Właściwości farmakokinetyczne
Terbisil 250 mg

Terbinafina, substancja czynna leku Terbisil, charakteryzuje się dobrym wchłanianiem doustnym (>70%) i szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax 1,3 μg/ml po dawce 250 mg w 1,5 godziny). W stanie stacjonarnym Cmax wzrasta o 25%, a pole pod krzywą stężenia (AUC) zwiększa się 2,3-krotnie. Lek wykazuje wysokie (99%) wiązanie z białkami osocza oraz lipofilność, co umożliwia jego akumulację w warstwie rogowej naskórka, mieszka włosowym, włosach i płytce paznokciowej, co jest kluczowe dla skuteczności w leczeniu grzybic skóry i onychomykozy. Bezwzględna biodostępność terbinafiny wynosi około 50% z powodu efektu pierwszego przejścia przez wątrobę.

Właściwości farmakokinetyczne terbinafiny

Terbinafina (substancja czynna leku Terbisil) wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny obejmujący procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji. Znajomość tych właściwości jest kluczowa dla zrozumienia działania leku i prawidłowego jego stosowania w praktyce klinicznej.1

Wchłanianie

Po podaniu doustnym terbinafina charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, przekraczającym 70%. Po zastosowaniu pojedynczej dawki doustnej 250 mg leku maksymalne stężenie w osoczu wynosi 1,3 μg/ml i jest osiągane stosunkowo szybko – w ciągu 1,5 godziny po podaniu.70%). Po podaniu pojedynczej doustnej dawki 250 mg terbinafiny, maksymalne stężenie w osoczu 1,3 μg/ml występuje w ciągu 1,5 godzin po podaniu.”>2

W stanie stacjonarnym, który osiągany jest stopniowo (70% stanu stacjonarnego uzyskuje się w ciągu 28 dni), parametry farmakokinetyczne ulegają istotnym zmianom w porównaniu z podaniem jednorazowym. Maksymalne stężenie terbinafiny jest wówczas średnio o 25% większe, a pole pod krzywą stężenia w osoczu (AUC) zwiększa się 2,3-krotnie.3

Dystrybucja

Terbinafina wykazuje bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza, sięgający 99%. Ta cecha wpływa na jej biodostępność i dystrybucję w organizmie. Dzięki swoim właściwościom lipofilnym lek szybko przenika przez skórę i kumuluje się w warstwie rogowej naskórka, która stanowi środowisko bogate w lipidy.4

Szczególnie istotne z punktu widzenia skuteczności klinicznej jest wydzielanie terbinafiny z łojem, co umożliwia osiąganie wysokich stężeń w strukturach skóry związanych z gruczołami łojowymi, takich jak:

  • Mieszki włosowe – miejsca rozwoju niektórych zakażeń grzybiczych
  • Włosy – struktura często zajmowana w grzybicach owłosionej skóry głowy
  • Obszary skóry o zwiększonej aktywności gruczołów łojowych

Powyższe właściwości tłumaczą skuteczność terbinafiny w leczeniu grzybic skóry i jej przydatków.5

Terbinafina wykazuje również zdolność do odkładania się w płytce paznokciowej, co następuje już w pierwszych tygodniach od rozpoczęcia leczenia. Ta właściwość ma kluczowe znaczenie w terapii onychomykozy (grzybicy paznokci).6

Metabolizm

Terbinafina podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu z udziałem wielu izoenzymów cytochromu P450. W proces ten zaangażowanych jest co najmniej siedem izoform CYP, przy czym szczególną rolę odgrywają:7

  • CYP2C9 – główny izoenzym uczestniczący w metabolizmie terbinafiny
  • CYP1A2 – odpowiedzialny za część przemian metabolicznych
  • CYP3A4 – enzym metabolizujący wiele leków, uczestniczy również w przemianach terbinafiny
  • CYP2C8 – bierze udział w biotransformacji terbinafiny
  • CYP2C19 – uczestniczy w przemianach metabolicznych leku

W wyniku biotransformacji terbinafiny powstają liczne metabolity, które nie wykazują aktywności przeciwgrzybiczej. Oznacza to, że działanie terapeutyczne związane jest wyłącznie z cząsteczką macierzystą, a nie z produktami jej przemian.8

Eliminacja

Produkty metabolizmu terbinafiny są wydalane głównie drogą nerkową z moczem. Farmakokinetyka eliminacji wykazuje złożony charakter.9

Na podstawie zwiększenia AUC w osoczu, okres półtrwania terbinafiny w stanie stacjonarnym oszacowano na około 30 godzin. Jednakże szczegółowe badania farmakokinetyczne po zastosowaniu wielokrotnych dawek leku oraz rozszerzone analizy krwi wykazały, że eliminacja terbinafiny ma charakter trójfazowy, z terminalnym okresem półtrwania wynoszącym około 16,5 dnia.10

Biodostępność

Bezwzględna biodostępność terbinafiny jest ograniczona przez efekt pierwszego przejścia przez wątrobę i wynosi około 50%. Oznacza to, że tylko połowa podanej dawki dociera do krążenia ogólnego w postaci niezmienionej.11

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Wpływ wieku

W badaniach farmakokinetycznych nie zaobserwowano istotnych różnic w stężeniu terbinafiny w osoczu w stanie stacjonarnym, które byłyby związane z wiekiem pacjentów. Oznacza to, że u osób starszych nie ma konieczności rutynowej modyfikacji dawkowania wyłącznie ze względu na wiek.12

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

Badania farmakokinetyczne prowadzone po podaniu pojedynczej dawki terbinafiny wykazały, że klirens tego leku może być istotnie zmniejszony – nawet do około 50% wartości prawidłowej – u pacjentów z:

Te zmiany farmakokinetyczne mogą prowadzić do zwiększenia ekspozycji na terbinafinę, co może wymagać dostosowania dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek lub chorobami wątroby.<sup data-drug="Terbisil" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Badania farmakokinetyczne po podaniu pojedynczej dawki terbinafiny wykazały, że klirens tego leku może być zmniejszony do ok. 50% u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 13

Charakterystyka właściwości farmakokinetycznych terbinafiny

Parametr farmakokinetyczny Wartość/charakterystyka
Wchłanianie Dobre (>70%)
Czas do osiągnięcia Cmax 1,5 godziny
Maksymalne stężenie po dawce 250 mg 1,3 μg/ml
Zwiększenie Cmax w stanie stacjonarnym O 25% w porównaniu z dawką pojedynczą
Zwiększenie AUC w stanie stacjonarnym 2,3-krotne w porównaniu z dawką pojedynczą
Wiązanie z białkami osocza 99%
Główne miejsca dystrybucji Warstwa rogowa naskórka, mieszki włosowe, włosy, płytka paznokciowa
Główne enzymy metabolizujące CYP2C9, CYP1A2, CYP3A4, CYP2C8, CYP2C19
Droga eliminacji metabolitów Głównie nerkowa (z moczem)
Okres półtrwania w stanie stacjonarnym Około 30 godzin
Terminalny okres półtrwania (faza trzecia) Około 16,5 dnia
Bezwzględna biodostępność Około 50%
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl