Interakcje leku
Escipram 5 mg

Escytalopram wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO oraz odwracalnymi selektywnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Podobne zagrożenie występuje przy stosowaniu linezolidu i selegiliny (do 10 mg/dobę). Escytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki jak sparfloksacyna, erytromycyna IV) z powodu ryzyka arytmii. Współistniejące stosowanie leków serotoninergicznych (tramadol, buprenorfina, sumatryptan) wymaga ścisłego monitorowania. Należy także zachować ostrożność przy łączeniu z lekami obniżającymi próg drgawkowy oraz doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, ze względu na ryzyko krwawień i konieczność kontroli parametrów krzepnięcia. Preparaty z dziurawca zwyczajnego zwiększają częstość działań niepożądanych i nie są zalecane w terapii skojarzonej z escytalopramem.

Interakcje farmakodynamiczne

Podczas stosowania escytalopramu należy mieć świadomość licznych interakcji farmakodynamicznych z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te wynikają z wpływu leku na układy neuroprzekaźnikowe oraz inne mechanizmy fizjologiczne, co może prowadzić do poważnych następstw klinicznych.1

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO nie powinny być stosowane z escytalopramem ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji niepożądanych, w tym potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Stosowanie escytalopramu można rozpocząć dopiero po 14 dniach od zaprzestania stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Podobnie, po zakończeniu terapii escytalopramem należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę przed rozpoczęciem leczenia nieselektywnym inhibitorem MAO.2

Odwracalne selektywne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) są przeciwwskazane w skojarzeniu z escytalopramem ze względu na zagrożenie wystąpieniem zespołu serotoninowego. W przypadkach, gdy takie leczenie skojarzone jest absolutnie konieczne, należy rozpocząć od minimalnej zalecanej dawki, a pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą kliniczną.3

Antybiotyk linezolid, będący odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być standardowo podawany pacjentom leczonym escytalopramem. Jeżeli takie leczenie skojarzone jest niezbędne, należy podawać minimalne zalecane dawki, a pacjent wymaga ścisłego monitorowania stanu klinicznego.4

Podczas stosowania selegiliny (nieodwracalny selektywny inhibitor MAO-B) w skojarzeniu z escytalopramem należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Dotychczasowe dane wskazują, że stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg na dobę w połączeniu z racemicznym cytalopramem było bezpieczne.5

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT ze względu na możliwe działanie addytywne. Do tej grupy należą:6

  • leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
  • leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
  • niektóre antybiotyki (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna IV)
  • pentamidyna
  • leki przeciwmalaryczne, szczególnie halofantryna
  • niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Jednoczesne stosowanie escytalopramu z innymi lekami o działaniu serotoninergicznym (np. tramadol, buprenorfina, sumatryptan i inne tryptany) może prowadzić do potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Takie połączenia wymagają szczególnej ostrożności i ścisłego monitorowania pacjenta.7

Należy zachować ostrożność podczas stosowania escytalopramu w połączeniu z lekami obniżającymi próg drgawkowy, ponieważ leki z grupy SSRI mogą same w sobie obniżać ten próg. Do leków obniżających próg drgawkowy należą:8

  • inne leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)
  • leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, pochodne tioksantenu, pochodne butyrofenonu)
  • meflokina
  • bupropion
  • tramadol

Jednoczesne stosowanie escytalopramu z litem lub tryptofanem wymaga ostrożności, ponieważ informowano o nasileniu działania SSRI w przypadkach takiego leczenia skojarzonego.9

Preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) mogą wchodzić w interakcje z escytalopramem, prowadząc do zwiększenia częstości działań niepożądanych. Dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania tych preparatów z escytalopramem.10

Szczególnej uwagi wymaga stosowanie escytalopramu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi, ponieważ może ono wpływać na ich działanie. W czasie wprowadzania leczenia escytalopramem lub jego odstawiania u pacjentów leczonych doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi konieczne jest prowadzenie dokładnej kontroli parametrów krzepnięcia krwi.11

Jednoczesne stosowanie niesterydowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) może nasilać tendencję do krwawień, co wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń krzepnięcia.12

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z produktami wywołującymi hipokaliemię i/lub hipomagnezemię, ponieważ stany te mogą zwiększać ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń rytmu serca.13

Interakcja escytalopramu z alkoholem

Chociaż nie potwierdzono specyficznych interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych escytalopramu z alkoholem, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, jednoczesne spożywanie alkoholu nie jest zalecane podczas terapii escytalopramem.14

Alkohol może nasilać działanie sedatywne escytalopramu, obniżać zdolność koncentracji oraz koordynację psychomotoryczną, a także potęgować działania niepożądane leku. Ponadto, spożywanie alkoholu podczas leczenia depresji może pogorszyć objawy choroby i zmniejszyć skuteczność terapii. Z uwagi na wpływ zarówno escytalopramu, jak i alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy, ich jednoczesne stosowanie może prowadzić do nieprzewidywalnych reakcji, zaburzeń świadomości oraz zwiększać ryzyko wypadków.15

