Właściwości farmakodynamiczne leku Kliogest

Produkt leczniczy Kliogest (2 mg + 1 mg, tabletki powlekane) łączy dwie substancje aktywne: estradiol (2 mg w postaci estradiolu półwodnego) oraz noretysteronu octan (1 mg), należąc do grupy farmakoterapeutycznej: progestageny i estrogeny, produkty złożone (kod ATC: G03FA01). Preparat jest stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) w schemacie ciągłym złożonym.¹

Mechanizm działania składników aktywnych

Estradiol – substancja czynna 17β-estradiol – jest identyczny pod względem chemicznym i biologicznym z endogennym estradiolem wytwarzanym przez organizm kobiety. Jego głównym zadaniem jest uzupełnienie niedoboru estrogenów występującego u kobiet po menopauzie oraz łagodzenie dolegliwości związanych z okresem przekwitania. Dodatkowo estrogeny odgrywają kluczową rolę w zapobieganiu utracie masy kostnej, która następuje w okresie przekwitania lub po chirurgicznym usunięciu jajników.²

Noretysteronu octan jest syntetycznym progestagenem, którego działanie jest zbliżone do działania progesteronu – naturalnego żeńskiego hormonu płciowego. Jego obecność w preparacie jest niezbędna ze względu na proliferacyjny wpływ estrogenów na endometrium. Stosowanie samych estrogenów zwiększa ryzyko wystąpienia hiperplazji i raka endometrium, natomiast dodanie progestagenów znacząco redukuje to ryzyko u kobiet z zachowaną macicą.³

Efekty kliniczne w leczeniu objawów menopauzy

Preparaty zawierające kombinację estradiolu i noretysteronu octanu wykazują wysoką skuteczność w łagodzeniu dolegliwości okresu przekwitania. Obserwacje kliniczne potwierdzają, że ustąpienie tych objawów następuje już w ciągu kilku pierwszych tygodni od rozpoczęcia terapii.⁴

Produkt leczniczy Kliogest, jako preparat stosowany w ciągłej złożonej HTZ, eliminuje krwawienia z odstawienia, które są typowe dla schematu sekwencyjnego HTZ. Badania kliniczne wykazały, że brak miesiączki (niewystępowanie krwawienia i plamienia) obserwowano u 94% pacjentek w okresie 10-12 miesięcy stosowania leku. Należy jednak zaznaczyć, że w początkowym okresie terapii mogą występować nieregularne krwawienia – odnotowano je u 30% pacjentek w ciągu pierwszych 3 miesięcy leczenia, natomiast odsetek ten spadł do zaledwie 6% w okresie między 10 a 12 miesiącem stosowania terapii.⁵

Wpływ na układ kostny

Niedobór estrogenów, charakterystyczny dla okresu menopauzy, przyczynia się do zwiększonego metabolizmu kostnego (tzw. obrotu kostnego), co prowadzi do stopniowej utraty masy kostnej. Estrogeny zawarte w preparacie Kliogest przeciwdziałają tym niekorzystnym zmianom, a ich efektywność zależy bezpośrednio od wielkości zastosowanej dawki. Warto podkreślić, że ochrona przed rozwojem osteoporozy jest skuteczna tylko w okresie aktywnego stosowania hormanalnej terapii zastępczej. Po jej zakończeniu, tempo utraty masy kostnej jest podobne jak u kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ.⁶

Dane pochodzące z badania WHI (Women’s Health Initiative) oraz z metaanalizy innych badań klinicznych wskazują, że zarówno stosowanie monoterapii estrogenowej, jak i terapii złożonej estrogenowo-progestagenowej u zdrowych kobiet, prowadzi do znaczącego zmniejszenia ryzyka złamań w obrębie biodra, kręgów oraz innych złamań osteoporotycznych. Hormonalna terapia zastępcza może również zapobiegać złamaniom u kobiet z już istniejącą niską gęstością mineralną kości lub osteoporozą, choć doświadczenia kliniczne w tej grupie pacjentek są ograniczone.⁷

Badania kliniczne dotyczące wpływu na gęstość mineralną kości

Wpływ preparatu Kliogest na gęstość mineralną kości (BMD) był oceniany w 2-letnim randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu klinicznym z grupą kontrolną otrzymującą placebo. W badaniu uczestniczyło 327 kobiet w okresie menopauzy, z czego 48 przyjmowało Kliogest. Wszystkie pacjentki dodatkowo otrzymywały suplementację wapnia w dawce 1000 mg na dobę.⁸

Wyniki badania jednoznacznie wykazały, że Kliogest skutecznie chroni przed utratą gęstości mineralnej kości w porównaniu z grupą placebo otrzymującą tylko wapń. Ochronne działanie dotyczyło kręgosłupa w odcinku lędźwiowym, stawu biodrowego, części dystalnej kości promieniowej oraz całego organizmu.⁹

Szczególnie korzystne efekty obserwowano u kobiet we wczesnym okresie menopauzy (1 do 5 lat od ostatniej miesiączki). W tej grupie pacjentek, 2-letnie stosowanie produktu Kliogest skutkowało następującymi zmianami gęstości mineralnej kości:

Co istotne, aż 91% kobiet stosujących Kliogest przez okres 2 lat zachowało początkową lub uzyskało zwiększoną gęstość mineralną kości, co potwierdza wysoką skuteczność preparatu w zapobieganiu osteoporozie pomenopauzalnej.¹⁰