Działania niepożądane
Neoparin 60 mg/0,6 ml
Enoksaparyna sodowa (Neoparin) była oceniana u ponad 15 000 pacjentów w różnych wskazaniach klinicznych, w dawkach od 2000 j.m./0,2 ml do 10 000 j.m./1 ml. Dawkowanie dostosowano do wskazań: profilaktyka zakrzepicy żył głębokich po zabiegach lub u unieruchomionych pacjentów (4000 j.m. podskórnie raz dziennie), leczenie zakrzepicy żył głębokich (100 j.m./kg mc. co 12 godzin lub 150 j.m./kg mc. raz na dobę), niestabilnej dławicy piersiowej i zawału bez załamka Q (100 j.m./kg mc. co 12 godzin) oraz ostrego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem ST (3000 j.m. bolus dożylny, następnie 100 j.m./kg mc. co 12 godzin). Najczęstsze działania niepożądane to krwotoki, małopłytkowość i trombocytoza, z profilem bezpieczeństwa podobnym u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową. Zgłaszano także rzadkie przypadki ostrej uogólnionej osutki krostkowej.
Działania niepożądane leku Neoparin
W niniejszym artykule przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych enoksaparyny sodowej zawartej w produkcie leczniczym Neoparin. Charakterystyka dotyczy wszystkich dostępnych dawek tego leku (2000 j.m./0,2 ml, 4000 j.m./0,4 ml, 6000 j.m./0,6 ml, 8000 j.m./0,8 ml oraz 10 000 j.m./1 ml).1
Profil bezpieczeństwa leku
Enoksaparyna sodowa została poddana ocenie u ponad 15 000 pacjentów w badaniach klinicznych. Badania objęły różne grupy pacjentów, w tym 1776 osób otrzymujących lek w profilaktyce zakrzepicy żył głębokich po zabiegach ortopedycznych lub brzusznych, 1169 pacjentów unieruchomionych z powodu ostrych schorzeń, 559 pacjentów leczonych z powodu zakrzepicy żył głębokich z zatorowością płucną lub bez niej, 1578 pacjentów z niestabilną dławicą piersiową i zawałem bez załamka Q oraz 10 176 pacjentów leczonych z powodu ostrego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST.2
Dawkowanie enoksaparyny sodowej było dostosowane do konkretnych wskazań:3
- W profilaktyce zakrzepicy żył głębokich po zabiegach operacyjnych lub u unieruchomionych pacjentów z ostrymi schorzeniami: 4000 j.m. (40 mg) podskórnie, raz dziennie4
- W leczeniu zakrzepicy żył głębokich (z zatorowością płucną lub bez): 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin lub 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) podskórnie raz na dobę5
- W leczeniu niestabilnej dławicy piersiowej i zawału mięśnia sercowego bez załamka Q: 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin6
- W leczeniu ostrego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST: 3000 j.m. (30 mg) w bolusie dożylnym, następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin7
Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych były: krwotoki, małopłytkowość i trombocytoza. Warto zaznaczyć, że profil bezpieczeństwa enoksaparyny w przedłużonym leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową jest zbliżony do profilu obserwowanego w standardowym leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej.8
W związku z leczeniem enoksaparyną odnotowano przypadki ostrej uogólnionej osutki krostkowej.9
Zestawienie działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych zaobserwowanych w badaniach klinicznych oraz zgłoszonych po wprowadzeniu leku do obrotu (działania oznaczone znakiem * są efektami zgłoszonymi w okresie po zarejestrowaniu produktu).10
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działanie niepożądane |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Często (≥1/100 do <1/10) | Krwotok, niedokrwistość związana z krwawieniem*, małopłytkowość, trombocytoza |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Eozynofilia* | |
| Rzadko | Małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą; w niektórych przypadkach zakrzepica była powikłana zawałem narządu lub niedokrwieniem kończyny | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Często | Reakcje alergiczne |
| Rzadko | Reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, w tym wstrząs* | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Często | Bóle głowy* |
| Zaburzenia naczyniowe | Rzadko | Krwiak okołordzeniowy* (lub krwiak w kanale kręgowym). Reakcje te skutkowały różnego stopnia deficytami neurologicznymi, w tym długotrwałym lub trwałym porażeniem |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Bardzo często (≥1/10) | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (głównie aminotransferaz >3 razy powyżej górnej granicy normy) |
| Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Uszkodzenie komórek wątroby* | |
| Rzadko | Cholestatyczne uszkodzenie wątroby* | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Pokrzywka, świąd, rumień |
| Niezbyt często | Pęcherzowe zapalenie skóry | |
| Rzadko | Łysienie* | |
| Rzadko | Zapalenie naczyń skóry*, martwica skóry* (zwykle w miejscu wstrzyknięcia, poprzedzona plamicą lub plamami rumieniowymi, z naciekami i bolesnością). Guzki w miejscu wstrzyknięcia* (guzki zapalne, niebędące otorbionymi zbiornikami enoksaparyny) – przemijają po kilku dniach bez konieczności odstawienia leku | |
| Częstość nieznana | Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGRP) | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, tkanki łącznej i kości | Rzadko | Osteoporoza* występująca po długotrwałym leczeniu (>3 miesiące) |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Krwiak w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, inne reakcje w miejscu wstrzyknięcia (obrzęk, krwotok, reakcja nadwrażliwości, stan zapalny, guzek, ból lub odczyn) |
| Niezbyt często | Miejscowe podrażnienie, martwica skóry w miejscu wstrzyknięcia | |
| Badania diagnostyczne | Rzadko | Hiperkaliemia* |
Krwotoki jako najczęstsze powikłanie
Powikłania krwotoczne stanowią najczęstszą grupę działań niepożądanych enoksaparyny sodowej. Duże krwotoki obserwowano u nie więcej niż 4,2% pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym. Niektóre z tych przypadków zakończyły się zgonem.11
U pacjentów chirurgicznych powikłania krwotoczne uznawano za poważne w przypadku gdy:12
- Krwotok spowodował istotne zdarzenie kliniczne
- Towarzyszył mu spadek poziomu hemoglobiny o ≥2 g/dl
- Konieczne było przetoczenie 2 lub więcej jednostek produktów krwiopochodnych
Należy podkreślić, że krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe zawsze klasyfikowano jako poważne działania niepożądane.13
Czynniki ryzyka krwotoków
Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwzakrzepowych, krwotok może wystąpić w obecności następujących czynników ryzyka:14
- Zmiany organiczne predysponujące do krwawienia
- Procedury inwazyjne
- Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zaburzających hemostazę
Szczególne populacje pacjentów
Pacjenci z aktywną chorobą nowotworową leczeni enoksaparyną w przedłużonej terapii zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej wykazują podobny profil bezpieczeństwa jak w standardowym leczeniu tych schorzeń.15
Monitorowanie pacjenta
Ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane, szczególnie w kontekście powikłań krwotocznych, zaleca się regularne monitorowanie pacjentów leczonych enoksaparyną. Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z czynnikami ryzyka krwotoków oraz tych, którzy jednocześnie przyjmują leki mogące wpływać na hemostazę.16
Przypadki szczególne
Należy zwrócić uwagę na rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak:
- Krwiak okołordzeniowy – może prowadzić do długotrwałego lub trwałego porażenia17
- Małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą – może być powikłana zawałem narządu lub niedokrwieniem kończyny18
- Reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne – włącznie ze wstrząsem19
- Martwica skóry – występująca zwykle w miejscu wstrzyknięcia20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania