Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Naproxen Genoptim

Naproksen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Kluczowym zaleceniem jest przyjmowanie produktu w najmniejszej skutecznej dawce przez najkrótszy możliwy okres terapeutyczny, co pozwala zminimalizować ryzyko działań niepożądanych. Terapia naproksenem powinna odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarską, szczególnie u pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego oraz zaburzeniami krzepnięcia w wywiadzie.¹

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku występuje zwiększone ryzyko działań niepożądanych, dlatego nie zaleca się długotrwałej terapii NLPZ w tej grupie. Pacjenci geriatryczni powinni przyjmować naproksen w najmniejszej skutecznej dawce, a podczas długotrwałego leczenia wymagają regularnych badań kontrolnych.²

Wpływ na diagnostykę

Ze względu na działanie przeciwzapalne i przeciwgorączkowe, stosowanie naproksenu może maskować objawy innych chorób, co może prowadzić do trudności diagnostycznych.³

Astma oskrzelowa

U pacjentów z astmą oskrzelową lub innymi schorzeniami alergicznymi (obecnymi lub występującymi w wywiadzie) naproksen może zwiększać ryzyko wystąpienia skurczu oskrzeli.⁴

Wpływ na funkcje wątroby

Stosowanie naproksenu może prowadzić do zwiększenia jednego lub więcej parametrów czynności wątroby. Zaburzenia te mogą wynikać bardziej z reakcji nadwrażliwości niż z bezpośredniej toksyczności leku. Zgłaszano przypadki ostrych reakcji wątrobowych, w tym żółtaczki i zapalenia wątroby (niektóre ze skutkiem śmiertelnym) zarówno po stosowaniu naproksenu, jak i innych NLPZ. Odnotowano również reakcje krzyżowe.⁵

Wpływ na krzepnięcie krwi

Naproksen zmniejsza agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia, co należy uwzględnić podczas ustalania czasu krwawienia. Pacjenci stosujący leki przeciwzakrzepowe wymagają ścisłej obserwacji podczas terapii naproksenem.⁶

Zaburzenia czynności serca

Pacjenci z podejrzeniem lub rozpoznanymi zaburzeniami czynności serca mogą być bardziej narażeni na działania niepożądane podczas stosowania naproksenu, mimo że nie zanotowano zatrzymania sodu w badaniach metabolicznych.⁷

Krwawienie z przewodu pokarmowego, owrzodzenia i perforacje

Stosowanie naproksenu niesie ryzyko wystąpienia owrzodzenia, perforacji lub krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą mieć skutek śmiertelny. Te powikłania mogą pojawić się w dowolnym momencie terapii, z objawami ostrzegawczymi lub bez nich, niezależnie od występowania ciężkich przypadków krwawienia z przewodu pokarmowego w wywiadzie.⁸

Ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego wzrasta:

• Wraz ze zwiększaniem dawki NLPZ⁹
• U pacjentów z owrzodzeniem w wywiadzie, szczególnie powikłanym krwotokiem lub perforacją
• U osób w podeszłym wieku
• U pacjentów wymagających jednoczesnego stosowania małych dawek kwasu acetylosalicylowego lub innych leków zwiększających ryzyko powikłań dotyczących przewodu pokarmowego

W powyższych przypadkach należy rozważyć leczenie skojarzone z lekami osłonowymi, takimi jak mizoprostol lub inhibitory pompy protonowej.¹⁰

Pacjentów z chorobami przewodu pokarmowego w wywiadzie, szczególnie osoby w podeszłym wieku, należy poinformować o konieczności zgłaszania wszystkich nietypowych objawów dotyczących przewodu pokarmowego, zwłaszcza krwawień. Jest to szczególnie istotne w początkowym okresie leczenia. U tych pacjentów zaleca się stosowanie jak najmniejszej dawki leku.¹¹

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów jednocześnie stosujących leki zwiększające ryzyko owrzodzeń lub krwawień, takie jak:

• Kortykosteroidy
• Leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna)
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
• Leki przeciwpłytkowe (np. kwas acetylosalicylowy)¹²

W przypadku stwierdzenia krwawienia z przewodu pokarmowego lub owrzodzenia u pacjentów przyjmujących Naproxen Genoptim, leczenie należy natychmiast przerwać.¹³

U pacjentów z chorobami zapalnymi jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna) niesteroidowe leki przeciwzapalne należy podawać z zachowaniem szczególnej ostrożności.¹⁴

Wpływ na nerki

W związku ze stosowaniem naproksenu odnotowano:

• Zaburzenia czynności nerek
• Niewydolność nerek
• Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek
• Krwiomocz
• Białkomocz
• Martwicę brodawek nerkowych
• Sporadycznie zespół nerczycowy¹⁵

Stosowanie NLPZ może powodować zależne od dawki zmniejszenie syntezy prostaglandyn, co może doprowadzić do niewydolności nerek. Do grupy zwiększonego ryzyka należą pacjenci z:

• Zaburzeniami czynności nerek
• Zaburzeniami czynności serca
• Zaburzeniami czynności wątroby
• Stosujący leki moczopędne
• Stosujący inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I)
• Stosujący antagonistów receptora angiotensyny II
• Osoby w podeszłym wieku¹⁶

U wymienionych pacjentów należy regularnie monitorować czynność nerek.¹⁷

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

Naproksen jest w dużym stopniu (95%) wydalany z moczem w wyniku przesączania kłębuszkowego. U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek należy:

• Zachować szczególną ostrożność
• Okresowo wykonywać badania czynnościowe nerek (kontrola stężenia kreatyniny w surowicy krwi i/lub klirens kreatyniny)
• Prowadzić odpowiednie nawadnianie¹⁸

U pacjentów, u których klirens kreatyniny wynosi poniżej 30 ml/minutę, naproksen jest przeciwwskazany.¹⁹

Hemodializa nie zmniejsza stężenia naproksenu w osoczu krwi ze względu na duży stopień wiązania z białkami.²⁰

Szczególne ryzyko zaburzeń czynności nerek dotyczy pacjentów, u których:

• Jest zmniejszony przepływ krwi przez nerki
• Występuje zmniejszenie objętości zewnątrzkomórkowej
• Rozpoznano marskość wątroby
• Ograniczono podaż sodu w diecie
• Występuje zastoinowa niewydolność serca
• Stwierdzono wcześniejsze choroby nerek²¹

U tych pacjentów należy ocenić czynność nerek przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia naproksenem. Do grupy zwiększonego ryzyka należą również osoby w podeszłym wieku, u których można spodziewać się zaburzeń czynności nerek, a także pacjenci stosujący leki moczopędne. W tych przypadkach zaleca się rozważenie zmniejszenia dobowej dawki, aby zapobiec nadmiernej kumulacji metabolitów naproksenu.²²

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, takimi jak przewlekła alkoholowa marskość wątroby lub inne odmiany marskości, występuje zmniejszenie całkowitego stężenia naproksenu w osoczu przy jednoczesnym zwiększeniu stężenia wolnej frakcji naproksenu. W tych przypadkach zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki leku.²³

Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami hematologicznymi

U pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia krwi lub stosujących leki wpływające na hemostazę krwi, którzy jednocześnie przyjmują naproksen, należy zachować szczególną ostrożność. Naproksen hamuje agregację płytek krwi i wydłuża czas krwawienia, co zwiększa ryzyko krwawień u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe (np. dikumarol) lub u pacjentów, u których wcześniej występowały zaburzenia krzepnięcia.²⁴

Reakcje nadwrażliwości

Reakcje nadwrażliwości mogą wystąpić u pacjentów ze szczególną skłonnością do takich reakcji. Reakcje anafilaktyczne (rzekomoanafilaktyczne) po podaniu naproksenu mogą wystąpić zarówno u pacjentów, u których po podaniu kwasu acetylosalicylowego, innych NLPZ lub naproksenu obserwowano lub nie obserwowano wcześniej reakcji nadwrażliwości.²⁵

Szczególną grupę ryzyka stanowią osoby z:

• Obrzękiem naczynioruchowym
• Reakcjami bronchospastycznymi (np. astmą oskrzelową)
• Zapaleniem błony śluzowej nosa
• Polipami błony śluzowej nosa w wywiadzie²⁶

Reakcje rzekomoanafilaktyczne, podobnie jak anafilaksja, mogą mieć skutek śmiertelny.²⁷

Jednoczesne stosowanie steroidów

W czasie terapii naproksenem, zmniejszenie dawki steroidów lub ich odstawienie powinno przebiegać powoli. Pacjent wymaga wówczas obserwacji ze względu na możliwość wystąpienia następujących działań niepożądanych:

• Niewydolność kory nadnerczy
• Pogłębienie objawów zapalenia stawów²⁸

Choroby oczu

Chociaż w badaniach nie wykazano, aby naproksen powodował zaburzenia widzenia, u niektórych pacjentów przyjmujących NLPZ rzadko obserwowano zaburzenia oka, w tym:

• Zapalenie tarczy nerwu wzrokowego
• Obrzęk tarczy nerwu wzrokowego
• Pozagałkowe zapalenie nerwu wzrokowego²⁹

Chociaż nie ustalono związku przyczynowo-skutkowego z naproksenem, zaleca się, aby każdego pacjenta, u którego wystąpią zaburzenia widzenia, poddać badaniu okulistycznemu.³⁰

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy i naczynia mózgowe

Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym w wywiadzie i/lub łagodną do umiarkowanej zastoinową niewydolnością serca wymagają dokładnej kontroli, ponieważ podczas stosowania NLPZ opisywano przypadki zatrzymania płynów i występowania obrzęków.³¹

Z badań klinicznych i danych epidemiologicznych wynika, że przyjmowanie koksybów i niektórych NLPZ (szczególnie w dużych dawkach i długotrwale) może wiązać się z niewielkim zwiększeniem ryzyka tętniczych zdarzeń zakrzepowych (np. zawału serca lub udaru). Chociaż dane wskazują, że przyjmowanie naproksenu w dawce dobowej 1000 mg może wiązać się z mniejszym ryzykiem, nie można go całkowicie wykluczyć.³²

Naproksen należy stosować po starannej ocenie stosunku korzyści do ryzyka u następujących grup pacjentów:

• Z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym
• Z zastoinową niewydolnością serca
• Z rozpoznaną chorobą niedokrwienną serca
• Z chorobą tętnic obwodowych i/lub chorobą naczyń mózgowych³³

Podobną rozwagę należy zachować przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia naproksenem pacjentów z czynnikami ryzyka wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych, takimi jak:

• Nadciśnienie tętnicze
• Hiperlipidemia
• Cukrzyca
• Palenie tytoniu³⁴

Toczeń rumieniowaty układowy i mieszana choroba tkanki łącznej

U pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym (SLE) lub mieszaną chorobą tkanki łącznej może wystąpić zwiększone ryzyko aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.³⁵

Skórne reakcje nadwrażliwości

U osób stosujących NLPZ bardzo rzadko obserwowano ciężkie reakcje skórne, niektóre ze skutkiem śmiertelnym, w tym:

• Złuszczające zapalenie skóry
• Zespół Stevensa-Johnsona
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka³⁶

Największe ryzyko wystąpienia tych reakcji występuje na początku leczenia naproksenem, najczęściej w pierwszym miesiącu przyjmowania produktu. Po wystąpieniu pierwszych objawów wysypki, uszkodzenia błony śluzowej jamy ustnej lub innych oznak nadwrażliwości należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku.³⁷

Jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ

Należy unikać jednoczesnego stosowania naproksenu z innymi NLPZ, w tym z selektywnymi inhibitorami cyklooksygenazy-2, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych.³⁸

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Naproxen Genoptim zawiera laktozę i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁹

Naproxen Genoptim zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu”.⁴⁰