Leksykon wskazań

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania, strona 151 z 169

  • dysforia w depresji powiązana z objawami otępiennymi

    Dysforia w depresji powiązana z objawami otępiennymi to złożone zaburzenie psychiczne charakteryzujące się współwystępowaniem obniżonego nastroju z drażliwością, niepokojem oraz zaburzeniami funkcji poznawczych. Stan ten często występuje u osób starszych, u których współistnieją depresja i początkowe lub umiarkowane stadium otępienia. Dysforia manifestuje się jako stan dyskomfortu psychicznego, rozdrażnienia i ogólnego niezadowolenia, który znacząco różni się od klasycznej depresji z przewagą smutku i apatii.

  • napad astmy

    Napad astmy to nagłe pogorszenie objawów astmy oskrzelowej, charakteryzujące się nasileniem duszności, świszczącym oddechem, uczuciem ściskania w klatce piersiowej oraz kaszlem. Występuje w wyniku skurczu mięśni gładkich oskrzeli, obrzęku błony śluzowej oraz nadmiernego wydzielania śluzu, co prowadzi do znacznego zwężenia dróg oddechowych. Napady astmy mogą być wyzwalane przez alergeny, infekcje dróg oddechowych, wysiłek fizyczny, zimne powietrze, dym tytoniowy, silne zapachy lub stres.

  • napad astmy wywołany przez wysiłek

    Napad astmy wywołany przez wysiłek (EIA – Exercise-Induced Asthma) to stan, w którym aktywność fizyczna wyzwala objawy astmatyczne, takie jak duszność, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej i kaszel. Występuje zarówno u osób z rozpoznaną astmą, jak i u pacjentów bez wcześniejszej diagnozy astmy. Szacuje się, że dotyczy 80-90% osób z astmą oraz 5-20% populacji ogólnej bez rozpoznanej astmy przewlekłej.

  • napad astmy wywołany przez kontakt z alergenami

    Napad astmy wywołany przez kontakt z alergenami to nagłe zaostrzenie objawów astmy oskrzelowej spowodowane ekspozycją na określone substancje, które organizm rozpoznaje jako zagrożenie. Alergeny, takie jak pyłki roślin, sierść zwierząt, roztocza kurzu domowego, pleśń czy niektóre pokarmy, powodują reakcję zapalną w drogach oddechowych, prowadząc do skurczu oskrzeli, obrzęku błony śluzowej i nadmiernego wydzielania śluzu.

  • zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc z odwracalną obturacją dróg oddechowych

    Zaostrzenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) z odwracalną obturacją dróg oddechowych to nagłe pogorszenie objawów oddechowych u pacjenta z POChP, które wymaga intensyfikacji leczenia. Charakteryzuje się ono nasileniem duszności, zwiększeniem ilości i zmiany charakteru plwociny oraz nasileniem kaszlu. W przeciwieństwie do klasycznego przebiegu POChP, występuje tu element odwracalności obturacji, co oznacza, że po zastosowaniu odpowiedniego leczenia możliwa jest poprawa parametrów wentylacyjnych.

  • objawy kliniczne w przebiegu przewlekłej niewydolności żylnej kończyny dolnej

    Przewlekła niewydolność żylna kończyn dolnych (PNŻ) to zespół objawów wynikających z nieprawidłowego funkcjonowania układu żylnego. Choroba charakteryzuje się utrzymującym się nadciśnieniem żylnym, które prowadzi do rozwoju szeregu objawów klinicznych o różnym nasileniu. Do najczęstszych symptomów należą: uczucie ciężkości nóg, obrzęki (nasilające się w ciągu dnia, a ustępujące po nocnym odpoczynku), nocne kurcze mięśni łydek, ból, świąd skóry oraz parestezje.

  • wykrywanie zmian ogniskowych wątroby

    Zmiany ogniskowe wątroby to nieprawidłowe obszary tkanki, które mogą być wykrywane w badaniach obrazowych. Mogą mieć charakter łagodny (np. naczyniaki, gruczolaki, ogniskowy rozrost guzkowy) lub złośliwy (np. rak wątrobowokomórkowy, przerzuty nowotworowe). Wykrywanie zmian ogniskowych wątroby odbywa się najczęściej podczas badań obrazowych, takich jak USG, tomografia komputerowa (TK) czy rezonans magnetyczny (MRI).

