Interakcje leku
Hastina 21 0,02 mg + 3 mg
Produkt leczniczy Hastina 21 zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność antykoncepcyjną oraz bezpieczeństwo terapii. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem lub bez, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir), które mogą powodować znaczące (>5× GGN) wzrosty aktywności aminotransferaz (AlAT). W takich przypadkach zaleca się zaprzestanie stosowania Hastina 21 na czas terapii przeciwwirusowej oraz przez 2 tygodnie po jej zakończeniu, zastępując ją metodami antykoncepcji niehormonalnej lub zawierającymi wyłącznie progestageny. Indukcja enzymów mikrosomalnych przez leki takie jak barbiturany, karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna czy bosentan może prowadzić do zwiększonego metabolizmu hormonów płciowych, skutkując krwawieniami śródcyklicznymi i obniżeniem skuteczności antykoncepcyjnej. W trakcie krótkoterminowego leczenia induktorami enzymów konieczne jest stosowanie dodatkowej metody antykoncepcji przez cały okres terapii oraz 28 dni po jej zakończeniu, natomiast w przypadku terapii długoterminowej rekomendowana jest zmiana na metody niehormonalne.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Wpływ innych produktów leczniczych na produkt Hastina 21
- Postępowanie w przypadku interakcji
- Leki wpływające na skuteczność antykoncepcji
- Wpływ produktu Hastina 21 na inne produkty lecznicze
- Inne rodzaje interakcji farmakologicznych
- Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
- Interakcje produktu Hastina 21 z alkoholem
- Tabela interakcji produktu Hastina 21 z innymi lekami
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Stosowanie produktu leczniczego Hastina 21 (0,02 mg etynyloestradiolu + 3 mg drospirenonu) wymaga szczególnej uwagi w kontekście potencjalnych interakcji z innymi lekami. Przed przepisaniem leku należy dokładnie zapoznać się z informacjami dotyczącymi wszystkich produktów leczniczych stosowanych jednocześnie przez pacjentkę, aby zidentyfikować potencjalne interakcje 1.
Interakcje farmakodynamiczne
Szczególnie istotne są interakcje z lekami stosowanymi w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C. U pacjentek przyjmujących produkty lecznicze zawierające ombitaswir z parytaprewirem i rytonawirem oraz dazabuwir z rybawiryną lub bez, a także u pacjentek leczonych glekaprewirem z pibrentaswirem lub sofosbuwirem z welpataswirem i woksylaprewirem, zaobserwowano znacząco częstsze zwiększenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad pięciokrotnie przekraczających górną granicę normy, gdy jednocześnie stosowano środki zawierające etynyloestradiol 2.
W związku z tym, pacjentki stosujące Hastina 21 muszą zastąpić ten produkt innymi metodami antykoncepcji (np. środkami zawierającymi wyłącznie progestageny lub metodami niehormonalnymi) przed rozpoczęciem leczenia wymienionymi wyżej lekami przeciwwirusowymi. Powrót do stosowania produktu Hastina 21 możliwy jest po upływie 2 tygodni od zakończenia terapii przeciwwirusowej 3.
Wpływ innych produktów leczniczych na produkt Hastina 21
Istotnym mechanizmem interakcji jest indukcja enzymów mikrosomalnych, co może prowadzić do zwiększenia klirensu hormonów płciowych. Konsekwencją kliniczną może być wystąpienie krwawienia śródcyklicznego i/lub zmniejszenie skuteczności antykoncepcyjnej 4.
Należy pamiętać, że indukcja enzymów może pojawić się już po kilku dniach leczenia, osiągając maksimum w ciągu kilku tygodni. Po zakończeniu terapii indukcja enzymów może utrzymywać się nawet przez 4 tygodnie 5.
Postępowanie w przypadku interakcji
Leczenie krótkoterminowe: Kobiety stosujące leki indukujące enzymy powinny, oprócz produktu Hastina 21, stosować dodatkową metodę antykoncepcji (barierową lub inną). Metody te muszą być stosowane przez cały okres terapii skojarzonej oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Jeśli leczenie trwa dłużej niż zawartość jednego opakowania Hastina 21, należy rozpocząć przyjmowanie tabletek z kolejnego opakowania bez zachowania standardowej przerwy 6.
