zaburzenie jelitowe wywołane kuracją antybiotykową
Wskazanie

Zaburzenie jelitowe wywołane kuracją antybiotykową to powszechne powikłanie występujące u pacjentów przyjmujących antybiotyki. Antybiotyki, zwalczając patogenne bakterie, niszczą jednocześnie naturalną mikroflorę jelitową, zaburzając homeostazę przewodu pokarmowego. Stan ten dotyka nawet 30% pacjentów poddanych antybiotykoterapii i może wystąpić zarówno w trakcie leczenia, jak i do kilku tygodni po jego zakończeniu.

Objawy obejmują głównie biegunkę (definiowaną jako oddawanie >3 luźnych stolców na dobę), wzdęcia, bóle brzucha oraz nudności. W ciężkich przypadkach, szczególnie u pacjentów hospitalizowanych lub z obniżoną odpornością, może dojść do rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelit wywołanego przez Clostridioides difficile, co stanowi poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji.

W leczeniu zaburzeń jelitowych wywołanych antybiotykoterapią stosuje się preparaty probiotyczne, które pomagają w odbudowie prawidłowej mikroflory. Na polskim rynku dostępne są liczne preparaty, takie jak: Lacidofil, Enterol, Lactoral, Multilac, Acidolac, Dicoflor czy Floractin. W przypadku zakażenia C. difficile konieczne jest zastosowanie antybiotyków działających wybiórczo, takich jak metronidazol (Metronidazol, Metronid) lub wankomycyna (Vancomycin TZF, Edicin).

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z zaburzeniami jelitowymi po antybiotykoterapii jest przywrócenie równowagi mikrobiomu jelitowego, co może trwać nawet kilka miesięcy. Problematyczne bywa również różnicowanie z innymi przyczynami biegunek. Wyzwaniem terapeutycznym jest leczenie nawracających zakażeń C. difficile, wymagających niekiedy zaawansowanych metod, takich jak przeszczep mikrobioty jelitowej. Istotną kwestią jest również właściwe nawodnienie pacjenta, zwłaszcza w grupach ryzyka: osób starszych, dzieci oraz pacjentów z chorobami współistniejącymi.

Profilaktyka zaburzeń jelitowych związanych z antybiotykoterapią obejmuje stosowanie probiotyków od pierwszego dnia kuracji antybiotykowej (z zachowaniem odstępu 2-3 godzin między antybiotykiem a probiotykiem) oraz kontynuowanie ich przyjmowania przez 1-2 tygodnie po zakończeniu leczenia. Ważne jest również stosowanie racjonalnej antybiotykoterapii – tylko w uzasadnionych przypadkach i z wyborem antybiotyku o możliwie wąskim spektrum działania.