  • nadmierna fermentacja jelitowa

    Nadmierna fermentacja jelitowa to stan, w którym dochodzi do wzmożonego procesu rozkładu nieprawidłowo strawionych węglowodanów przez bakterie jelitowe, co prowadzi do nadprodukcji gazów jelitowych. Występuje najczęściej jako objaw zespołu jelita drażliwego (IBS), zespołu rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO), nietolerancji pokarmowych (np. laktozy, fruktozy) lub chorób zapalnych jelit.

  • zatrucie substancją toksyczną

    Zatrucie substancją toksyczną to stan kliniczny wywołany przez wprowadzenie do organizmu substancji, która powoduje zaburzenie jego funkcji lub uszkodzenie tkanek. Zatrucia mogą mieć charakter przypadkowy (szczególnie u dzieci), zawodowy, środowiskowy lub być wynikiem prób samobójczych. Źródłem zatrucia mogą być leki, substancje chemiczne, toksyny roślinne i zwierzęce, narkotyki, alkohol oraz gazy toksyczne.

  • naczynioruchowy obrzęk błony śluzowej nosa

    Naczynioruchowy obrzęk błony śluzowej nosa (naczynioruchowe zapalenie błony śluzowej nosa) to stan, w którym dochodzi do nadmiernego przekrwienia, obrzęku i zwiększonej przepuszczalności naczyń błony śluzowej nosa. Najczęściej występuje w postaci nieżytu naczyniowo-ruchowego (rhinitis vasomotoria), gdzie objawy obejmują uczucie zatkanego nosa, wodnisty wyciek, kichanie oraz okresowe zablokowanie jednego lub obu przewodów nosowych. W przeciwieństwie do alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, nie jest związany z reakcją immunologiczną i nie towarzyszy mu świąd nosa i oczu.

  • nefropatia kłębuszkowa cukrzycowa w początkowym stadium

    Nefropatia kłębuszkowa cukrzycowa w początkowym stadium to jedno z poważnych powikłań cukrzycy, charakteryzujące się uszkodzeniem kłębuszków nerkowych wskutek długotrwałej hiperglikemii. We wczesnym stadium obserwuje się mikroalbuminurię (30-300 mg/dobę), przy czym funkcja nerek (GFR) pozostaje jeszcze w normie lub jest nieznacznie obniżona.

  • nefropatia kłębuszkowa cukrzycowa jawna

    Nefropatia kłębuszkowa cukrzycowa jawna to zaawansowana postać uszkodzenia nerek występująca u osób chorujących na cukrzycę typu 1 lub 2. Jest to stan, w którym dochodzi do wyraźnego upośledzenia funkcji nerek, manifestującego się jawnym białkomoczem (dobowa utrata białka powyżej 300 mg/dobę), obniżonym współczynnikiem filtracji kłębuszkowej (eGFR) oraz postępującym wzrostem ciśnienia tętniczego.

  • nefropatia kłębuszkowa niecukrzycowa jawna

    Nefropatia kłębuszkowa niecukrzycowa jawna (określana także jako niecukrzycowa choroba kłębuszków nerkowych z jawnym białkomoczem) to schorzenie, w którym dochodzi do uszkodzenia kłębuszków nerkowych, prowadzącego do upośledzenia funkcji filtracyjnej nerek. W odróżnieniu od nefropatii cukrzycowej, jej przyczyną nie jest hiperglikemia, lecz najczęściej procesy autoimmunologiczne, zakażenia, choroby układowe, czy reakcje polekowe.