Leczenie długoterminowe: U pacjentek długotrwale przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe zaleca się całkowitą zmianę metody antykoncepcji na niehormonalną 7.
Leki wpływające na skuteczność antykoncepcji
W literaturze medycznej opisano następujące interakcje z produktami antykoncepcyjnymi zawierającymi etynyloestradiol i drospirenon 8:
Produkty lecznicze zwiększające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych
Te leki zmniejszają skuteczność antykoncepcyjną poprzez indukcję enzymów wątrobowych. Należą do nich 9:
- Leki przeciwpadaczkowe: barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, felbamat, okskarbamazepina, topiramat
- Antybiotyki: ryfampicyna, gryzeofulwina
- Leki przeciwwirusowe stosowane w leczeniu HIV: rytonawir, newirapina, efawirenz
- Inne: bosentan
- Preparaty ziołowe: ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
Produkty lecznicze wywierające wpływ na klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych
Jednoczesne stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych z inhibitorami proteazy HIV i nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, w tym w połączeniu z inhibitorami HCV, może powodować zarówno zwiększenie, jak i zmniejszenie stężenia estrogenów lub progestagenów w osoczu. W niektórych przypadkach zmiany te mogą mieć istotne znaczenie kliniczne 10.
Produkty lecznicze zmniejszające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych
Silne inhibitory CYP3A4 stosowane jednocześnie z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi mogą prowadzić do zwiększenia stężenia estrogenów, progestagenów lub obu tych substancji w osoczu 11.
Wpływ produktu Hastina 21 na inne produkty lecznicze
Doustne środki antykoncepcyjne mogą wpływać na metabolizm innych substancji czynnych, prowadząc do zwiększenia (np. w przypadku cyklosporyny) lub zmniejszenia (np. w przypadku lamotryginy) ich stężenia w osoczu i tkankach 12.
Badania interakcji in vivo przeprowadzone z udziałem ochotniczek, którym podawano omeprazol, symwastatynę oraz midazolam jako substraty markerowe, wykazały, że ryzyko wpływu drospirenonu w dawce 3 mg na metabolizm innych substancji aktywnych poprzez szlak cytochromu P450 jest niewielkie 13.
Dane kliniczne sugerują natomiast, że etynyloestradiol może spowalniać klirens substratów CYP1A2, co prowadzi do niewielkiego (np. tiklopidyna) lub umiarkowanego (tizanidyna) zwiększenia ich stężenia w osoczu 14.
Inne rodzaje interakcji farmakologicznych
Z uwagi na zawartość drospirenonu w produkcie Hastina 21, szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje z lekami mogącymi wpływać na gospodarkę potasową. Badania nie wykazały istotnego wpływu na stężenie potasu w surowicy przy jednoczesnym stosowaniu drospirenonu i inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE) lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) u pacjentek bez niewydolności nerek 15.
Należy jednak zaznaczyć, że nie prowadzono badań dotyczących jednoczesnego stosowania produktu Hastina 21 z antagonistami aldosteronu lub moczopędnymi produktami leczniczymi oszczędzającymi potas. W takich przypadkach, w pierwszym cyklu leczenia zaleca się kontrolę stężenia potasu w surowicy 16.
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Steroidowe środki antykoncepcyjne, w tym Hastina 21, mogą wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych. Dotyczy to w szczególności 17:
- parametrów biochemicznych czynności wątroby
- parametrów czynności tarczycy
- parametrów czynności nadnerczy
- parametrów czynności nerek
- stężenia osoczowego białek nośnikowych (np. globuliny wiążącej kortykosteroidy)
- stężenia frakcji lipidów i lipoprotein
- parametrów metabolizmu węglowodanów
- wskaźników krzepnięcia i fibrynolizy
Co istotne, zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych. Należy pamiętać, że drospirenon wywołuje zwiększenie aktywności reninowej osocza i, dzięki niewielkiemu działaniu antagonistycznemu wobec mineralokortykosteroidów, zwiększenie stężenia aldosteronu 18.
Interakcje produktu Hastina 21 z alkoholem
Choć w udostępnionych materiałach charakterystyki produktu leczniczego Hastina 21 nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji z alkoholem, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów klinicznych tej potencjalnej interakcji.
Etanol może wpływać na metabolizm hormonów steroidowych zawartych w złożonych środkach antykoncepcyjnych, w tym w produkcie Hastina 21. Spożywanie alkoholu może prowadzić do indukcji enzymów wątrobowych, potencjalnie zwiększając metabolizm etynyloestradiolu, co teoretycznie mogłoby obniżyć skuteczność antykoncepcyjną leku.
Dodatkowo, spożywanie alkoholu może nasilać niektóre działania niepożądane środków antykoncepcyjnych, szczególnie te związane z układem pokarmowym (np. nudności, wymioty) oraz ośrodkowym układem nerwowym (zawroty głowy, ból głowy).
Z klinicznego punktu widzenia, zaleca się ostrożność przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu i stosowaniu produktu Hastina 21, a w przypadku regularnego spożywania alkoholu należy rozważyć dodatkowe metody antykoncepcji.
Tabela interakcji produktu Hastina 21 z innymi lekami
| Grupa leków/Substancja | Rodzaj interakcji | Mechanizm | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|---|
| Leki przeciwwirusowe HCV (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir z dazabuwirem lub bez, glekaprewir/pibrentaswir, sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir) | Farmakodynamiczna | Nieznany | Znaczące zwiększenie aktywności AlAT (>5× GGN) | Wysoki | Zaprzestać stosowania Hastina 21 przed rozpoczęciem leczenia; możliwy powrót po 2 tygodniach od zakończenia terapii |
| Induktory enzymów wątrobowych (barbiturany, karbamazepina, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, bosentan) | Farmakokinetyczna | Indukcja enzymów cytochromu P450 | Zmniejszenie stężenia hormonów, krwawienia śródcykliczne, obniżenie skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Dodatkowa metoda antykoncepcji podczas terapii i przez 28 dni po jej zakończeniu |
| Leki przeciw HIV (rytonawir, newirapina, efawirenz) | Farmakokinetyczna | Indukcja enzymów cytochromu P450 | Obniżenie skuteczności antykoncepcyjnej | Wysoki | Dodatkowa metoda antykoncepcji lub zmiana na niehormonalną metodę |
| Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) | Farmakokinetyczna | Indukcja enzymów | Zmniejszenie stężenia hormonów, krwawienia śródcykliczne | Umiarkowany do wysokiego | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Silne inhibitory CYP3A4 | Farmakokinetyczna | Hamowanie metabolizmu | Zwiększenie stężenia estrogenów i/lub progestagenów | Umiarkowany | Monitorowanie działań niepożądanych |
| Cyklosporyna | Farmakokinetyczna | Hamowanie metabolizmu | Zwiększenie stężenia cyklosporyny | Umiarkowany | Monitorowanie stężenia cyklosporyny |
| Lamotrygina | Farmakokinetyczna | Indukcja glukuronidacji | Zmniejszenie stężenia lamotryginy | Umiarkowany | Może być potrzebna korekta dawki lamotryginy |
| Leki oszczędzające potas, antagoniści aldosteronu | Farmakodynamiczna | Antagonizm wobec mineralokortykosteroidów (drospirenon) | Potencjalne zwiększenie stężenia potasu | Umiarkowany | Kontrola stężenia potasu w pierwszym cyklu leczenia |
| Inhibitory ACE, NLPZ | Farmakodynamiczna | Wpływ na gospodarkę potasową | Bez istotnego wpływu u pacjentek bez niewydolności nerek | Niski | Bez specjalnych zaleceń u pacjentek z prawidłową funkcją nerek |
| Substraty CYP1A2 (tiklopidyna, tizanidyna) | Farmakokinetyczna | Hamowanie CYP1A2 przez etynyloestradiol | Niewielkie do umiarkowanego zwiększenia stężenia substratów | Niski do umiarkowanego | Monitorowanie działania leków będących substratami CYP1A2 |
| Alkohol | Farmakokinetyczna/ Farmakodynamiczna | Potencjalna indukcja enzymów wątrobowych | Teoretyczne ryzyko obniżenia skuteczności, nasilenie działań niepożądanych | Niski | Zalecana ostrożność, ograniczenie spożycia alkoholu |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania