania leku (PBP), zmniejszonej przepuszczalności błony zewnętrznej bakterii oraz działania pomp efflux. Szczególnie istotnym problemem klinicznym są bakterie wytwarzające β-laktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (ESBL) oraz karbapenemazy.

W praktyce klinicznej β-laktamy są stosowane w leczeniu szerokiego spektrum zakażeń bakteryjnych, w tym zakażeń dróg oddechowych, moczowych, skóry i tkanek miękkich, zakażeń wewnątrzbrzusznych oraz posocznicy. Wybór konkretnego β-laktamu zależy od lokalizacji zakażenia, przypuszczalnego patogenu i lokalnego profilu lekowrażliwości.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl