przetoczenie niezgodnej grupowo krwi
Wskazanie

Przetoczenie niezgodnej grupowo krwi stanowi poważne powikłanie w transfuzjologii i jest stanem zagrożenia życia. Najczęściej dochodzi do niego w wyniku błędu ludzkiego – nieprawidłowej identyfikacji pacjenta, próbki krwi lub jednostki krwi. Konsekwencją takiego przetoczenia jest reakcja hemolityczna, która może rozwijać się natychmiastowo (w ciągu minut do godzin) lub z opóźnieniem (kilka dni po transfuzji).

Objawy ostrej reakcji hemolitycznej obejmują gorączkę, dreszcze, ból w miejscu wkłucia, ból w klatce piersiowej i plecach, duszność, niepokój, spadek ciśnienia tętniczego, hemoglobinurię (ciemny mocz) oraz objawy niewydolności nerek. W przypadku wystąpienia tych objawów należy natychmiast przerwać transfuzję, utrzymać dostęp dożylny i rozpocząć intensywne leczenie.

W leczeniu reakcji poprzetoczeniowej stosuje się płynoterapię (NaCl 0,9%, PWE), diuretyki (Furosemid), leki przeciwbólowe (Paracetamol, Metamizol), leki przeciwhistaminowe (Clemastin) oraz w ciężkich przypadkach glikokortykosteroidy (Dexaven, Solu-Medrol). W przypadku wstrząsu konieczne jest podanie amin presyjnych (Noradrenalina, Dopamina) oraz tlenoterapia. Monitorowanie diurezy i funkcji nerek jest kluczowe dla zapobiegania niewydolności nerek.

Największe trudności w leczeniu pacjenta z reakcją na przetoczenie niezgodnej grupowo krwi wiążą się z gwałtownością i nieprzewidywalnością przebiegu reakcji hemolitycznej. Szybka diagnoza i natychmiastowe wdrożenie leczenia mają kluczowe znaczenie dla rokowania. Wyzwaniem jest także zapobieganie niewydolności wielonarządowej, która może rozwinąć się w konsekwencji masywnej hemolizy, oraz leczenie zaburzeń krzepnięcia, które często towarzyszą ciężkim reakcjom poprzetoczeniowym. Istotne są również działania profilaktyczne – przestrzeganie procedur bezpieczeństwa podczas pobierania próbek, opisywania ich i kontroli zgodności krwi przed przetoczeniem.