  • ułatwianie zasypiania

    Ułatwianie zasypiania to wskazanie terapeutyczne dla leków stosowanych w leczeniu zaburzeń snu, szczególnie bezsenności. Problemy z zasypianiem mogą wystąpić jako skutek stresu, lęku, zaburzeń rytmu dobowego, a także jako objaw wielu chorób. Długotrwałe trudności z zasypianiem prowadzą do pogorszenia jakości życia, obniżenia wydajności w pracy, zaburzeń koncentracji oraz zwiększonego ryzyka chorób somatycznych i psychicznych.

  • podrażnienie błony śluzowej górnych dróg oddechowych z towarzyszącym suchym kaszlem

    Podrażnienie błony śluzowej górnych dróg oddechowych z towarzyszącym suchym kaszlem to częsty objaw występujący w przebiegu wielu schorzeń, najczęściej infekcji wirusowych, alergii, refluksu żołądkowo-przełykowego czy narażenia na czynniki drażniące (dym, zanieczyszczenia powietrza). Podrażnienie manifestuje się uczuciem drapania lub pieczenia w gardle, nieproduktywnym (suchym) kaszlem, który nie prowadzi do odkrztuszania wydzieliny, oraz czasem niewielkim obrzękiem śluzówki.

  • cukrzyca z nadciśnieniem i powikłaniami ze strony nerek z mikroalbuminurią

    Cukrzyca z nadciśnieniem i powikłaniami ze strony nerek z mikroalbuminurią to złożony zespół chorobowy, wymagający kompleksowego podejścia terapeutycznego. Mikroalbuminuria, definiowana jako wydalanie albuminy z moczem w ilości 30-300 mg/dobę, stanowi wczesny marker uszkodzenia nerek i zwiększonego ryzyka sercowo-naczyniowego u pacjentów z cukrzycą. Współwystępowanie nadciśnienia tętniczego znacząco przyspiesza progresję nefropatii cukrzycowej, dlatego intensywne leczenie obu schorzeń jest kluczowe dla zapobiegania dalszemu uszkodzeniu nerek.

  • wczesna faza zawału mięśnia sercowego

    Wczesna faza zawału mięśnia sercowego to krytyczny okres, rozpoczynający się w momencie zamknięcia tętnicy wieńcowej i trwający pierwsze 12-24 godziny od wystąpienia objawów. W tym czasie dochodzi do niedokrwienia mięśnia sercowego, a następnie martwicy kardiomiocytów, jeśli nie zostanie przywrócony przepływ wieńcowy. Typowe objawy obejmują silny, dławiący ból w klatce piersiowej, często promieniujący do lewego ramienia, żuchwy lub pleców, duszność, nadmierne pocenie się oraz uczucie lęku.

  • biegunka wirusowa u dziecka

    Biegunka wirusowa u dziecka to powszechna choroba infekcyjna przewodu pokarmowego wywołana przez wirusy, najczęściej rotawirusy, norowirusy, adenowirusy czy astrowirusy. Charakteryzuje się wodnistymi, częstymi wypróżnieniami (powyżej 3 na dobę), często z towarzyszącymi wymiotami, bólami brzucha i gorączką. U dzieci poniżej 5 roku życia rotawirusy są najczęstszą przyczyną ciężkiej biegunki i odwodnienia, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.

  • zaburzenie czynnościowe jelit spowodowane brakiem prawidłowej flory bakteryjnej

    Zaburzenie czynnościowe jelit spowodowane brakiem prawidłowej flory bakteryjnej to stan, w którym dochodzi do dysbiozy jelitowej, czyli zaburzenia równowagi mikrobioty jelitowej. Prawidłowa mikrobiota jelitowa pełni kluczową rolę w trawieniu, wchłanianiu składników odżywczych, syntezie witamin, ochronie przed patogenami oraz regulacji odpowiedzi immunologicznej. Zaburzenia te mogą być wywołane przez antybiotykoterapię, niewłaściwą dietę, stres, choroby zapalne jelit czy infekcje przewodu pokarmowego.

  • zaburzenie jelitowe wywołane kuracją antybiotykową

    Zaburzenie jelitowe wywołane kuracją antybiotykową to powszechne powikłanie występujące u pacjentów przyjmujących antybiotyki. Antybiotyki, zwalczając patogenne bakterie, niszczą jednocześnie naturalną mikroflorę jelitową, zaburzając homeostazę przewodu pokarmowego. Stan ten dotyka nawet 30% pacjentów poddanych antybiotykoterapii i może wystąpić zarówno w trakcie leczenia, jak i do kilku tygodni po jego zakończeniu.

  • źródło energii

    Określenie „źródło energii” w kontekście medycznym najczęściej odnosi się do substancji dostarczających organizmowi energii potrzebnej do funkcjonowania. Głównym źródłem energii dla organizmu człowieka są węglowodany, tłuszcze i w mniejszym stopniu białka. Węglowodany stanowią podstawowe szybkie źródło energii, tłuszcze są magazynem energii długoterminowej, a białka są wykorzystywane energetycznie w ostateczności.

  • niezbędny kwas tłuszczowy

    Niezbędne kwasy tłuszczowe (NNKT) to grupa wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, których organizm ludzki nie potrafi sam syntetyzować, dlatego muszą być dostarczane z pożywieniem. Do najważniejszych należą kwasy omega-3 (kwas alfa-linolenowy, EPA, DHA) oraz omega-6 (kwas linolowy, kwas arachidonowy). Odgrywają kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego, sercowo-naczyniowego oraz odpornościowego.

  • kwas tłuszczowy omega-3

    Kwasy tłuszczowe omega-3 to grupa wielonienasyconych kwasów tłuszczowych o udowodnionym działaniu kardioprotekcyjnym. Do najważniejszych kwasów z tej grupy należą kwas eikozapentaenowy (EPA) i dokozaheksaenowy (DHA), które pozyskiwane są głównie z tłustych ryb morskich, oraz kwas alfa-linolenowy (ALA), występujący w olejach roślinnych, orzechach i nasionach.

  • ból zatok obocznych nosa

    Ból zatok obocznych nosa to dolegliwość spowodowana najczęściej ostrym lub przewlekłym zapaleniem zatok przynosowych. Występuje zwykle w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych, alergicznego nieżytu nosa lub na skutek nieprawidłowej budowy anatomicznej. Charakteryzuje się uczuciem rozpierania, pulsującego bólu w okolicy czoła, policzków lub korzenia nosa, który nasila się przy pochylaniu głowy i często towarzyszy mu niedrożność nosa, wyciek wydzieliny i osłabienie węchu.

  • zakrzepica powierzchownych naczyń żylnych

    Zakrzepica powierzchownych naczyń żylnych (thrombophlebitis superficialis) to proces zapalny żył powierzchownych połączony z powstaniem zakrzepu. Najczęściej dotyczy żył kończyn dolnych, szczególnie żyły odpiszczelowej. Schorzenie to objawia się miejscowym bólem, zaczerwienieniem, obrzękiem i wyczuwalnym stwardnieniem wzdłuż przebiegu żyły. W przeciwieństwie do zakrzepicy żył głębokich, ryzyko zatorowości płucnej jest niższe, jednak nie można go całkowicie wykluczyć.

  • tępy uraz tkanek miękkich

    Tępy uraz tkanek miękkich to uszkodzenie skóry, mięśni, ścięgien, więzadeł lub tkanki podskórnej spowodowane uderzeniem, upadkiem lub zgnieceniem, bez przerwania ciągłości skóry. Charakteryzuje się obrzękiem, bólem, siniakami i ograniczeniem ruchomości w obszarze urazu. Najczęściej występuje w wyniku wypadków komunikacyjnych, upadków, uderzeń lub podczas aktywności sportowej.

  • kaszel występujący w przebiegu przeziębienia

    Kaszel występujący w przebiegu przeziębienia to jeden z najczęstszych objawów infekcji górnych dróg oddechowych wywołanych przez wirusy. Początkowo może mieć charakter suchy, drażniący (kaszel nieproduktywny), aby w miarę postępu choroby przejść w kaszel mokry (produktywny) z odkrztuszaniem wydzieliny. Zazwyczaj kaszel pojawia się w ciągu pierwszych dni przeziębienia i może utrzymywać się nawet do 3 tygodni po ustąpieniu innych objawów.

  • stan skurczowy w obrębie jelit

    Stan skurczowy w obrębie jelit (inaczej: skurcz jelit) to dolegliwość charakteryzująca się nadmiernym, nieprawidłowym skurczem mięśni gładkich ściany jelita, co prowadzi do bólu brzucha o charakterze kolkowym. Występuje najczęściej w przebiegu zespołu jelita drażliwego (IBS), ale może też towarzyszyć innym schorzeniom przewodu pokarmowego, takim jak nieswoiste zapalenia jelit, nietolerancje pokarmowe czy zatrucia.

  • hormonozależny zaawansowany rak gruczołu krokowego

    Hormonozależny zaawansowany rak gruczołu krokowego to nowotwór charakteryzujący się zależnością od męskich hormonów płciowych (androgenów, głównie testosteronu). W tym stadium choroba przekracza granice gruczołu krokowego, może naciekać okoliczne tkanki lub dawać przerzuty odległe, najczęściej do kości, węzłów chłonnych, płuc i wątroby. Diagnozę stawia się na podstawie badania per rectum, oznaczenia stężenia PSA, badań obrazowych (MRI, scyntygrafia kości) oraz biopsji gruczołu krokowego.

  • hormonozależny rak wysokiego ryzyka ograniczony do gruczołu krokowego

    Hormonozależny rak wysokiego ryzyka ograniczony do gruczołu krokowego to zaawansowana postać raka prostaty, która wykazuje silną zależność od hormonów męskich (androgenów), lecz nie rozprzestrzeniła się poza gruczoł krokowy. Klasyfikacja „wysokiego ryzyka” oznacza zwiększone prawdopodobieństwo progresji choroby nawet przy leczeniu lokalnym. Do tej kategorii zalicza się nowotwory o punktacji Gleasona ≥8, poziomie PSA >20 ng/ml lub stadium klinicznym T2c-T3a.

  • hormonozależny rak gruczołu krokowego miejscowo zaawansowany

    Hormonozależny rak gruczołu krokowego miejscowo zaawansowany to nowotwór prostaty, który rozwinął się poza torebkę gruczołu krokowego, ale nie dał przerzutów odległych. W przypadku tego typu nowotworu komórki rakowe wykazują zależność od androgenów (głównie testosteronu), co oznacza, że ich wzrost i proliferacja są stymulowane przez męskie hormony płciowe.

  • odkażanie rąk personelu medycznego

    Odkażanie rąk personelu medycznego stanowi jedną z najważniejszych procedur zapobiegających zakażeniom szpitalnym i rozprzestrzenianiu się patogenów wśród pacjentów. Według wytycznych WHO, prawidłowa higiena rąk powinna być przeprowadzana w pięciu kluczowych momentach: przed kontaktem z pacjentem, przed wykonaniem procedury aseptycznej, po kontakcie z płynami ustrojowymi, po kontakcie z pacjentem oraz po kontakcie z otoczeniem pacjenta.

  • odkażanie skóry pacjenta

    Odkażanie skóry pacjenta to procedura medyczna mająca na celu eliminację lub redukcję liczby drobnoustrojów na powierzchni skóry, co zapobiega zakażeniom, szczególnie przed zabiegami chirurgicznymi, iniekcjami czy innymi procedurami inwazyjnymi. Proces ten jest kluczowym elementem aseptyki w praktyce medycznej, zmniejszającym ryzyko infekcji miejscowych i ogólnoustrojowych.

  • odkażanie pola operacyjnego przed zabiegami chirurgicznymi

    Odkażanie pola operacyjnego przed zabiegami chirurgicznymi to kluczowy element profilaktyki zakażeń miejsca operowanego (ZMO). Proces ten ma na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów na skórze pacjenta w miejscu planowanego nacięcia, co minimalizuje ryzyko kontaminacji rany operacyjnej florą bakteryjną skóry.

  • oczyszczanie jelit przed badaniem diagnostycznym

    Oczyszczanie jelit przed badaniem diagnostycznym to procedura niezbędna do prawidłowego przeprowadzenia kolonoskopii, sigmoidoskopii czy innych badań obrazowych dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Celem jest usunięcie z jelit resztek pokarmowych, które mogłyby utrudnić lub uniemożliwić prawidłową ocenę śluzówki jelita i wykrycie ewentualnych zmian patologicznych.

  • oczyszczanie jelit przed operacją w obrębie jelit

    Oczyszczanie jelit przed operacją w obrębie jelit to procedura przygotowawcza mająca na celu minimalizację ryzyka powikłań pooperacyjnych, takich jak zakażenia, nieszczelność zespoleń czy zakażenia miejsca operowanego. Proces ten polega na usunięciu zawartości jelita grubego, co zapewnia chirurgowi lepszą widoczność podczas zabiegu oraz zmniejsza ryzyko zanieczyszczenia pola operacyjnego treścią jelitową.

  • dezynfekcja skóry rąk

    Dezynfekcja skóry rąk to kluczowy element profilaktyki zakażeń, zarówno w warunkach medycznych, jak i codziennych. Prawidłowo przeprowadzona redukuje liczbę drobnoustrojów przejściowych i trwałych na skórze rąk, minimalizując ryzyko przeniesienia patogenów. Szczególnie istotna jest w placówkach ochrony zdrowia, gdzie stanowi podstawowy element zapobiegania zakażeniom związanym z opieką zdrowotną.

  • drożdżakowe zapalenie sromu i pochwy

    Drożdżakowe zapalenie sromu i pochwy (vulvovaginal candidiasis) to częsta infekcja grzybicza wywołana głównie przez grzyby z rodzaju Candida, najczęściej Candida albicans. Schorzenie to dotyka około 75% kobiet przynajmniej raz w życiu, a u około 5-8% występuje w formie nawrotowej.

  • guz neuroendokrynny przewodu pokarmowego

    Guzy neuroendokrynne przewodu pokarmowego (GEP-NET) to rzadkie nowotwory wywodzące się z komórek endokrynnych układu pokarmowego. Charakteryzują się zróżnicowanym przebiegiem klinicznym – od guzów o niskiej złośliwości i powolnym wzroście do agresywnych raków neuroendokrynnych. Najczęściej występują w jelicie cienkim, trzustce, odbytnicy i żołądku. Mogą być funkcjonalne (wydzielające hormony powodujące objawy kliniczne) lub niefunkcjonalne (diagnozowane często przypadkowo lub w zaawansowanym stadium).

  • paraganglioma

    Paraganglioma to rzadki nowotwór neuroendokrynny, wywodzący się z komórek pozazwojowych układu autonomicznego. Najczęściej występuje w obrębie głowy, szyi, klatki piersiowej, jamy brzusznej lub miednicy. Około 20-30% przypadków ma podłoże genetyczne, związane z mutacjami w genach SDHB, SDHC, SDHD, VHL, RET czy NF1.

  • ganglioneurinoma

    Ganglioneurinoma to łagodny guz neuroblastyczny, wywodzący się z komórek grzebienia nerwowego. Jest najbardziej zróżnicowaną i dojrzałą formą nowotworów z grupy neuroblastycznych, do której należą również neuroblastoma i ganglioneuroblastoma. Guzy te najczęściej lokalizują się w zwojach współczulnych, głównie w okolicy nadnercza, przestrzeni zaotrzewnowej lub w śródpiersiu tylnym.

  • rak gruczołu piersiowego

    Rak gruczołu piersiowego jest jednym z najczęstszych nowotworów występujących u kobiet. Charakteryzuje się nieprawidłowym rozrostem komórek gruczołu piersiowego, które mogą naciekać okoliczne tkanki oraz dawać przerzuty do węzłów chłonnych i odległych narządów. Wskazanie to wymaga kompleksowego podejścia terapeutycznego, obejmującego leczenie chirurgiczne, radioterapię oraz leczenie systemowe.

