Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Ketonal forte SR 100 mg

Wpływ leku Ketonal forte SR na płodność, ciążę i laktację

Lekarz powinien szczegółowo wyjaśnić pacjentce potencjalne zagrożenia związane ze stosowaniem ketoprofenu (Ketonal forte SR) w okresie płodności, ciąży oraz karmienia piersią. Ze względu na mechanizm działania leku jako inhibitora syntezy prostaglandyn, jego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności oraz znajomości pełnego profilu bezpieczeństwa.¹

Ciąża – pierwszy i drugi trymestr

Podczas konsultacji z pacjentką będącą w ciąży lub planującą ciążę, lekarz musi przekazać informację, że stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poronienia oraz występowania wad rozwojowych. Dane epidemiologiczne jednoznacznie wskazują na podwyższone ryzyko wad dotyczących układu sercowo-naczyniowego (z mniej niż 1% do około 1,5%) oraz wytrzewienia jelit.²

Należy wyraźnie podkreślić, że ryzyko to wzrasta proporcjonalnie do dawki oraz czasu trwania terapii.³ Badania na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie inhibitora syntezy prostaglandyn powoduje zwiększoną utratę zarodków (zarówno przed- jak i poimplantacyjną) oraz zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów. Dodatkowo, u zwierząt eksponowanych na inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy obserwowano wyższą częstość występowania różnorodnych wad rozwojowych, szczególnie w układzie sercowo-naczyniowym.⁴

Istotne jest, by poinformować pacjentkę, że od 20. tygodnia ciąży ketoprofen może prowadzić do rozwoju małowodzia wskutek zaburzeń czynności nerek płodu. Stan ten może wystąpić krótko po rozpoczęciu leczenia, jednak zwykle jest odwracalny po przerwaniu terapii.⁵ Dodatkowo, odnotowano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po leczeniu w drugim trymestrze, przy czym większość z tych przypadków ustępowała po zaprzestaniu stosowania leku.⁶

Z uwagi na powyższe, lekarz musi poinformować pacjentkę, że w pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy stosować ketoprofenu, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. W przypadku, gdy ketoprofen jest stosowany przez kobietę starającą się o ciążę lub będącą w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zastosować możliwie najmniejszą dawkę przez jak najkrótszy okres.⁷

Pacjentka powinna być poinformowana o konieczności przedporodowego monitorowania w kierunku małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego po ekspozycji na Ketonal forte SR przez kilka dni od 20. tygodnia ciąży. W przypadku stwierdzenia małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego, stosowanie leku musi zostać przerwane.⁸

Ciąża – trzeci trymestr

Pacjentka musi być bezwzględnie poinformowana, że stosowanie ketoprofenu w trzecim trymestrze ciąży jest przeciwwskazane.⁹ Jest to spowodowane faktem, że wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą w tym okresie wywierać potencjalnie niebezpieczne działanie na płód, w tym:

• Toksyczne działanie na układ oddechowy i sercowo-naczyniowy płodu – przedwczesne zwężenie lub zamknięcie przewodu tętniczego oraz rozwój nadciśnienia płucnego¹⁰
• Zaburzenia czynności nerek płodu – mogące prowadzić do małowodzia¹¹

Dodatkowo u matki i noworodka stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn pod koniec ciąży może prowadzić do:

• Zaburzeń hemostazy – wydłużenie czasu krwawienia oraz działanie antyagregacyjne, które może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek¹²
• Zaburzeń akcji porodowej – hamowanie czynności skurczowej macicy, prowadzące do opóźnienia lub przedłużenia porodu¹³

Karmienie piersią

Lekarz musi poinformować pacjentkę, że obecnie brak jest dostępnych danych dotyczących przenikania ketoprofenu do mleka kobiecego. Z uwagi na to oraz potencjalne ryzyko dla dziecka, stosowanie Ketonal forte SR nie jest zalecane u kobiet karmiących piersią.¹⁴

Wpływ na płodność

Należy wyraźnie przekazać pacjentce informację, że stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), do których należy ketoprofen, może niekorzystnie wpływać na płodność kobiet. Z tego powodu leki z tej grupy nie są zalecane u kobiet planujących ciążę.¹⁵

Szczególnie istotne jest poinformowanie pacjentki, że w przypadku trudności z zajściem w ciążę lub podczas diagnostyki niepłodności należy rozważyć odstawienie ketoprofenu i innych NLPZ, ze względu na ich potencjalny negatywny wpływ na funkcje rozrodcze.¹⁶

Zalecenia dla lekarzy prowadzących pacjentki w wieku rozrodczym

Lekarz prowadzący pacjentkę stosującą Ketonal forte SR w wieku rozrodczym powinien:

1. Przeprowadzić dokładny wywiad dotyczący planów prokreacyjnych pacjentki
2. Poinformować o potencjalnym wpływie leku na płodność
3. Wyjaśnić bezwzględne przeciwwskazania do stosowania w III trymestrze ciąży
4. Omówić konieczność natychmiastowego zaprzestania przyjmowania leku w przypadku podejrzenia ciąży
5. Poinformować o ryzyku związanym ze stosowaniem leku w I i II trymestrze ciąży
6. Wyjaśnić konieczność szczególnego monitorowania od 20. tygodnia ciąży w przypadku ekspozycji na lek
7. Omówić alternatywne metody leczenia dla kobiet karmiących piersią

Wszelkie decyzje dotyczące stosowania ketoprofenu u kobiet w wieku rozrodczym powinny być podejmowane po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem alternatywnych, bezpieczniejszych metod leczenia w przypadku pacjentek ciężarnych lub planujących ciążę.