Właściwości farmakokinetyczne desloratadyny

Właściwości farmakokinetyczne desloratadyny, substancji czynnej zawartej w leku Teslor (0,5 mg/ml, roztwór doustny), charakteryzują się specyficznym profilem wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę parametrów farmakokinetycznych tego leku przeciwhistaminowego.¹

Wchłanianie

Desloratadyna charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Stężenia substancji czynnej w osoczu można oznaczyć u dorosłych i młodzieży już w ciągu 30 minut po podaniu. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest po około 3 godzinach od momentu przyjęcia leku.²

Biodostępność desloratadyny wykazuje proporcjonalność do dawki w zakresie od 5 mg do 20 mg, co oznacza przewidywalny wzrost stężenia substancji czynnej w osoczu wraz ze zwiększaniem dawki w tym przedziale.³

Dystrybucja

Desloratadyna wiąże się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu, a stopień wiązania wynosi od 83% do 87%. Jest to istotna informacja z punktu widzenia potencjalnych interakcji z innymi lekami, które również mogą wiązać się z białkami osocza.⁴

W badaniach klinicznych nie wykazano klinicznie istotnej kumulacji substancji czynnej przy podawaniu leku raz na dobę u dorosłych i młodzieży (w dawkach od 5 mg do 20 mg) przez okres 14 dni. Świadczy to o korzystnym profilu bezpieczeństwa długotrwałej terapii.⁵

Metabolizm

Dokładny mechanizm metabolizmu desloratadyny nie został w pełni poznany. Nie zidentyfikowano dotychczas enzymu odpowiedzialnego za metabolizm tej substancji, co ma znaczenie przy ocenie potencjalnych interakcji z innymi produktami leczniczymi.⁶

Badania przeprowadzone zarówno in vivo, jak i in vitro, wykazały, że desloratadyna:

• Nie hamuje izoenzymu CYP 3A4 in vivo⁷
• Nie hamuje izoenzymu CYP 2D6 w badaniach in vitro⁸
• Nie jest substratem ani inhibitorem glikoproteiny P⁹

Wyniki te mają istotne znaczenie kliniczne, gdyż wskazują na niskie prawdopodobieństwo interakcji desloratadyny z innymi lekami metabolizowanymi przy udziale tych enzymów lub transportowanych przez glikoproteinę P.

Fenotyp spowolnionego metabolizmu

Istotnym aspektem metabolizmu desloratadyny jest występowanie fenotypu spowolnionego metabolizmu u części populacji. W serii badań farmakokinetycznych i klinicznych u około 6% badanych wykryto zwiększone stężenie desloratadyny, co związane jest z wolniejszym metabolizmem leku.¹⁰

Częstość występowania tego fenotypu wykazuje zróżnicowanie etniczne:

• Porównywalna częstość u dorosłych (6%) i dzieci w wieku od 2 do 11 lat (6%)¹¹
• Wyższa częstość wśród pacjentów rasy czarnej:
  • 18% u dorosłych¹²
  • 16% u dzieci¹³
• Niższa częstość wśród pacjentów rasy kaukaskiej:
  • 2% u dorosłych¹⁴
  • 3% u dzieci¹⁵

Charakterystyka farmakokinetyczna u osób ze spowolnionym metabolizmem

U osób dorosłych ze spowolnionym metabolizmem desloratadyny parametry farmakokinetyczne znacząco różnią się od wartości obserwowanych w populacji ogólnej:¹⁶

• Stężenie Cmax około 3 razy większe niż w populacji ogólnej¹⁷
• Cmax osiągane po około 7 godzinach (zamiast po 3 godzinach)¹⁸
• Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosił około 89 godzin (zamiast 27 godzin)¹⁹

Z kolei u dzieci w wieku od 2 do 11 lat ze spowolnionym metabolizmem i z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa zaobserwowano:²⁰

• Ekspozycję (AUC) na desloratadynę około 6 razy większą niż u dzieci z normalnym metabolizmem²¹
• Cmax występujące po 3-6 godzinach²²
• Cmax około 3-4 razy większe niż u dzieci z normalnym metabolizmem²³
• Okres półtrwania w fazie eliminacji wynoszący około 120 godzin²⁴

Pomimo tych znaczących różnic w parametrach farmakokinetycznych, ekspozycja na desloratadynę u dorosłych i dzieci ze spowolnionym metabolizmem była jednakowa, gdy podawano dawki dostosowane do wieku pacjentów. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, ogólny profil bezpieczeństwa leku nie różnił się u pacjentów ze spowolnionym metabolizmem od profilu obserwowanego w populacji ogólnej.²⁵

Należy podkreślić, że nie prowadzono badań dotyczących działania desloratadyny u dzieci ze spowolnionym metabolizmem w wieku poniżej 2 lat.²⁶

Farmakokinetyka u dzieci

Badania z zastosowaniem pojedynczej dawki desloratadyny wykazały, że parametry farmakokinetyczne u dzieci są porównywalne do obserwowanych u osób dorosłych. Wartości AUC oraz Cmax u dzieci otrzymujących desloratadynę w zalecanych dawkach są zbliżone do wartości notowanych u dorosłych, którym podawano desloratadynę w syropie w dawce 5 mg. Potwierdza to zasadność dostosowania dawkowania leku w zależności od wieku pacjenta pediatrycznego.²⁷

Eliminacja

Okres półtrwania desloratadyny w fazie eliminacji wynosi około 27 godzin, co pozwala na podawanie leku raz na dobę. Stopień kumulacji desloratadyny jest odpowiedni do jej okresu półtrwania i częstości podawania.²⁸

Badania wykazały brak istotnego wpływu pokarmu (wysokotłuszczowego, wysokokalorycznego śniadania) na dystrybucję desloratadyny po jednorazowym podaniu dawki 7,5 mg. Podobnie nie stwierdzono wpływu soku grejpfrutowego na dystrybucję tej substancji czynnej.²⁹

Farmakokinetyka u pacjentów z niewydolnością nerek

Farmakokinetyka desloratadyny u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek (CRI – chronic renal insufficiency) różni się istotnie od parametrów obserwowanych u osób zdrowych. Przeprowadzono badania zarówno z zastosowaniem dawki jednorazowej, jak i dawek wielokrotnych:³⁰

Pomimo tych różnic w ekspozycji, zmiany w AUC i Cmax dla desloratadyny i jej metabolitu 3-hydroksydesloratadyny nie były istotne klinicznie, co sugeruje, że modyfikacja dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek może nie być konieczna.³¹