Wpływ naproksenu na płodność, ciążę i laktację

Naproksen, należący do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), jako inhibitor syntezy prostaglandyn wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, w ciąży lub karmiących piersią. Lekarze przepisujący Naproxen Genoptim (250 mg lub 500 mg) powinni dokładnie przeanalizować potencjalne korzyści i ryzyko terapii w zależności od stanu klinicznego pacjentki.¹

Stosowanie w ciąży

Wpływ naproksenu na ciążę jest bezpośrednio związany z jego mechanizmem działania jako inhibitora syntezy prostaglandyn. Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko powikłań zarówno we wczesnym, jak i późnym okresie ciąży.²

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

W pierwszym i drugim trymestrze ciąży stosowanie naproksenu wiąże się z określonymi ryzykami:

• Zwiększone ryzyko poronienia³
• Wzrost ryzyka wad rozwojowych serca – wartość bezwzględnego ryzyka wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5%⁴
• Ryzyko wytrzewienia jelit u płodu⁵

Badania na zwierzętach wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn zwiększa liczbę strat po- i przedimplantacyjnych oraz śmiertelność zarodka i płodu. Dodatkowo zaobserwowano zwiększenie częstości występowania różnych wad wrodzonych, w tym wad rozwojowych układu sercowo-naczyniowego u zwierząt, którym podawano inhibitor syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy.⁶

W przypadku konieczności zastosowania naproksenu u kobiet w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy kierować się następującymi zasadami:

• Stosować możliwie najmniejszą dawkę⁷
• Zapewnić jak najkrótszy czas stosowania⁸
• Lek można stosować tylko jeśli spodziewana korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu⁹

Stosowanie po 20. tygodniu ciąży

Po 20. tygodniu ciąży naproksen może powodować dodatkowe powikłania:

• Małowodzie wynikające z dysfunkcji nerek płodu – może wystąpić wkrótce po rozpoczęciu leczenia i zwykle ustępuje po odstawieniu leku¹⁰
• Zwężenie przewodu tętniczego – większość przypadków ustępuje po zaprzestaniu leczenia¹¹

Jeśli pacjentka była eksponowana na Naproxen Genoptim przez kilka dni po 20. tygodniu ciąży, lekarz powinien rozważyć monitorowanie przedporodowe pod kątem małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego. W przypadku stwierdzenia tych powikłań, leczenie naproksenom należy natychmiast przerwać.¹²

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie naproksenu w trzecim trymestrze ciąży jest przeciwwskazane ze względu na możliwość wystąpienia następujących powikłań:¹³

Dla płodu:

• Działanie toksyczne na układ krążenia i płuca (przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucne)¹⁴
• Zaburzenia czynności nerek¹⁵

Dla matki i płodu w końcowym okresie ciąży:

• Wydłużenie czasu krwawienia i działanie przeciwpłytkowe, które może wystąpić już po zastosowaniu nawet bardzo małych dawek¹⁶
• Zahamowanie skurczów macicy powodujące opóźnienie lub wydłużenie porodu¹⁷

Stosowanie podczas porodu

Produkty lecznicze zawierające naproksen nie są zalecane w okresie porodu ze względu na:¹⁸

• Możliwy negatywny wpływ na układ krążenia płodu
• Zmniejszenie czynności skurczowej macicy
• Zwiększone ryzyko krwawienia u matki i dziecka

Karmienie piersią

Naproksen przenika do mleka kobiet karmiących piersią. Z tego względu nie należy stosować naproksenu u kobiet karmiących piersią. Obecność substancji aktywnej w mleku może potencjalnie stanowić ryzyko dla karmionego dziecka.¹⁹

Wpływ na płodność

Istnieją dowody na to, że leki hamujące cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet poprzez wpływ na owulację. Jest to działanie odwracalne – objawy ustępują po zaprzestaniu leczenia.²⁰

Kobiety planujące ciążę powinny być świadome, że stosowanie naproksenu może wpływać na ich zdolność do zajścia w ciążę. W takich przypadkach należy rozważyć alternatywne metody leczenia, zwłaszcza jeśli problemy z zajściem w ciążę występują lub pacjentka jest diagnozowana w kierunku niepłodności.²¹

Podsumowanie zaleceń dla lekarza