Profil bezpieczeństwa lakozamidu – przegląd działań niepożądanych

Lakozamid, substancja czynna zawarta w leku Zilibra, jest lekiem przeciwpadaczkowym, którego stosowanie wiąże się z występowaniem szeregu działań niepożądanych. Według zbiorczej analizy danych z kontrolowanych placebo badań klinicznych obejmujących 1308 pacjentów z napadami częściowymi, działania niepożądane wystąpiły u 61,9% pacjentów otrzymujących lakozamid w porównaniu do 35,2% pacjentów otrzymujących placebo. Natężenie objawów było zwykle łagodne do umiarkowanego, przy czym niektóre z nich były zależne od dawki i możliwe do złagodzenia poprzez jej zmniejszenie.¹

Częstość występowania i nasilenie działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz przewodu pokarmowego, zwykle zmniejszały się wraz z upływem czasu. Badania wykazały, że 12,2% pacjentów przyjmujących lakozamid przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 1,6% pacjentów otrzymujących placebo.²

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej raportowanych działań niepożądanych (występujących u ≥10% pacjentów) podczas terapii lakozamidem należą:

• Zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego – stanowiące najczęstszą przyczynę przerywania leczenia
• Bóle głowy
• Nudności
• Podwójne widzenie

W badaniach porównujących monoterapię lakozamidem z karbamazepiną o kontrolowanym uwalnianiu (CR), najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥10%) podczas stosowania lakozamidu były również ból głowy oraz zawroty głowy. Odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 10,6% u pacjentów przyjmujących lakozamid oraz 15,6% u pacjentów leczonych karbamazepiną CR.³

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem lakozamidu, ze szczególnym uwzględnieniem mechanizmu ich powstawania oraz ryzyka dla pacjentów.

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Stosowanie lakozamidu wiąże się z zależnym od dawki wydłużeniem odstępu PR w zapisie EKG. Może to prowadzić do wystąpienia takich działań niepożądanych jak blok przedsionkowo-komorowy, omdlenia i bradykardia. W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów z padaczką, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia występował niezbyt często dla dawek 200 mg (0,7%), 400 mg (0%), 600 mg (0,5%) lakozamidu w porównaniu do placebo (0%). W okresie porejestracyjnym zgłaszano także przypadki bloku przedsionkowo-komorowego drugiego i trzeciego stopnia.⁴

Omdlenia występowały niezbyt często, z podobną częstością w grupie pacjentów leczonych lakozamidem (0,1%) i otrzymujących placebo (0,3%). W badaniu porównującym monoterapię lakozamidem z karbamazepiną CR, omdlenia wystąpiły u 1,6% pacjentów leczonych lakozamidem i u 0,2% pacjentów otrzymujących karbamazepinę CR.⁵

Przypadki migotania i trzepotania przedsionków nie były zgłaszane w krótkookresowych badaniach klinicznych, jednak opisywano je w otwartych badaniach dotyczących padaczki oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu.⁶

Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych

W kontrolowanych badaniach u dorosłych pacjentów z częściowymi napadami padaczkowymi przyjmujących 1 do 3 leków przeciwpadaczkowych jednocześnie, stwierdzano nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby. Zwiększenie stężenia ALT do ≥3x górnej granicy normy (ULN) wystąpiło u 0,7% pacjentów przyjmujących lakozamid i u 0% pacjentów przyjmujących placebo.⁷

Reakcje nadwrażliwości

U pacjentów leczonych niektórymi lekami przeciwpadaczkowymi, w tym lakozamidem, zgłaszano wielonarządowe reakcje nadwrażliwości (tzw. wysypka polekowa z eozynofilią i objawami narządowymi, zespół DRESS). Reakcje te różnią się w zakresie objawów, jednak zazwyczaj towarzyszą im gorączka oraz wysypka i mogą dotyczyć różnych układów narządowych. W przypadku podejrzenia wielonarządowej reakcji nadwrażliwości, leczenie lakozamidem należy przerwać.⁸

Działania niepożądane u dzieci

Profil bezpieczeństwa stosowania lakozamidu u dzieci w wieku od 4 lat do poniżej 16 lat był zasadniczo zgodny z profilem bezpieczeństwa ustalonym u dorosłych pacjentów. U dzieci do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych należały:

• Wymioty (17,1%)
• Zawroty głowy (16,7%)
• Senność (12,1%)
• Ból głowy (11,7%)
• Drgawki (10,1%)

Dodatkowo u dzieci raportowano takie działania niepożądane jak: zmniejszony apetyt (6,6%), letarg (4,3%) i zaburzenia zachowania (1,9%).⁹

Działania niepożądane u pacjentów w podeszłym wieku

Rodzaje działań niepożądanych związanych z leczeniem lakozamidem u pacjentów w podeszłym wieku (≥65. roku życia) były podobne do obserwowanych u pacjentów młodszych. Jednak u pacjentów w podeszłym wieku, w porównaniu z młodszymi osobami dorosłymi, częściej (różnica ≥5%) występowały:

• Upadki
• Biegunka
• Drżenia

Najczęstszym działaniem niepożądanym dotyczącym układu sercowo-naczyniowego u osób w podeszłym wieku był blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, który wystąpił u 4,8% pacjentów w podeszłym wieku i u 1,6% młodszych osób dorosłych w grupie leczonej lakozamidem.¹⁰

Odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych u pacjentów leczonych lakozamidem był znacznie wyższy u osób w podeszłym wieku (21,0%) w porównaniu z młodszymi osobami dorosłymi (9,2%).¹¹

Tabela działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia systematyczne zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych w trakcie badań klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu do obrotu, wraz z ich częstością występowania i klasyfikacją według układów narządów.

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹²

Dane kontaktowe do zgłaszania działań niepożądanych:

• Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych
• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹³