Działania niepożądane leku Propranolol WZF

Propranolol jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem, który w praktyce klinicznej stosowany jest w dawkach 10 mg oraz 40 mg w postaci tabletek. Jak każdy produkt leczniczy, Propranolol WZF może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Poniżej przedstawiono szczegółowy profil bezpieczeństwa leku z uwzględnieniem częstości występowania poszczególnych reakcji niepożądanych oraz ich charakterystyki klinicznej.<sup data-drug="Propranolol WZF" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane uszeregowano zgodnie konwencją MedDRA, w następujący sposób: bardzo często (≥1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (1

Klasyfikacja działań niepożądanych według układów i narządów

Działania niepożądane propranololu dotyczą wielu układów i narządów, co wynika z mechanizmu działania leku oraz jego właściwości farmakokinetycznych. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd działań niepożądanych z podziałem na układy.

Zaburzenia układu krążenia

Zaburzenia serca należą do typowych działań niepożądanych beta-adrenolityków. Często obserwuje się bradykardię, która jest bezpośrednim skutkiem blokady receptorów beta-adrenergicznych w mięśniu sercowym. W rzadkich przypadkach może dojść do nasilenia niewydolności serca, nasilenia bloku serca oraz hipotonii ortostatycznej z omdleniem.²

W zakresie zaburzeń naczyniowych często występuje ziębnięcie i sinienie kończyn oraz choroba Raynauda, związane z obwodowym działaniem naczynioskurczowym propranololu. Rzadko może dojść do zaostrzenia chromania przestankowego u predysponowanych pacjentów.³

Zaburzenia układu nerwowego i psychiczne

Propranolol może wywoływać zaburzenia psychiczne, z których często występują zaburzenia snu i koszmary nocne. Z nieustaloną częstością raportowane jest uczucie oszołomienia.⁴

W zakresie zaburzeń układu nerwowego rzadko obserwuje się omamy, psychozy, zmiany nastroju, zawroty głowy i parestezje. Bardzo rzadko raportowano pojedyncze przypadki przypominające miastenię lub nasilenie miastenii u pacjentów otrzymujących propranolol. Z częstością nieznaną mogą występować drgawki związane z hipoglikemią.⁵

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Z częstością nieznaną może wystąpić hipoglikemia, szczególnie u grup ryzyka: noworodków, niemowląt, dzieci, pacjentów w podeszłym wieku, pacjentów poddawanych hemodializom, pacjentów leczonych przeciwcukrzycowo, długotrwale głodzonych oraz pacjentów z przewlekłą chorobą wątroby. Warto zaznaczyć, że może wystąpić również stan przeciwny – hiperglikemia.⁶

Zaburzenia układu oddechowego

Rzadko może wystąpić skurcz oskrzeli, szczególnie u pacjentów z astmą oskrzelową lub u pacjentów z dolegliwościami astmatycznymi w wywiadzie. Skurcz oskrzeli czasem może mieć niekorzystny przebieg, co jest istotnym przeciwwskazaniem do stosowania leku u tych pacjentów.⁷

Zaburzenia żołądka i jelit

Niezbyt często występują zaburzenia czynności układu pokarmowego w postaci biegunki, nudności i wymiotów.⁸

Pozostałe zaburzenia

Zaburzenia krwi i układu chłonnego: rzadko obserwuje się małopłytkowość.⁹

Zaburzenia oka: rzadko mogą wystąpić zaburzenia widzenia oraz suchość oczu.¹⁰

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: rzadko obserwuje się łysienie, plamica, łuszczycopodobne reakcje skórne, nasilenie objawów łuszczycy i wysypkę.¹¹

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: często występuje uczucie zmęczenia, które zwykle ma charakter przemijający.¹²

Badania diagnostyczne: bardzo rzadko obserwowano zwiększenie miana przeciwciał przeciwjądrowych (ANA), aczkolwiek kliniczne znaczenie tego zjawiska nie zostało wyjaśnione.¹³

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku nasilenia działań niepożądanych, należy rozważyć odstawienie produktu, które powinno odbywać się stopniowo. W rzadkich przypadkach nietolerancji propranololu, ujawniającej się bradykardią i niedociśnieniem tętniczym, produkt należy odstawić i jeśli to konieczne, zastosować leczenie jak w przypadku przedawkowania.¹⁴

Tabela działań niepożądanych Propranololu WZF

Szczególne grupy ryzyka dla działań niepożądanych

Szczególną ostrożność w stosowaniu propranololu należy zachować u następujących grup pacjentów, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia określonych działań niepożądanych:

• Pacjenci z astmą oskrzelową lub dolegliwościami astmatycznymi w wywiadzie – zwiększone ryzyko skurczu oskrzeli.¹⁵
• Pacjenci z cukrzycą – ryzyko hipoglikemii lub maskowania objawów hipoglikemii.¹⁶
• Noworodki, niemowlęta, dzieci – zwiększone ryzyko hipoglikemii.¹⁷
• Pacjenci w podeszłym wieku – zwiększone ryzyko hipoglikemii i zaburzeń krążenia.¹⁸
• Pacjenci poddawani hemodializom – zwiększone ryzyko hipoglikemii.¹⁹
• Pacjenci z przewlekłą chorobą wątroby – zwiększone ryzyko hipoglikemii.²⁰
• Pacjenci z chorobą naczyń obwodowych – ryzyko zaostrzenia chromania przestankowego.²¹

Zalecenia kliniczne

W przypadku wystąpienia poważnych lub utrzymujących się działań niepożądanych przy stosowaniu propranololu, należy rozważyć stopniowe odstawienie leku. Gwałtowne przerwanie leczenia może prowadzić do efektu „z odbicia”, zwłaszcza u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. Szczególnej interwencji wymagają przypadki nietolerancji propranololu, manifestujące się bradykardią i niedociśnieniem tętniczym – w takich sytuacjach produkt należy odstawić i zastosować odpowiednie leczenie.²²