lęk sytuacyjny
Wskazanie

Lęk sytuacyjny to stan emocjonalny związany z odczuwaniem niepokoju, napięcia i dyskomfortu w konkretnych sytuacjach lub okolicznościach, które dana osoba postrzega jako zagrażające lub stresujące. W przeciwieństwie do uogólnionego zaburzenia lękowego, lęk sytuacyjny jest bezpośrednio powiązany z określonym bodźcem (np. przemawianie publiczne, egzaminy, przebywanie w zatłoczonych miejscach) i zazwyczaj ustępuje po zakończeniu ekspozycji na stresor.

Lęk sytuacyjny może objawiać się zarówno na poziomie fizjologicznym (przyspieszony puls, pocenie się, drżenie rąk, płytki oddech), poznawczym (katastroficzne myśli, trudności z koncentracją), jak i behawioralnym (unikanie sytuacji lękowych). Wskazaniem do farmakoterapii są przypadki, gdy lęk sytuacyjny istotnie zakłóca codzienne funkcjonowanie pacjenta lub gdy techniki psychologiczne (np. terapia poznawczo-behawioralna) nie przynoszą wystarczającej ulgi.

W farmakoterapii lęku sytuacyjnego stosuje się najczęściej benzodiazepiny o krótkim czasie działania, przyjmowane doraźnie przed ekspozycją na sytuację lękową. W Polsce dostępne są preparaty takie jak: Xanax (alprazolam), Relanium (diazepam), Estazolam (estazolam), Lorafen (lorazepam) czy Stilnox (zolpidem). W przypadku przewlekłego lęku sytuacyjnego można rozważyć leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI, np. Seronil, Bioxetin (fluoksetyna), Zoloft (sertralina), Lexapro (escitalopram) czy Pramolan (opipramol).

Największe trudności w leczeniu lęku sytuacyjnego obejmują ryzyko uzależnienia od benzodiazepin przy ich długotrwałym stosowaniu, co wymaga ostrożnego doboru dawki i czasu leczenia. Problematyczne bywa również rozróżnienie między adaptacyjnym, normalnym lękiem a patologicznym lękiem wymagającym interwencji. Wyzwaniem terapeutycznym jest także tendencja pacjentów do unikania sytuacji lękowych, co paradoksalnie wzmacnia mechanizm lęku. Optymalne podejście terapeutyczne zazwyczaj łączy farmakoterapię (zwłaszcza doraźną) z technikami psychoterapeutycznymi, szczególnie z terapią ekspozycyjną i poznawczo-behawioralną, która pomaga pacjentom rozwinąć długoterminowe strategie radzenia sobie z lękiem.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl