Właściwości farmakodynamiczne
Teslor 0,5 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Teslor (0,5 mg/ml, roztwór doustny)

Desloratadyna, substancja czynna zawarta w leku Teslor, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych działających jako antagoniści receptora H₁ (kod ATC: R06A X27). Właściwości farmakodynamiczne desloratadyny charakteryzują się selektywnym działaniem na obwodowe receptory histaminowe oraz dodatkowym działaniem przeciwalergicznym i przeciwzapalnym.¹

Mechanizm działania

Desloratadyna jest długo działającym antagonistą histaminy, pozbawionym działania uspokajającego. Po podaniu doustnym wykazuje selektywne działanie hamujące wobec obwodowych receptorów histaminowych H₁, nie przenikając do ośrodkowego układu nerwowego. Badania laboratoryjne in vitro wykazały dodatkowo przeciwalergiczne właściwości substancji, do których należą:²

• Hamowanie uwalniania cytokin indukujących reakcję zapalną (IL-4, IL-6, IL-8 oraz IL-13) z ludzkich komórek tucznych i granulocytów zasadochłonnych
• Hamowanie ekspresji białka adhezyjnego selektyny P na powierzchni komórek śródbłonka

Należy jednak zaznaczyć, że kliniczne znaczenie tych obserwacji nie zostało jeszcze w pełni potwierdzone.³

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Badania u dzieci i młodzieży

Skuteczność desloratadyny w postaci roztworu doustnego nie była badana w oddzielnych badaniach klinicznych w populacji pediatrycznej. Jednakże profil bezpieczeństwa desloratadyny w postaci syropu o takim samym stężeniu jak roztwór doustny został potwierdzony w trzech badaniach z udziałem dzieci. Dzieci w wieku 1-11 lat otrzymywały desloratadynę w zależności od grupy wiekowej:⁴

• 1,25 mg na dobę dla dzieci w wieku 1-5 lat
• 2,5 mg na dobę dla dzieci w wieku 6-11 lat

Lek był dobrze tolerowany przez pacjentów pediatrycznych, co zostało potwierdzone wynikami badań laboratoryjnych, pomiarami parametrów życiowych oraz zapisami EKG, w tym oceną odstępu QTc. Stężenia desloratadyny w osoczu u dzieci otrzymujących lek w dawkach zalecanych były porównywalne ze stężeniami obserwowanymi u pacjentów dorosłych.⁵

Ze względu na podobny przebieg alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, a także podobny profil działania desloratadyny u pacjentów dorosłych i dzieci, dane dotyczące skuteczności leku u osób dorosłych mogą być ekstrapolowane na populację pediatryczną. Nie przeprowadzono badań skuteczności produktu Teslor w postaci syropu u dzieci poniżej 12. roku życia.⁶

Badania u dorosłych i młodzieży

W badaniach klinicznych z użyciem zwielokrotnionych dawek leku u pacjentów dorosłych i młodzieży nie zaobserwowano statystycznie ani klinicznie istotnego wpływu na układ krążenia, nawet przy stosowaniu dawek do 20 mg na dobę przez 14 dni. Podobnie, w badaniach farmakologicznych przy dawkach do 45 mg na dobę (9-krotność dawki leczniczej) przez 10 dni nie odnotowano wydłużenia odstępu QTc.⁷

Istotną cechą desloratadyny jest to, że nie przenika ona łatwo do ośrodkowego układu nerwowego. W kontrolowanych badaniach klinicznych, przy zalecanych dawkach 5 mg na dobę u dorosłych i młodzieży, senność występowała z częstością porównywalną do placebo. Również badania sprawności psychoruchowej przy dawkach do 7,5 mg raz na dobę nie wykazały negatywnego wpływu desloratadyny.⁸

Przeprowadzone u osób dorosłych badania z zastosowaniem pojedynczej dawki 5 mg desloratadyny potwierdziły brak wpływu na podstawowe umiejętności pilotowania, w tym na subiektywne odczuwanie senności i wykonywanie zadań związanych z pilotowaniem. Dodatkowo w badaniach farmakologicznych jednoczesne podawanie desloratadyny z alkoholem nie nasilało zaburzeń sprawności psychoruchowej wywoływanych przez alkohol ani nie zwiększało senności.⁹ Nie zaobserwowano też istotnych różnic w wynikach testów sprawności psychoruchowej między grupami otrzymującymi desloratadynę i placebo, niezależnie od jednoczesnego podawania alkoholu.¹⁰

W badaniach interakcji po wielokrotnym podaniu ketokonazolu i erytromycyny nie zaobserwowano klinicznie istotnych zmian stężenia desloratadyny w osoczu.¹¹

Skuteczność w schorzeniach alergicznych

U pacjentów dorosłych i młodzieży z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa desloratadyna w postaci tabletek wykazywała skuteczność w łagodzeniu szeregu objawów, takich jak:¹²

• Kichanie, świąd i wydzielina z nosa
• Świąd, łzawienie i zaczerwienienie oczu
• Świąd podniebienia

Działanie leku utrzymywało się przez pełne 24 godziny. Należy jednak zaznaczyć, że w badaniach klinicznych z udziałem młodzieży w wieku 12-17 lat nie wykazano jednoznacznie skuteczności produktu w postaci tabletek.¹³

Zgodnie z aktualną klasyfikacją, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa można podzielić na:¹⁴

• Okresowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – gdy objawy występują krócej niż 4 dni w tygodniu lub krócej niż przez 4 tygodnie
• Przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – gdy objawy występują przez 4 lub więcej dni w tygodniu i przez dłużej niż 4 tygodnie

Badania wykazały, że desloratadyna w postaci tabletek była skuteczna w łagodzeniu objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, co potwierdzono przy użyciu kwestionariusza oceniającego jakość życia pacjentów z zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek. Największą poprawę obserwowano w zakresie realnych problemów życiowych i codziennej aktywności ograniczanej przez objawy choroby.¹⁵

Skuteczność w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej

Przewlekła pokrzywka idiopatyczna stanowi model kliniczny dla badań nad zaburzeniami o charakterze pokrzywki ze względu na podobną patofizjologię leżącą u podłoża tych stanów, niezależnie od ich etiologii, a także ze względu na możliwość łatwiejszej kwalifikacji do badań pacjentów z chronicznym przebiegiem choroby. Ponieważ uwalnianie histaminy jest czynnikiem odpowiedzialnym za wystąpienie wszystkich chorób pokrzywkowych, zgodnie z zaleceniami klinicznymi desloratadyna powinna być skuteczna w łagodzeniu objawów również innych rodzajów pokrzywek, nie tylko idiopatycznej.¹⁶

W dwóch kontrolowanych placebo, trwających sześć tygodni badaniach z udziałem pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, desloratadyna skutecznie łagodziła świąd oraz zmniejszała rozmiar i liczbę zmian pokrzywkowych, przy czym efekt terapeutyczny obserwowano już przed podaniem drugiej dawki. W każdym badaniu działanie utrzymywało się przez cały 24-godzinny odstęp między dawkami.¹⁷

Podobnie jak w przypadku innych badań leków przeciwhistaminowych u pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, z badań wykluczono niewielką grupę pacjentów, którzy nie reagują na leczenie przeciwhistaminowe.¹⁸

Złagodzenie świądu o ponad 50% obserwowano u 55% pacjentów leczonych desloratadyną w porównaniu do 19% pacjentów, którym podawano placebo. Leczenie desloratadyną również znacznie zmniejszało wpływ choroby na sen i funkcjonowanie w ciągu dnia, mierzone w czteropunktowej skali stosowanej do oceny tych parametrów.¹⁹