Specjalne ostrzeżenia
Rosuvastatin MSN

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania Rosuvastatin MSN

Produkt leczniczy Rosuvastatin MSN, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania u określonych grup pacjentów oraz monitorowania pod kątem potencjalnych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono kompleksowe informacje dotyczące specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności związanych z terapią tym lekiem.¹

Wpływ na mięśnie i ryzyko miopatii

Rozuwastatyna, podobnie jak inne statyny, może wpływać na mięśnie szkieletowe. U pacjentów leczonych wszystkimi dawkami rozuwastatyny, a zwłaszcza dawkami powyżej 20 mg, obserwowano działania niepożądane dotyczące mięśni szkieletowych, takie jak bóle mięśni, miopatię, a w rzadkich przypadkach rabdomiolizę. Należy zwrócić szczególną uwagę, że odsetek zgłaszanych przypadków rabdomiolizy po wprowadzeniu leku do obrotu był wyższy u pacjentów przyjmujących rozuwastatynę w dawce 40 mg.²

Bardzo rzadko raportowano przypadki rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu ezetymibu z inhibitorami reduktazy HMG-CoA. Nie można wykluczyć występowania interakcji farmakodynamicznej, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu tych leków należy zachować szczególną ostrożność.³

Ryzyko wystąpienia miastenii

W kilku przypadkach zaobserwowano, że statyny mogą wywoływać miastenię de novo lub nasilać już istniejącą miastenię lub miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów, należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Rosuvastatin MSN. Istotne jest, że odnotowano nawroty choroby po ponownym podaniu tej samej lub innej statyny.⁴

Pomiary aktywności kinazy kreatynowej (CK)

Podczas terapii rozuwastatyną należy przestrzegać następujących zasad dotyczących monitorowania aktywności kinazy kreatynowej:

• Nie należy badać aktywności CK po wytężonym wysiłku fizycznym lub kiedy występują inne możliwe przyczyny zwiększenia aktywności tego enzymu, co może prowadzić do nieprawidłowej interpretacji wyniku⁵
• Jeśli przed rozpoczęciem leczenia aktywność CK była znacznie zwiększona (> 5 × GGN), należy wykonać badanie kontrolne po 5–7 dniachCzynniki predysponujące do wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy

  Rozuwastatynę, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z czynnikami predysponującymi do wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy. Do czynników tych należą:⁸

  • Niewydolność nerek – zaburzenie funkcji nerek może prowadzić do zwiększonego stężenia rozuwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych⁹
  • Niedoczynność tarczycy – zaburzenia funkcji tarczycy mogą wpływać na metabolizm lipidów i zwiększać ryzyko miopatii¹⁰
  • Genetycznie uwarunkowane choroby mięśni u pacjenta lub członków jego rodziny – predyspozycje genetyczne mogą zwiększać wrażliwość na działania niepożądane statyn¹¹
  • Wcześniejsze uszkodzenia mięśni po zastosowaniu innego inhibitora reduktazy HMG-CoA lub leku z grupy fibratów¹²
  • Nadużywanie alkoholu – alkohol może nasilać działania niepożądane statyn na mięśnie¹³
  • Wiek powyżej 70 lat – osoby starsze mogą być bardziej podatne na działania niepożądane¹⁴
  • Sytuacje mogące prowadzić do zwiększenia stężenia leku w osoczu – interakcje lekowe, zaburzenia funkcji wątroby i nerek¹⁵
  • Jednoczesne stosowanie fibratów – zwiększa ryzyko miopatii¹⁶

  U pacjentów z powyższymi czynnikami ryzyka należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka leczenia rozuwastatyną oraz zaleca się ścisłą obserwację pacjentów podczas terapii.¹⁷

  Postępowanie podczas leczenia

  Pacjent powinien zostać poinformowany o konieczności niezwłocznego powiadomienia lekarza w przypadku wystąpienia niewyjaśnionych bólów mięśni, osłabienia siły mięśniowej lub skurczów mięśni, szczególnie jeśli towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka. U tych pacjentów należy wykonać badanie aktywności kinazy kreatynowej.¹⁸

  Leczenie należy przerwać w następujących przypadkach:

  • Jeśli aktywność CK jest znacząco zwiększona (> 5 × GGN)²⁰

  Po ustąpieniu objawów klinicznych i zmniejszeniu aktywności CK do wartości prawidłowych można rozważyć ponowne zastosowanie rozuwastatyny lub innego inhibitora reduktazy HMG-CoA w najmniejszej dawce, z ścisłym monitorowaniem pacjenta.²¹