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych leków na farmakokinetykę escytalopramu

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP2C19. W mniejszym stopniu w procesie metabolizmu uczestniczą również izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6. Główny metabolit escytalopramu, S-DCT (demetylowany escytalopram), jest częściowo metabolizowany z udziałem CYP2D6.16

Podawanie escytalopramu w skojarzeniu z omeprazolem (30 mg raz na dobę), który jest inhibitorem CYP2C19, powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Ta interakcja może wymagać dostosowania dawki escytalopramu.17

Jednoczesne stosowanie escytalopramu z cymetydyną (400 mg dwa razy na dobę), która jest umiarkowanie silnym inhibitorem wielu enzymów, prowadzi do znaczącego (około 70%) zwiększenia stężenia escytalopramu w osoczu. Podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z cymetydyną należy zachować ostrożność i rozważyć dostosowanie dawki.18

Zaleca się ostrożność podczas stosowania escytalopramu w skojarzeniu z innymi inhibitorami CYP2C19 (np. omeprazolem, esomeprazolem, flukonazolem, fluwoksaminą, lanzoprazolem, tyklopidyną) lub cymetydyną. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu w oparciu o monitorowanie działań niepożądanych podczas leczenia skojarzonego.19

Wpływ escytalopramu na farmakokinetykę innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6, co może mieć istotne znaczenie kliniczne podczas jednoczesnego stosowania z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym, szczególnie jeśli mają wąski indeks terapeutyczny. Do tej grupy należą:20

  • leki przeciwarytmiczne: flekainid, propafenon
  • beta-adrenolityki: metoprolol (szczególnie stosowany w niewydolności serca)
  • leki przeciwdepresyjne: dezypramina, klomipramina, nortryptylina
  • leki przeciwpsychotyczne: rysperydon, tiorydazyna, haloperydol

Podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z tymi lekami może być konieczne dostosowanie ich dawki. Udokumentowano, że podawanie escytalopramu w skojarzeniu z dezypraminą lub metoprololem powoduje dwukrotne zwiększenie stężenia tych substratów CYP2D6 w osoczu.21

Badania in vitro wykazały, że escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania leków metabolizowanych głównie przez CYP2C19.22

Tabela interakcji escytalopramu z innymi produktami leczniczymi

Grupa leków/Substancja Rodzaj interakcji Opis interakcji Poziom ważności
Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO Farmakodynamiczna Ryzyko zespołu serotoninowego, ciężkie reakcje niepożądane Krytyczny (przeciwwskazane)
Odwracalne selektywne inhibitory MAO-A (moklobemid) Farmakodynamiczna Ryzyko zespołu serotoninowego Krytyczny (przeciwwskazane)
Linezolid (antybiotyk będący odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO) Farmakodynamiczna Ryzyko zespołu serotoninowego Krytyczny (przeciwwskazane)
Selegilina (nieodwracalny selektywny inhibitor MAO-B) Farmakodynamiczna Ryzyko zespołu serotoninowego Wysoki (ostrożność)
Leki wydłużające odstęp QT (leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre leki przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki) Farmakodynamiczna Addytywne działanie wydłużające odstęp QT, ryzyko arytmii Krytyczny (przeciwwskazane)
Leki serotoninergiczne (tramadol, buprenorfina, sumatryptan i inne tryptany) Farmakodynamiczna Ryzyko zespołu serotoninowego Wysoki (ostrożność)
Leki obniżające próg drgawkowy Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko drgawek Średni (ostrożność)
Lit, tryptofan Farmakodynamiczna Nasilenie działania SSRI Średni (ostrożność)
Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) Farmakodynamiczna/farmakokinetyczna Zwiększenie częstości działań niepożądanych Średni (niezalecane)
Doustne leki przeciwzakrzepowe Farmakodynamiczna Wpływ na działanie leków przeciwzakrzepowych, ryzyko krwawień Wysoki (ścisła kontrola INR)
NLPZ Farmakodynamiczna Nasilenie tendencji do krwawień Średni (ostrożność)
Alkohol Farmakodynamiczna Brak interakcji farmakokinetycznych, ale nasilenie działania depresyjnego na OUN Średni (niezalecane)
Leki wywołujące hipokaliemię/hipomagnezemię Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko arytmii Wysoki (ostrożność)
Omeprazol i inne inhibitory CYP2C19 (esomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu (o 50%) Średni (możliwa redukcja dawki)
Cymetydyna Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu (o 70%) Wysoki (możliwa redukcja dawki)
Substraty CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym (flekainid, propafenon, metoprolol, dezypramina, klomipramina, nortryptylina, rysperydon, tiorydazyna, haloperydol) Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia tych leków w osoczu (do 100%) Wysoki (monitorowanie/dostosowanie dawki)
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl