Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Oftensin

Podczas stosowania kropli do oczu Oftensin (tymolol 2,5 mg/ml) należy pamiętać, że substancja czynna, podobnie jak inne miejscowo stosowane leki okulistyczne, ulega wchłanianiu ogólnoustrojowemu. Tymolol, będący składnikiem β-adrenolitycznym, może wywoływać analogiczne zaburzenia sercowo-naczyniowe, oddechowe oraz inne działania niepożądane, jak w przypadku ogólnie podawanych leków blokujących receptory β-adrenergiczne. Należy jednak podkreślić, że częstość występowania działań ogólnoustrojowych po podaniu miejscowym do oka jest znacząco mniejsza niż po podaniu ogólnoustrojowym.¹

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Przed rozpoczęciem terapii tymololem konieczna jest właściwa stabilizacja występującej niewydolności krążenia. U pacjentów z ciężką niewydolnością serca w wywiadzie należy dokładnie monitorować objawy niewydolności oraz kontrolować częstość akcji serca. W przypadku pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (takimi jak choroba niedokrwienna serca, dławica Prinzmetala czy niewydolność serca) oraz niedociśnieniem, konieczna jest krytyczna ocena możliwości leczenia β-adrenolitykami. Należy rozważyć zastosowanie alternatywnych substancji czynnych. Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego powinni być obserwowani pod kątem pogorszenia tych zaburzeń i nasilenia działań niepożądanych w trakcie leczenia.²

Ze względu na negatywny wpływ na czas przewodzenia, β-adrenolityki należy stosować z ostrożnością u pacjentów z blokiem serca pierwszego stopnia.³

Zaburzenia naczyniowe

Podczas stosowania produktu Oftensin u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami krążenia obwodowego (tj. ciężka postać choroby Raynauda lub zespół Raynauda) należy zachować szczególną ostrożność.⁴

Zaburzenia układu oddechowego

Po podaniu niektórych β-adrenolityków do oka u pacjentów chorych na astmę obserwowano reakcje ze strony układu oddechowego, włącznie z przypadkami śmiertelnymi spowodowanymi skurczem oskrzeli. Oftensin należy stosować ostrożnie u pacjentów z łagodną lub umiarkowaną przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) i wyłącznie wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.⁵

Jednoczesne stosowanie innych β-adrenolityków

U pacjentów przyjmujących doustnie inhibitor receptorów β-adrenergicznych jednocześnie z produktem Oftensin, należy monitorować możliwe skutki sumowania się wpływu obu leków na ciśnienie wewnątrzgałkowe lub na znane objawy ogólnego działania inhibitorów receptorów β-adrenergicznych. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania dwóch inhibitorów receptorów β-adrenergicznych podawanych miejscowo.⁶

Podawanie produktu Oftensin jednocześnie z ogólnoustrojowym produktem β-adrenolitycznym może prowadzić do nasilenia działania obniżającego ciśnienie wewnątrzgałkowe lub znanych działań związanych z ogólnoustrojową blokadą receptorów β-adrenergicznych. U tych pacjentów należy ściśle obserwować odpowiedź na leczenie. Stosowanie dwóch miejscowo działających produktów β-adrenolitycznych nie jest zalecane.⁷

Hipoglikemia i cukrzyca

β-adrenolityki należy ostrożnie stosować u pacjentów narażonych na wystąpienie samoistnej hipoglikemii lub u chorych z niestabilną cukrzycą, ponieważ mogą one maskować objawy przedmiotowe i podmiotowe ostrej hipoglikemii.⁸

Warto również zauważyć, że β-adrenolityki mogą maskować objawy nadczynności tarczycy.⁹

Choroby rogówki

β-adrenolityki stosowane do oczu mogą powodować suchość oczu. Należy stosować je ostrożnie u pacjentów z chorobami rogówki.¹⁰

Jaskra z zamkniętym kątem

U chorych na jaskrę z zamkniętym kątem, bezpośrednim celem leczenia jest otwarcie kąta przesączania. Niezbędne jest zwężenie źrenicy odpowiednim lekiem. Tymolol nie zwęża źrenicy lub zwęża ją minimalnie. W przypadkach jaskry z zamkniętym kątem tymolol należy stosować zawsze w skojarzeniu z lekiem zwężającym źrenicę.¹¹