  Jeśli u pacjenta nie występują objawy kliniczne, nie jest konieczna rutynowa kontrola aktywności kinazy kreatynowej.²²

  Martwicza miopatia zależna od układu immunologicznego (IMNM)

  Istnieją bardzo rzadkie doniesienia o martwiczej miopatii zależnej od układu immunologicznego (IMNM) podczas lub po leczeniu statynami, w tym rozuwastatyną. IMNM charakteryzuje się proksymalnym osłabieniem mięśni i podwyższonym poziomem kinazy kreatynowej w surowicy, które utrzymują się pomimo przerwania leczenia statyną.²³

  Interakcje lekowe zwiększające ryzyko miopatii

  Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania rozuwastatyny z lekami, które mogą zwiększać ryzyko miopatii:

  • Fibraty – gemfibrozyl stosowany jednocześnie z inhibitorami reduktazy HMG-CoA zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania gemfibrozylu z rozuwastatyną.²⁴ Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny w dawce 40 mg oraz leków z grupy fibratów jest przeciwwskazane.²⁵
  • Kwas fusydynowy – nie wolno podawać rozuwastatyny jednocześnie z ogólnoustrojowymi postaciami kwasu fusydynowego lub w ciągu 7 dni po zakończeniu leczenia kwasem fusydynowym. Zgłaszano przypadki rabdomiolizy (w tym niektóre przypadki śmiertelne) u pacjentów otrzymujących jednocześnie kwas fusydynowy i statyny.²⁶
  • Inne leki – u pacjentów leczonych innymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA, pochodnymi kwasu fibrynowego, cyklosporyną, kwasem nikotynowym, lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, inhibitorami proteazy oraz antybiotykami makrolidowymi stwierdzano zwiększenie częstości występowania zapalenia mięśni i miopatii.²⁷

  W przypadku konieczności stosowania ogólnoustrojowego kwasu fusydynowego, leczenie rozuwastatyną należy przerwać na czas terapii kwasem fusydynowym. Pacjenta należy poinformować, aby natychmiast skonsultował się z lekarzem, jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni. Terapia statynami może być ponownie wprowadzona 7 dni po ostatniej dawce kwasu fusydynowego.²⁸

  W wyjątkowych okolicznościach, gdy potrzeba zastosować ogólnoustrojowy kwas fusydynowy przez dłuższy okres czasu, np. w leczeniu ciężkich zakażeń, konieczność jednoczesnego podawania rozuwastatyny i kwasu fusydynowego należy rozważać dla każdego pacjenta osobno i pod ścisłym nadzorem lekarza.²⁹

  Inhibitory proteazy

  U pacjentów otrzymujących rozuwastatynę jednocześnie z różnymi inhibitorami proteazy w skojarzeniu z rytonawirem obserwowano zwiększoną ogólnoustrojową ekspozycję na rozuwastatynę. Należy rozważyć zarówno obniżenie stężenia lipidów poprzez zastosowanie rozuwastatyny u pacjentów zakażonych HIV otrzymujących inhibitory proteazy, jak i zwiększenie stężenia rozuwastatyny w osoczu podczas rozpoczynania i zwiększania dawek rozuwastatyny u pacjentów leczonych inhibitorami proteazy. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami proteazy nie jest zalecane, chyba że dostosowano dawkę rozuwastatyny.³⁰

  Wpływ na nerki

  U pacjentów leczonych dużymi dawkami rozuwastatyny, zwłaszcza dawką 40 mg, stwierdzano w większości przypadków sporadyczne lub przemijające występowanie białkomoczu, głównie pochodzenia kanalikowego, wykrywanego testem paskowym. Nie stwierdzono, aby występowanie białkomoczu poprzedzało wystąpienie ostrej lub postępującej choroby nerek.³¹

  Odsetek zgłaszanych ciężkich działań niepożądanych ze strony nerek po wprowadzeniu leku do obrotu był wyższy u pacjentów przyjmujących lek w dawce 40 mg. U pacjentów leczonych dawką 40 mg należy rozważyć kontrolę czynności nerek podczas rutynowych wizyt lekarskich.³²

  Wpływ na czynność wątroby

  Rozuwastatyna, tak jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, powinna być stosowana ostrożnie u pacjentów nadużywających alkoholu i (lub) pacjentów, u których występuje choroba wątroby w wywiadzie.³³

  Zaleca się wykonanie badań czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia i 3 miesiące po jego rozpoczęciu. Należy przerwać leczenie lub zmniejszyć dawkę rozuwastatyny, jeśli aktywność aminotransferaz w surowicy jest 3-krotnie większa niż górna granica normy.³⁴

  Odsetek zgłaszanych ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby (głównie w postaci zwiększonej aktywności aminotransferaz) po wprowadzeniu leku do obrotu był wyższy u pacjentów przyjmujących lek w dawce 40 mg.³⁵

  U pacjentów z wtórną hipercholesterolemią spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym przed rozpoczęciem leczenia rozuwastatyną należy zastosować odpowiednie leczenie choroby podstawowej.³⁶

  Ciężkie skórne reakcje niepożądane

  Podczas stosowania rozuwastatyny występowały ciężkie skórne działania niepożądane, w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), mogące zagrażać życiu lub zakończyć się zgonem. Przepisując lek, należy poinformować pacjenta o przedmiotowych i podmiotowych objawach ciężkich reakcji skórnych oraz uważnie go obserwować w czasie leczenia.³⁷

  Jeśli objawy przedmiotowe i podmiotowe wskazują na wystąpienie tych reakcji, należy natychmiast przerwać stosowanie leku Rosuvastatin MSN i rozważyć alternatywne leczenie. Jeśli u pacjenta wystąpi ciężka reakcja, taka jak SJS lub DRESS podczas stosowania leku Rosuvastatin MSN, nie należy nigdy ponownie stosować tego leku u tego pacjenta.³⁸

  Śródmiąższowe zapalenie płuc

  Zgłaszane były pojedyncze przypadki śródmiąższowego zapalenia płuc związanego ze stosowaniem niektórych statyn, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii. Do objawów można zaliczyć duszność, nieproduktywny kaszel i pogorszenie ogólnego stanu zdrowia (zmęczenie, zmniejszenie masy ciała oraz gorączkę). Jeśli istnieje podejrzenie, że u pacjenta rozwinęło się śródmiąższowe zapalenie płuc, należy przerwać leczenie statynami.³⁹

  Cukrzyca

  Niektóre wyniki badań sugerują, że statyny jako grupa leków, zwiększają stężenie glukozy we krwi i u niektórych pacjentów, z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia cukrzycy w przyszłości, mogą powodować hiperglikemię w stopniu powodującym konieczność odpowiedniej opieki diabetologicznej.⁴⁰

  Ryzyko to jest jednak równoważone przez zmniejszenie ryzyka dla układu naczyniowego podczas stosowania statyn i dlatego nie powinno być ono powodem przerwania leczenia statynami. Pacjenci z grupy ryzyka (stężenie glukozy na czczo od 5,6 do 6,9 mmol/L, BMI > 30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze) powinni być monitorowani pod względem klinicznym i biochemicznym zgodnie z wytycznymi.⁴²

  Różnice związane z rasą

  W badaniach farmakokinetyki wykazano zwiększoną ekspozycję na lek u pacjentów rasy azjatyckiej w porównaniu z pacjentami rasy kaukaskiej. Fakt ten należy uwzględnić przy doborze dawkowania leku.⁴³

  Nietolerancja laktozy

  Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku.⁴⁴

  Sytuacje, w których nie należy stosować rozuwastatyny

  Nie należy stosować rozuwastatyny, jeśli u pacjenta występują objawy mogące świadczyć o ostrej, ciężkiej miopatii, lub w sytuacji predysponującej do wystąpienia wtórnej niewydolności nerek na skutek rabdomiolizy (np. posocznica, niedociśnienie, rozległy zabieg chirurgiczny, uraz, ciężkie zaburzenia metaboliczne, wewnątrzwydzielnicze i elektrolitowe lub niekontrolowane drgawki).⁴⁵

  Stosowanie u dzieci i młodzieży

  Ocena wzrostu, zwiększenia masy ciała, indeksu BMI (ang. body mass index) i dojrzałości drugorzędowych cech płciowych według skali Tannera u dzieci w wieku od 6 do 17 lat stosujących rozuwastatynę jest ograniczona do okresu 2 lat. Po dwuletnich badaniach nie stwierdzono wpływu na wzrost, wagę, BMI lub dojrzewanie płciowe.⁴⁶

  W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży przyjmującej rozuwastatynę przez 52 tygodnie, zwiększenie aktywności kinazy kreatyniny wynosiło > 10 x GGN, a objawy mięśniowe następujące po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowane były częściej w porównaniu do obserwowanych w badaniach klinicznych dotyczących osób dorosłych.