Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Diclofenac APTEO MED 10 mg/g

Wpływ leku na płodność, ciążę i laktację

Diklofenak sodowy w postaci żelu do stosowania miejscowego na skórę wykazuje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową w porównaniu z formami doustnymi. Niemniej jednak, ze względu na przynależność do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne zagrożenia związane z jego stosowaniem u kobiet w okresie ciąży i karmienia piersią.¹

Stosowanie w ciąży

Mechanizm działania diklofenaku związany z hamowaniem syntezy prostaglandyn może niekorzystnie wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. To zagadnienie wymaga szczególnej uwagi lekarza przepisującego lek Diclofenac APTEO MED kobietom ciężarnym lub planującym ciążę.²

Pierwszy i drugi trymestr ciąży

Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko poronienia oraz wystąpienia wad rozwojowych u płodu, zwłaszcza w zakresie układu sercowo-naczyniowego i wytrzewienia, gdy inhibitory syntezy prostaglandyn stosowane są we wczesnej ciąży. Zgodnie z dostępnymi badaniami, całkowite ryzyko wystąpienia wad rozwojowych serca wzrasta z 1% do około 1,5%. Ryzyko to zwiększa się wraz ze wzrostem dawki i wydłużeniem czasu trwania terapii.³

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały, że podawanie inhibitorów syntezy prostaglandyn powodowało zwiększenie częstości utraty zarodków zarówno przed, jak i po implantacji, a także zwiększenie śmiertelności zarodków i płodów. Dodatkowo, u zwierząt otrzymujących inhibitory syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy obserwowano zwiększoną częstość występowania różnych wad wrodzonych, w tym w układzie sercowo-naczyniowym.⁴

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że stosowanie diklofenaku w pierwszym i drugim trymestrze ciąży powinno mieć miejsce tylko wtedy, gdy jest to wyraźnie konieczne. W przypadku decyzji o zastosowaniu leku u kobiet planujących ciążę lub będących w pierwszym lub drugim trymestrze ciąży, należy zalecić najniższą skuteczną dawkę i możliwie najkrótszy czas terapii.⁵

Trzeci trymestr ciąży

Stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn, w tym diklofenaku, w trzecim trymestrze ciąży może powodować następujące zagrożenia dla płodu:⁶

• Działanie toksyczne na układ krążenia i oddechowy – obejmujące przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego i rozwój nadciśnienia płucnego⁷
• Zaburzenia czynności nerek – które mogą postępować i prowadzić do niewydolności nerek z towarzyszącym małowodziem⁸

Ponadto, stosowanie diklofenaku pod koniec ciąży może powodować następujące zagrożenia dla matki i noworodka:⁹

• Wydłużenie czasu krwawienia oraz działanie antyagregacyjne – efekty te mogą wystąpić nawet przy stosowaniu bardzo małych dawek¹⁰
• Zahamowanie skurczów macicy – prowadzące do opóźnienia lub przedłużenia porodu¹¹

Ze względu na powyższe zagrożenia, lekarz powinien poinformować pacjentkę, że stosowanie diklofenaku jest bezwzględnie przeciwwskazane podczas trzeciego trymestru ciąży.¹²

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Podobnie jak inne niesteroidowe leki przeciwzapalne, diklofenak przenika do mleka kobiecego, jednak w niewielkich ilościach. Mimo to stosowanie produktu Diclofenac APTEO MED w dawkach terapeutycznych na ograniczone obszary skóry nie powinno wywoływać niekorzystnego wpływu na karmione dziecko.¹³

Należy jednak poinformować pacjentkę, że ze względu na brak kontrolowanych badań u kobiet karmiących piersią, preparat Diclofenac APTEO MED powinien być stosowany w okresie laktacji wyłącznie na zlecenie lekarza. W przypadku konieczności zastosowania leku w okresie karmienia piersią, należy przekazać pacjentce następujące zalecenia:¹⁴

• Nie stosować żelu Diclofenac APTEO MED w okolicy piersi
• Unikać aplikacji leku na duże powierzchnie skóry
• Nie stosować preparatu długotrwale

Przestrzeganie powyższych zasad minimalizuje ryzyko ekspozycji dziecka na diklofenak poprzez mleko matki.¹⁵

Szczegółowe zalecenia dla lekarza

Lekarz powinien dokładnie wyjaśnić pacjentce potencjalne zagrożenia związane ze stosowaniem diklofenaku w postaci żelu (Diclofenac APTEO MED) w okresie ciąży i karmienia piersią, podkreślając, że mimo miejscowej aplikacji i ograniczonej absorpcji ogólnoustrojowej, należy zachować szczególną ostrożność i przestrzegać przedstawionych zaleceń.¹⁶