Odwarstwienie naczyniówki

Opisywano przypadki odwarstwienia naczyniówki po podaniu leków hamujących wydzielanie cieczy wodnistej (np. tymolol, acetazolamid) po przeprowadzeniu zabiegów filtracji.¹²

Ryzyko związane z reakcją anafilaktyczną

W trakcie leczenia inhibitorami receptorów β-adrenergicznych pacjenci z chorobą atopową lub ciężkimi reakcjami anafilaktycznymi na różne alergeny w wywiadzie mogą wykazywać nasiloną reakcję na wielokrotne zetknięcie się z tymi alergenami, zarówno przypadkowe, jak i w czasie zabiegów diagnostycznych czy leczniczych. Pacjenci ci mogą nie reagować na dawki adrenaliny zwykle stosowane w leczeniu reakcji anafilaktycznych.¹³

Znieczulenie podczas zabiegów chirurgicznych

Produkty β-adrenolityczne podawane do oka mogą hamować ogólnoustrojowe działanie β-agonistów, np. adrenaliny. Należy poinformować lekarza anestezjologa, jeśli pacjent stosuje krople do oczu Oftensin.¹⁴

Środki ostrożności dla grup szczególnych

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania tymololu u młodych pacjentów z jaskrą. Rodzice dziecka powinni zostać poinformowani o możliwych działaniach niepożądanych, aby mogli natychmiast przerwać stosowanie produktu. Objawami, na które należy zwrócić uwagę są między innymi kaszel i świszczący oddech.¹⁵

Ze względu na możliwość wystąpienia bezdechu oraz oddechu Cheyne’a-Stokesa, produkt należy stosować ze szczególną ostrożnością u noworodków, niemowląt i młodszych dzieci. U noworodków przyjmujących tymolol przydatny może być przenośny monitor kontrolujący występowanie bezdechu.¹⁶

Z powodu niewielkiej liczby danych nie ma różnic w profilu działań niepożądanych u dzieci w porównaniu z osobami dorosłymi. Zasadniczo jednak oczy dzieci wykazują silniejszą reakcję na bodźce niż oczy osób dorosłych. Podrażnienie może mieć wpływ na leczenie u dzieci.¹⁷

Ważne informacje o substancjach pomocniczych produktu Oftensin

Produkt Oftensin zawiera 0,12 mg benzalkoniowego chlorku w każdym ml roztworu. Benzalkoniowy chlorek może być absorbowany przez miękkie soczewki kontaktowe i zmieniać ich zabarwienie. Należy usunąć soczewki kontaktowe przed zakropleniem i odczekać co najmniej 15 minut przed ponownym założeniem. Pacjenci nie powinni stosować soczewek kontaktowych, gdy występuje zakażenie oka.¹⁸

Zgłaszano, że benzalkoniowy chlorek może powodować także podrażnienie oczu, objawy zespołu suchego oka lub może wpływać na film łzowy i powierzchnię rogówki. Benzalkoniowy chlorek należy stosować ostrożnie u pacjentów z zespołem suchego oka lub z uszkodzeniami rogówki. Pacjentów leczonych długotrwale należy kontrolować.¹⁹

Tymolol jest dobrze tolerowany przez pacjentów używających twarde soczewki kontaktowe wykonane z polimetylometakrylatu (PMMA).²⁰

Wskazówki praktyczne dotyczące zmniejszenia wchłaniania ogólnoustrojowego

Aby ograniczyć ogólnoustrojowe wchłanianie substancji czynnej, zaleca się:

• uciskanie worka spojówkowego w okolicy wewnętrznego kąta oka przez 2 minuty po zakropleniu leku
• zamknięcie powiek na co najmniej 1-2 minuty po zakropleniu
• dokładne i precyzyjne zakraplanie leku, bez dotykania oka lub powiek końcówką zakraplacza

²¹