przewlekła choroba reumatyczna o podłożu zapalnym
Wskazanie
Przewlekła choroba reumatyczna o podłożu zapalnym to termin obejmujący grupę chorób autoimmunologicznych, które charakteryzują się przewlekłym zapaleniem stawów, ścięgien, mięśni i innych tkanek. Najczęstszymi jednostkami chorobowymi w tej grupie są reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), spondyloartropatie (w tym zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa), łuszczycowe zapalenie stawów oraz toczeń rumieniowaty układowy.
Wskazania do leczenia występują, gdy pacjent prezentuje objawy takie jak: uporczywy ból stawów, sztywność poranna trwająca ponad 30 minut, obrzęki stawów, ograniczenie ruchomości oraz wyniki badań laboratoryjnych potwierdzające stan zapalny (podwyższone OB, CRP) i obecność markerów immunologicznych (np. czynnik reumatoidalny, przeciwciała anty-CCP w RZS).
W leczeniu przewlekłych chorób reumatycznych stosuje się kilka grup leków. Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) jak Diclac, Metindol, Ibuprom Max używane są do kontroli bólu i stanu zapalnego. Glikokortykosteroidy (Encorton, Metypred) stosowane są w okresach zaostrzeń. Podstawową grupą są leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh) jak Metex, Arava (leflunomid), Sulfasalazin EN. W przypadku nieskuteczności klasycznych LMPCh wdraża się leki biologiczne: Humira (adalimumab), Enbrel (etanercept), RoActemra (tocilizumab), Simponi (golimumab) czy inhibitory JAK jak Xeljanz (tofacytynib) i Olumiant (baricitynib).
Największe trudności w leczeniu pacjentów z przewlekłymi chorobami reumatycznymi to opóźniona diagnostyka (chorzy często trafiają do reumatologa po wielu miesiącach od wystąpienia pierwszych objawów), heterogenny charakter chorób reumatycznych utrudniający dobór optymalnej terapii, oraz występowanie chorób współistniejących ograniczających możliwości terapeutyczne. Problemem jest także nieprzestrzeganie zaleceń przez pacjentów, szczególnie w przypadku długotrwałej terapii z efektami widocznymi dopiero po kilku miesiącach stosowania. Istotnym wyzwaniem pozostaje również dostępność nowoczesnych terapii biologicznych, które mimo wysokiej skuteczności są kosztowne i nie zawsze w pełni refundowane.