Działania niepożądane
Kliogest 2 mg + 1 mg

Działania niepożądane leku Kliogest (estradiol 2 mg + noretysteronu octan 1 mg)

Kliogest to złożony preparat hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) zawierający estradiol 2 mg (w postaci estradiolu półwodnego) oraz noretysteronu octan 1 mg. Jak każdy produkt leczniczy, Kliogest może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego pacjenta one wystąpią. Szczegółowa analiza profilu bezpieczeństwa leku jest kluczowa dla właściwego prowadzenia terapii i monitorowania pacjentek.¹

Najczęściej występujące działania niepożądane

Na podstawie badań klinicznych, najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem produktu Kliogest są krwawienia z dróg rodnych oraz ból lub tkliwość piersi, występujące u około 10-30% pacjentek. Warto zaznaczyć, że krwawienia z dróg rodnych zazwyczaj pojawiają się w pierwszych miesiącach leczenia, natomiast dolegliwości związane z piersiami zwykle ustępują po kilku miesiącach terapii.²

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Poniżej przedstawiono działania niepożądane zaobserwowane w randomizowanych badaniach klinicznych, które występowały częściej u pacjentek stosujących Kliogest lub podobne produkty HTZ w porównaniu do placebo, i które mogą być związane z leczeniem:³

Działania niepożądane zidentyfikowane po wprowadzeniu leku do obrotu

Oprócz działań niepożądanych zaobserwowanych w badaniach klinicznych, po wprowadzeniu produktu Kliogest do obrotu zgłaszano spontanicznie dodatkowe działania niepożądane. Ich częstość określono jako bardzo rzadką (<1/10 000) lub niemożliwą do określenia na podstawie dostępnych danych. Należy pamiętać, że dane z okresu po wprowadzeniu leku do obrotu mogą być niedoszacowane ze względu na zbyt rzadkie zgłaszanie działań niepożądanych nieistotnych klinicznie lub dobrze znanych.<sup data-drug="Kliogest" data-section="Działania niepożądane" title="Do wymienionych powyżej działań niepożądanych należy dodać opisane poniżej, które zgłaszane były spontanicznie i ich wystąpienie może być związane ze stosowaniem produktu leczniczego Kliogest. Częstość zgłaszanych spontanicznych działań niepożądanych została zakwalifikowana do kategorii bardzo rzadko (4

Do bardzo rzadkich działań niepożądanych zgłaszanych po wprowadzeniu produktu do obrotu należą:⁵

• Nowotwory łagodne i złośliwe: rak endometrium
• Zaburzenia układu immunologicznego: uogólnione reakcje nadwrażliwości (w tym reakcja anafilaktyczna, wstrząs anafilaktyczny)
• Zaburzenia psychiczne: bezsenność, niepokój, zmniejszone lub zwiększone libido
• Zaburzenia układu nerwowego: zawroty głowy, udar
• Zaburzenia oka: zaburzenia widzenia
• Zaburzenia naczyniowe: nasilenie nadciśnienia
• Zaburzenia serca: zawał mięśnia sercowego
• Zaburzenia żołądka i jelit: dyspepsja, wymioty
• Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych: choroba pęcherzyka żółciowego, kamica żółciowa, nasilona kamica żółciowa, nawracająca kamica żółciowa
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: łojotok, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy
• Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: hiperplazja endometrium, świąd sromu i pochwy
• Badania diagnostyczne: zmniejszenie masy ciała, zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi

Dodatkowo, w związku ze stosowaniem leczenia estrogenowo-progestagenowego zgłaszano również:⁶

• Choroby skóry i tkanki podskórnej: łysienie, ostuda, rumień wielopostaciowy, rumień guzowaty, plamica naczyniowa
• Prawdopodobnie demencja u osób powyżej 65 lat
• Suche oczy
• Zmiana składu łez

Ryzyko raka piersi

U kobiet stosujących złożone leczenie estrogenowo-progestagenowe przez ponad 5 lat ryzyko rozwoju raka piersi jest około dwukrotnie większe. U pacjentek stosujących wyłącznie estrogeny wzrost ryzyka jest mniejszy niż przy terapii skojarzonej. Poziom ryzyka zależy od długości stosowania HTZ.⁷

Zgodnie z metaanalizą prospektywnych badań epidemiologicznych, dodatkowe ryzyko raka piersi po 5 latach leczenia u kobiet z BMI 27 kg/m² w wieku 50 lat wynosi:⁸

