żylaki przełyku
Wskazanie

Żylaki przełyku to nieprawidłowo rozszerzone naczynia żylne w ścianie przełyku, które powstają najczęściej jako powikłanie nadciśnienia wrotnego. Główną przyczyną ich występowania jest marskość wątroby (w około 90% przypadków), ale mogą również rozwinąć się w przebiegu zakrzepicy żyły wrotnej, zespołu Budda-Chiariego czy schistosomatozy. Żylaki przełyku stanowią poważny problem kliniczny, ponieważ ich pęknięcie prowadzi do krwotoku, który wiąże się z wysoką śmiertelnością (15-20% przypadków).

W leczeniu żylaków przełyku stosuje się zarówno metody farmakologiczne, jak i endoskopowe. W terapii farmakologicznej wykorzystuje się nieselektywne beta-adrenolityki, takie jak propranolol (Propranolol WZF) lub nadolol, które zmniejszają ciśnienie wrotne. W przypadku ostrego krwawienia podaje się leki wazoaktywne: terlipresyna (Glypressin), somatostatyna (Somatostatin Biomed) lub oktreotyd (Sandostatin, Okteva), które powodują skurcz naczyń trzewnych i obniżenie ciśnienia w układzie wrotnym.

Leczenie endoskopowe obejmuje opaskowanie żylaków (EVL – endoscopic variceal ligation) lub skleroterapię. W przypadkach nieskuteczności tych metod stosuje się tamponadę balonową przy użyciu sondy Sengstakena-Blakemore’a, która mechanicznie uciska krwawiące żylaki. W profilaktyce wtórnej krwawień, oprócz beta-blokerów, można zastosować leki zmniejszające ciśnienie wrotne jak karwedilol (Carvedilol Genoptim, Vivacor).

Największe trudności w leczeniu pacjentów z żylakami przełyku to wysokie ryzyko nawrotów krwawienia (około 60% w ciągu roku bez odpowiedniej profilaktyki), postępujące pogorszenie funkcji wątroby oraz trudności w zrównoważeniu terapii przeciwkrzepliwej u pacjentów z towarzyszącymi chorobami sercowo-naczyniowymi. Dodatkowo leczenie farmakologiczne może być ograniczone przez działania niepożądane beta-blokerów, takie jak hipotonia, bradykardia czy zaostrzenie astmy oskrzelowej. W zaawansowanych przypadkach jedynym skutecznym rozwiązaniem może być przeszczepienie wątroby lub zabieg TIPS (przezszyjna wewnątrzwątrobowa przetoka wrotno-systemowa).

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl