Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kwetiapina, substancja czynna preparatu Kventiax SR, oddziałuje głównie na ośrodkowy układ nerwowy, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania innych leków działających ośrodkowo oraz alkoholu. Interakcje te mogą prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na OUN i innych niepożądanych skutków leczenia.¹

Metabolizm i interakcje enzymatyczne

Metabolizm kwetiapiny zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450. W konsekwencji, substancje wpływające na aktywność tego enzymu mogą istotnie zmieniać farmakokinetykę kwetiapiny.²

Inhibitory CYP3A4

Badania z ketokonazolem (silny inhibitor CYP3A4) u zdrowych ochotników wykazały, że jednoczesne stosowanie kwetiapiny (25 mg) z tym lekiem powodowało 5-8-krotne zwiększenie AUC dla kwetiapiny. Z tego powodu jednoczesne stosowanie kwetiapiny i inhibitorów CYP3A4 jest przeciwwskazane. Nie zaleca się również picia soku grejpfrutowego podczas leczenia kwetiapiną, ze względu na jego hamujący wpływ na CYP3A4.³

Induktory enzymatyczne

Jednoczesne stosowanie leków indukujących enzymy wątrobowe znacząco zwiększa klirens kwetiapiny, co prowadzi do zmniejszenia jej stężenia w osoczu:

• Karbamazepina – badania farmakokinetyczne wykazały zwiększony klirens kwetiapiny przy jednoczesnym podawaniu z karbamazepiną, prowadzący do zmniejszenia ekspozycji układowej na kwetiapinę średnio do 13% ekspozycji występującej podczas monoterapii kwetiapiną, choć u niektórych pacjentów obserwowano silniejsze działanie.⁴
• Fenytoina – jednoczesne stosowanie powoduje istotne zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 450%.⁵

Leczenie kwetiapiną u pacjentów przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe można rozpocząć tylko wtedy, gdy korzyść z zastosowania kwetiapiny przewyższa ryzyko wynikające z przerwania leczenia lekiem indukującym enzymy wątrobowe. Każda zmiana w stosowaniu takiego induktora powinna odbywać się stopniowo, a jeśli to konieczne, lek indukujący enzymy wątrobowe powinien zostać zastąpiony innym lekiem niewpływającym na enzymy wątrobowe (np. walproinianem sodu).⁶

Interakcje z innymi lekami psychotropowymi

Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie ulegają istotnym zmianom podczas jednoczesnego stosowania z:

• Lekami przeciwdepresyjnymi – takimi jak imipramina (inhibitor CYP2D6) czy fluoksetyna (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6).⁷
• Lekami przeciwpsychotycznymi – jak rysperydon czy haloperydol. Natomiast jednoczesne podawanie tiorydazyny powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%.⁸

Farmakokinetyka kwetiapiny nie zmienia się również podczas jednoczesnego stosowania z cymetydyną.⁹

Interakcje z solami litu

Farmakokinetyka soli litu nie ulega zmianie podczas jednoczesnego stosowania z kwetiapiną.¹⁰ Jednakże badania kliniczne u pacjentów z ostrym zespołem maniakalnym wykazały, że terapia skojarzona kwetiapiną i solami litu wiąże się z większą częstością występowania działań niepożądanych, takich jak:

• Zaburzenia pozapiramidowe (szczególnie drżenie)
• Senność
• Zwiększony przyrost masy ciała

Powyższe działania niepożądane występowały częściej niż w grupie otrzymującej kwetiapinę z placebo.¹¹

Interakcje z walproinianem

Farmakokinetyka walproinianu sodu i kwetiapiny nie zmienia się w stopniu klinicznie istotnym podczas jednoczesnego stosowania obu leków.¹² Jednak badania retrospektywne prowadzone wśród dzieci i młodzieży wykazały większą częstość występowania leukopenii i neutropenii przy jednoczesnym stosowaniu walproinianu i kwetiapiny w porównaniu z monoterapią każdym z tych leków.¹³

Interakcje z lekami kardiologicznymi

Nie przeprowadzono formalnych badań interakcji z produktami leczniczymi powszechnie stosowanymi w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z produktami leczniczymi, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT.¹⁴

Interakcje z lekami przeciwcholinergicznymi

Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia pacjentów przyjmujących jednocześnie inne leki o działaniu przeciwcholinergicznym ze względu na możliwość nasilenia działań niepożądanych związanych z blokadą receptorów muskarynowych.¹⁵

Interakcje analityczne

U pacjentów przyjmujących kwetiapinę opisywano przypadki fałszywie dodatnich wyników badań immunoenzymatycznych dla metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych. W przypadku wątpliwości co do uzyskanych wyników zaleca się potwierdzenie ich za pomocą odpowiedniej metody chromatograficznej.¹⁶

Interakcje z alkoholem

Stosowanie kwetiapiny z alkoholem wymaga szczególnej ostrożności ze względu na wzajemne potęgowanie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Kwetiapina, podobnie jak inne leki psychotropowe, oddziałuje głównie na OUN, a alkohol wzmacnia to działanie, co może prowadzić do nadmiernej sedacji, zaburzeń psychomotorycznych i poznawczych.¹⁷

Skutki jednoczesnego stosowania kwetiapiny i alkoholu mogą obejmować:

• Nasilenie sedacji – zwiększone uczucie senności, spowolnienie reakcji
• Zaburzenia koordynacji ruchowej – problemy z utrzymaniem równowagi, zaburzenia motoryki precyzyjnej
• Pogorszenie funkcji poznawczych – problemy z koncentracją, pamięcią, podejmowaniem decyzji
• Zwiększone ryzyko działań niepożądanych – szczególnie ze strony układu sercowo-naczyniowego
• Obniżenie progu drgawkowego – zwiększone ryzyko wystąpienia napadów drgawkowych

W związku z powyższym, pacjenci leczeni kwetiapiną powinni całkowicie unikać spożywania alkoholu ze względu na ryzyko istotnego nasilenia działań niepożądanych, a w szczególności depresyjnego wpływu na OUN, który może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji (np. podczas prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn).

Tabela interakcji z produktem Kventiax SR

Podsumowując, leczenie kwetiapiną wymaga szczególnej uwagi w zakresie potencjalnych interakcji lekowych, zwłaszcza z substancjami wpływającymi na enzymy wątrobowe, lekami działającymi ośrodkowo oraz alkoholem. Znajomość tych interakcji umożliwia optymalizację terapii i minimalizację ryzyka wystąpienia działań niepożądanych.¹⁸