  • rak stercza

    Rak stercza (rak gruczołu krokowego, rak prostaty) to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek gruczołu krokowego. Jest jednym z najczęstszych nowotworów występujących u mężczyzn, szczególnie po 50. roku życia. Choroba w początkowym stadium często przebiega bezobjawowo, a gdy pojawiają się symptomy, mogą one obejmować trudności w oddawaniu moczu, częste oddawanie moczu (zwłaszcza w nocy), słaby lub przerywany strumień moczu, a także krew w moczu lub nasieniu.

  • rak płuca niedrobnokomórkowy

    Rak płuca niedrobnokomórkowy (NDRP) stanowi około 85% wszystkich przypadków nowotworów płuca i jest główną przyczyną zgonów z powodu chorób nowotworowych na świecie. Wyróżnia się trzy podstawowe typy histologiczne: rak płaskonabłonkowy, gruczołowy oraz wielkokomórkowy. Choroba najczęściej rozwija się u osób palących tytoń, choć w przypadku raka gruczołowego obserwuje się zwiększoną częstość występowania u osób niepalących, szczególnie kobiet.

  • mięsak

    Mięsak (sarcoma) to złośliwy nowotwór wywodzący się z tkanek pochodzenia mezenchymalnego, takich jak tkanka łączna, mięśniowa, tłuszczowa, naczyniowa czy kości. W przeciwieństwie do raków (carcinoma), które wywodzą się z tkanek nabłonkowych, mięsaki stanowią stosunkowo rzadką grupę nowotworów, odpowiadającą za około 1% wszystkich nowotworów złośliwych u dorosłych, choć u dzieci ich odsetek jest wyższy.

  • rak jasnokomórkowy nerki

    Rak jasnokomórkowy nerki (clear cell renal cell carcinoma, ccRCC) to najczęstszy podtyp raka nerkowokomórkowego, stanowiący około 70-80% wszystkich przypadków. Charakteryzuje się obecnością komórek z przejrzystą cytoplazmą bogatą w lipidy i glikogen. Nowotwór ten wywodzi się z komórek kanalika proksymalnego nefronu i często wiąże się z mutacją lub inaktywacją genu supresorowego VHL, zlokalizowanego na chromosomie 3p.

  • rak tarczycy zróżnicowany

    Zróżnicowany rak tarczycy (ZRT) to najczęstszy typ nowotworu złośliwego tarczycy, stanowiący około 90% wszystkich przypadków raka tego narządu. Obejmuje on dwa główne podtypy: rak brodawkowaty (około 80% przypadków) oraz rak pęcherzykowy (10-15% przypadków). Wskazanie to występuje najczęściej u kobiet w wieku 40-60 lat, choć może pojawić się w każdym wieku.

  • oponiak

    Oponiak (meningioma) to najczęściej występujący pierwotny guz mózgu, wywodzący się z komórek pajęczynówki. W większości przypadków (około 90%) oponiaki mają charakter łagodny (WHO grade I), jednak około 10% przypadków to guzy atypowe (grade II) lub złośliwe (grade III). Oponiaki występują częściej u kobiet niż u mężczyzn (stosunek 2:1), a szczyt zachorowań przypada na 5-7 dekadę życia.

  • zmniejszona odporność organizmu

    Zmniejszona odporność organizmu (immunosupresja) to stan, w którym układ odpornościowy nie funkcjonuje prawidłowo, co zwiększa podatność na infekcje oraz choroby. Może być wynikiem chorób wrodzonych (np. pierwotne niedobory odporności), nabytych (np. zakażenie HIV), działania leków immunosupresyjnych, chemioterapii, radioterapii, a także przewlekłego stresu, niedożywienia czy zaawansowanego wieku.

  • obrzęk po oparzeniu I stopnia

    Obrzęk po oparzeniu I stopnia to reakcja obronna organizmu na uszkodzenie tkanek spowodowane działaniem wysokiej temperatury, promieniowania, substancji chemicznych lub prądu elektrycznego. Oparzenie I stopnia charakteryzuje się zaczerwienieniem skóry, bólem oraz obrzękiem, który powstaje na skutek zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych i gromadzenia się płynu w przestrzeni pozakomórkowej.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl