Działania niepożądane
Neoparin 60 mg/0,6 ml

Enoksaparyna sodowa (Neoparin) była oceniana u ponad 15 000 pacjentów w różnych wskazaniach klinicznych, w dawkach od 2000 j.m./0,2 ml do 10 000 j.m./1 ml. Dawkowanie dostosowano do wskazań: profilaktyka zakrzepicy żył głębokich po zabiegach lub u unieruchomionych pacjentów (4000 j.m. podskórnie raz dziennie), leczenie zakrzepicy żył głębokich (100 j.m./kg mc. co 12 godzin lub 150 j.m./kg mc. raz na dobę), niestabilnej dławicy piersiowej i zawału bez załamka Q (100 j.m./kg mc. co 12 godzin) oraz ostrego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem ST (3000 j.m. bolus dożylny, następnie 100 j.m./kg mc. co 12 godzin). Najczęstsze działania niepożądane to krwotoki, małopłytkowość i trombocytoza, z profilem bezpieczeństwa podobnym u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową. Zgłaszano także rzadkie przypadki ostrej uogólnionej osutki krostkowej.

Działania niepożądane leku Neoparin

W niniejszym artykule przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych enoksaparyny sodowej zawartej w produkcie leczniczym Neoparin. Charakterystyka dotyczy wszystkich dostępnych dawek tego leku (2000 j.m./0,2 ml, 4000 j.m./0,4 ml, 6000 j.m./0,6 ml, 8000 j.m./0,8 ml oraz 10 000 j.m./1 ml).1

Profil bezpieczeństwa leku

Enoksaparyna sodowa została poddana ocenie u ponad 15 000 pacjentów w badaniach klinicznych. Badania objęły różne grupy pacjentów, w tym 1776 osób otrzymujących lek w profilaktyce zakrzepicy żył głębokich po zabiegach ortopedycznych lub brzusznych, 1169 pacjentów unieruchomionych z powodu ostrych schorzeń, 559 pacjentów leczonych z powodu zakrzepicy żył głębokich z zatorowością płucną lub bez niej, 1578 pacjentów z niestabilną dławicą piersiową i zawałem bez załamka Q oraz 10 176 pacjentów leczonych z powodu ostrego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST.2

Dawkowanie enoksaparyny sodowej było dostosowane do konkretnych wskazań:3

  • W profilaktyce zakrzepicy żył głębokich po zabiegach operacyjnych lub u unieruchomionych pacjentów z ostrymi schorzeniami: 4000 j.m. (40 mg) podskórnie, raz dziennie4
  • W leczeniu zakrzepicy żył głębokich (z zatorowością płucną lub bez): 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin lub 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) podskórnie raz na dobę5
  • W leczeniu niestabilnej dławicy piersiowej i zawału mięśnia sercowego bez załamka Q: 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin6
  • W leczeniu ostrego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST: 3000 j.m. (30 mg) w bolusie dożylnym, następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin7

Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi w badaniach klinicznych były: krwotoki, małopłytkowość i trombocytoza. Warto zaznaczyć, że profil bezpieczeństwa enoksaparyny w przedłużonym leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową jest zbliżony do profilu obserwowanego w standardowym leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej.8

W związku z leczeniem enoksaparyną odnotowano przypadki ostrej uogólnionej osutki krostkowej.9

Zestawienie działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono szczegółową tabelę działań niepożądanych zaobserwowanych w badaniach klinicznych oraz zgłoszonych po wprowadzeniu leku do obrotu (działania oznaczone znakiem * są efektami zgłoszonymi w okresie po zarejestrowaniu produktu).10

Układ/narząd Częstość występowania Działanie niepożądane
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Często (≥1/100 do <1/10) Krwotok, niedokrwistość związana z krwawieniem*, małopłytkowość, trombocytoza
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) Eozynofilia*
Rzadko Małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą; w niektórych przypadkach zakrzepica była powikłana zawałem narządu lub niedokrwieniem kończyny
Zaburzenia układu immunologicznego Często Reakcje alergiczne
Rzadko Reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, w tym wstrząs*
Zaburzenia układu nerwowego Często Bóle głowy*
Zaburzenia naczyniowe Rzadko Krwiak okołordzeniowy* (lub krwiak w kanale kręgowym). Reakcje te skutkowały różnego stopnia deficytami neurologicznymi, w tym długotrwałym lub trwałym porażeniem
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Bardzo często (≥1/10) Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (głównie aminotransferaz >3 razy powyżej górnej granicy normy)
Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Uszkodzenie komórek wątroby*
Rzadko Cholestatyczne uszkodzenie wątroby*
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Często Pokrzywka, świąd, rumień
Niezbyt często Pęcherzowe zapalenie skóry
Rzadko Łysienie*
Rzadko Zapalenie naczyń skóry*, martwica skóry* (zwykle w miejscu wstrzyknięcia, poprzedzona plamicą lub plamami rumieniowymi, z naciekami i bolesnością). Guzki w miejscu wstrzyknięcia* (guzki zapalne, niebędące otorbionymi zbiornikami enoksaparyny) – przemijają po kilku dniach bez konieczności odstawienia leku
Częstość nieznana Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGRP)
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, tkanki łącznej i kości Rzadko Osteoporoza* występująca po długotrwałym leczeniu (>3 miesiące)
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Krwiak w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, inne reakcje w miejscu wstrzyknięcia (obrzęk, krwotok, reakcja nadwrażliwości, stan zapalny, guzek, ból lub odczyn)
Niezbyt często Miejscowe podrażnienie, martwica skóry w miejscu wstrzyknięcia
Badania diagnostyczne Rzadko Hiperkaliemia*

Krwotoki jako najczęstsze powikłanie

Powikłania krwotoczne stanowią najczęstszą grupę działań niepożądanych enoksaparyny sodowej. Duże krwotoki obserwowano u nie więcej niż 4,2% pacjentów poddawanych zabiegom chirurgicznym. Niektóre z tych przypadków zakończyły się zgonem.11

U pacjentów chirurgicznych powikłania krwotoczne uznawano za poważne w przypadku gdy:12

  1. Krwotok spowodował istotne zdarzenie kliniczne
  2. Towarzyszył mu spadek poziomu hemoglobiny o ≥2 g/dl
  3. Konieczne było przetoczenie 2 lub więcej jednostek produktów krwiopochodnych

Należy podkreślić, że krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe zawsze klasyfikowano jako poważne działania niepożądane.13

Czynniki ryzyka krwotoków

Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwzakrzepowych, krwotok może wystąpić w obecności następujących czynników ryzyka:14

  • Zmiany organiczne predysponujące do krwawienia
  • Procedury inwazyjne
  • Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zaburzających hemostazę

Szczególne populacje pacjentów

Pacjenci z aktywną chorobą nowotworową leczeni enoksaparyną w przedłużonej terapii zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej wykazują podobny profil bezpieczeństwa jak w standardowym leczeniu tych schorzeń.15

Monitorowanie pacjenta

Ze względu na potencjalne poważne działania niepożądane, szczególnie w kontekście powikłań krwotocznych, zaleca się regularne monitorowanie pacjentów leczonych enoksaparyną. Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z czynnikami ryzyka krwotoków oraz tych, którzy jednocześnie przyjmują leki mogące wpływać na hemostazę.16

Przypadki szczególne

Należy zwrócić uwagę na rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak:

  • Krwiak okołordzeniowy – może prowadzić do długotrwałego lub trwałego porażenia17
  • Małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą – może być powikłana zawałem narządu lub niedokrwieniem kończyny18
  • Reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne – włącznie ze wstrząsem19
  • Martwica skóry – występująca zwykle w miejscu wstrzyknięcia20
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl