Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Ketonal forte SR (tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierające 100 mg ketoprofenu) jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ), którego stosowanie jest przeciwwskazane w wielu konkretnych sytuacjach klinicznych. Właściwa identyfikacja tych przeciwwskazań ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii i pozwala uniknąć potencjalnie poważnych powikłań.¹

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Nadwrażliwość na ketoprofen lub którąkolwiek z substancji pomocniczych leku stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do jego stosowania. Należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość laktozy (130,47 mg laktozy jednowodnej w każdej tabletce), która może być istotna u pacjentów z nietolerancją tego cukru.²

Należy bezwzględnie wykluczyć stosowanie leku u pacjentów, u których w przeszłości wystąpiły reakcje nadwrażliwości po podaniu ketoprofenu, kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ. Reakcje te mogą obejmować:

• Skurcz oskrzeli – nagłe zwężenie dróg oddechowych prowadzące do trudności w oddychaniu
• Napad astmy oskrzelowej – zaostrzenie objawów astmy wywołane przez lek
• Zapalenie błony śluzowej nosa – objawy nieżytu nosa w mechanizmie nadwrażliwości
• Pokrzywkę – charakterystyczne zmiany skórne w postaci bąbli i obrzęku
• Inne reakcje alergiczne – w tym potencjalnie ciężkie reakcje anafilaktyczne

Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, że u pacjentów z takimi reakcjami w wywiadzie odnotowano ciężkie, a w niektórych przypadkach nawet zakończone zgonem, reakcje anafilaktyczne.³

Stany związane z przewodem pokarmowym

Ketonal forte SR jest przeciwwskazany u pacjentów z:

• Czynną chorobą wrzodową żołądka i (lub) dwunastnicy – obecność aktywnego owrzodzenia stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko pogłębienia uszkodzenia i krwawienia
• Aktualnym krwawieniem z przewodu pokarmowego – niezależnie od jego przyczyny i nasilenia
• Owrzodzeniem przewodu pokarmowego w wywiadzie – ze względu na wysokie ryzyko nawrotu
• Perforacją przewodu pokarmowego w wywiadzie – przebyte przedziurawienie ściany przewodu pokarmowego

Wymienione stany znacząco zwiększają ryzyko poważnych powikłań ze strony przewodu pokarmowego, które mogą wystąpić podczas terapii ketoprofenem.⁴

Zaburzenia krwawienia

Przeciwwskazaniem do stosowania leku są wszelkie stany związane z aktywnym krwawieniem, w tym:

• Krwawienie z przewodu pokarmowego – niezależnie od lokalizacji i przyczyny
• Krwawienie mózgowo-naczyniowe – aktywny wylew krwi do mózgu
• Inne aktywne krwawienia – dowolnej lokalizacji

Ketoprofen poprzez hamowanie agregacji płytek krwi może nasilać krwawienie i zwiększać ryzyko poważnych powikłań u pacjentów z już istniejącym krwawieniem.⁵

Zaburzenia funkcji wątroby i nerek

Ketonal forte SR jest przeciwwskazany u pacjentów z:

• Ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby – ze względu na ryzyko akumulacji leku i nasilenia hepatotoksyczności
• Ciężkimi zaburzeniami czynności nerek – ze względu na ryzyko pogorszenia funkcji nerek i wystąpienia nefrotoksyczności

W obu przypadkach metabolizm i wydalanie ketoprofenu są znacząco upośledzone, co prowadzi do zwiększonego ryzyka działań niepożądanych i pogłębienia dysfunkcji narządowej.⁶

Niewydolność serca

Ciężka niewydolność serca stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania Ketonalu forte SR. NLPZ, w tym ketoprofen, mogą powodować retencję płynów i obrzęki, co może prowadzić do zaostrzenia objawów niewydolności serca oraz zwiększać ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych.⁷

Ograniczenia w okresie ciąży

Stosowanie Ketonalu forte SR jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży. W tym okresie ketoprofen może powodować:

• Przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego u płodu
• Zaburzenia czynności serca i płuc u noworodka
• Wydłużenie czasu krwawienia u matki i dziecka
• Zahamowanie czynności skurczowej macicy

Konsekwencje te mogą prowadzić do poważnych powikłań zarówno u matki, jak i u dziecka.⁸

Aspekty formulacji leku

Ketonal forte SR to tabletka o przedłużonym uwalnianiu o szczególnej dwuwarstwowej budowie. Jest to owalna, obustronnie wypukła tabletka o wymiarach 15,1 mm x 7,6 mm z linią podziału po obu stronach, przy czym:

• Jedna strona tabletki jest biała – warstwa zawierająca 50 mg ketoprofenu o natychmiastowym uwalnianiu
• Druga strona jest jasnożółta – warstwa zawierająca 50 mg ketoprofenu o przedłużonym uwalnianiu

Tabletka może być podzielona na równe dawki, co należy uwzględnić podczas planowania terapii, jednak należy pamiętać, że może to wpłynąć na profil uwalniania leku.⁹