• Dla HTZ estrogenowej: 2,7 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet (współczynnik ryzyka 1,2)
• Dla skojarzenia estrogen-progestagen: 8,0 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet (współczynnik ryzyka 1,6)

Po 10 latach leczenia ryzyko to wzrasta do:⁹

• Dla HTZ estrogenowej: 7,1 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet (współczynnik ryzyka 1,3)
• Dla skojarzenia estrogen-progestagen: 20,8 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet (współczynnik ryzyka 1,8)

Ryzyko raka endometrium

U kobiet z zachowaną macicą, które nie stosują HTZ, ryzyko raka endometrium wynosi około 5 na 1000. Stosowanie wyłącznie estrogenowej HTZ u kobiet z zachowaną macicą nie jest zalecane ze względu na zwiększone ryzyko raka endometrium. W zależności od długości leczenia i dawki estrogenu, wzrost ryzyka w badaniach epidemiologicznych wynosi od 5 do 55 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet w wieku 50-65 lat.¹⁰

Dodanie progestagenu do terapii estrogenowej przez co najmniej 12 dni w cyklu zapobiega temu zwiększonemu ryzyku. W badaniu Million Women Study stosowanie przez 5 lat złożonej HTZ (sekwencyjnej lub ciągłej) nie zwiększało ryzyka raka endometrium (RR 1,0; 95% CI: 0,8-1,2).¹¹

Ryzyko nowotworu jajnika

Stosowanie HTZ obejmującej wyłącznie estrogeny lub skojarzenie estrogenów z progestagenami wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem rozpoznania nowotworu jajnika. Metaanaliza 52 badań epidemiologicznych wykazała zwiększone ryzyko u kobiet aktualnie stosujących HTZ w porównaniu do kobiet, które nigdy jej nie stosowały (RW 1,43%; 95% PU 1,31-1,56).¹²

U kobiet w wieku 50-54 lat stosujących HTZ przez 5 lat, może to spowodować około 1 dodatkowe rozpoznanie na 2000 stosujących. Dla porównania, u kobiet w tym samym wieku, które nie stosują HTZ, nowotwór jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u około 2 na 2000 kobiet.¹³

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Stosowanie HTZ wiąże się z 1,3- do 3-krotnym zwiększeniem ryzyka rozwoju żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), obejmującej zakrzepicę żył głębokich oraz zatorowość płucną. Wystąpienie tego powikłania jest najbardziej prawdopodobne w pierwszym roku stosowania HTZ.¹⁴

Na podstawie badań WHI, dodatkowe ryzyko ŻChZZ w okresie 5 lat stosowania HTZ u kobiet w wieku 50-59 lat wynosi:¹⁵

• Dla doustnej wyłącznie estrogenowej HTZ: 1 dodatkowy przypadek na 1000 kobiet (współczynnik ryzyka 1,2; 95% CI: 0,6-2,4)
• Dla doustnej złożonej estrogenowo-progestagenowej HTZ: 5 dodatkowych przypadków na 1000 kobiet (współczynnik ryzyka 2,3; 95% CI: 1,2-4,3)

Ryzyko choroby wieńcowej

Ryzyko choroby wieńcowej jest nieznacznie zwiększone u kobiet stosujących złożoną estrogenowo-progestagenową HTZ w wieku powyżej 60 lat.¹⁶

Ryzyko udaru niedokrwiennego

Zarówno leczenie wyłącznie estrogenowe, jak i złożone estrogenowo-progestagenowe wiąże się z 1,5-krotnym zwiększeniem względnego ryzyka udaru niedokrwiennego. Ryzyko udaru krwotocznego nie jest zwiększone podczas stosowania HTZ. Względne ryzyko nie zależy od wieku czy czasu stosowania HTZ, jednakże wyjściowe ryzyko udaru jest silnie związane z wiekiem, a całkowite ryzyko u kobiet stosujących HTZ zwiększa się wraz z wiekiem.¹⁷

Na podstawie połączonych badań WHI, dodatkowe ryzyko udaru niedokrwiennego w okresie 5 lat stosowania HTZ u kobiet w wieku 50-59 lat wynosi 3 dodatkowe przypadki na 1000 kobiet (współczynnik ryzyka 1,3; 95% CI: 1,1-1,6).¹⁸

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie Kliogestu może prowadzić do następujących objawów:¹⁹

• Związanych z estrogenami: tkliwość piersi, nudności, wymioty i/lub krwotok maciczny
• Związanych z progestagenami: stany depresyjne, zmęczenie, zmiany trądzikowe, hirsutyzm

W przypadku przedawkowania stosuje się leczenie objawowe.

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁰