Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Dabigatran Etexilate Viatris zawierający dabigatran eteksylan w postaci mezylanu w dawce 75 mg to lek przeciwzakrzepowy, którego stosowanie jest przeciwwskazane w szeregu precyzyjnie określonych sytuacji klinicznych. Znajomość bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania tego preparatu jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii pacjenta.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Lek nie może być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na dabigatran eteksylan (substancję czynną) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą prowadzić do poważnych powikłań, dlatego wywiad alergologiczny powinien poprzedzać wdrożenie terapii.²

Zaburzenia czynności nerek

Ciężkie zaburzenia czynności nerek stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania dabigatranu eteksylanu. U pacjentów dorosłych lek nie może być stosowany przy klirensie kreatyniny (CrCL) poniżej 30 mL/minutę. W populacji pediatrycznej przeciwwskazaniem jest wartość eGFR poniżej 50 mL/minutę/1,73 m². Wynika to z faktu, że dabigatran jest wydalany głównie przez nerki, a upośledzenie ich funkcji może prowadzić do kumulacji leku w organizmie i zwiększonego ryzyka krwawień.<sup data-drug="Dabigatran Etexilate Viatris" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężkie zaburzenia czynności nerek (CrCL <30 mL/minutę) u dorosłych pacjentów […] eGFR 3

Czynne krwawienia i stany wysokiego ryzyka krwotocznego

Dabigatran Etexilate Viatris jest przeciwwskazany u pacjentów z czynnym, klinicznie istotnym krwawieniem. Ponadto lek nie powinien być stosowany w przypadku zmian chorobowych lub stanów medycznych uznawanych za istotne czynniki ryzyka dużego krwawienia.⁴

Do stanów wysokiego ryzyka krwotocznego, stanowiących przeciwwskazanie do stosowania dabigatranu, zalicza się:

• Patologie przewodu pokarmowego – czynne lub ostatnio przebyte owrzodzenia w obrębie przewodu pokarmowego, stwierdzona lub podejrzewana obecność żylaków przełyku⁵
• Nowotwory złośliwe – szczególnie te z dużym ryzykiem krwawienia⁶
• Stany pourazowe i pozabiegowe – przebyty ostatnio uraz mózgu lub kręgosłupa, przebyty ostatnio zabieg chirurgiczny mózgu, kręgosłupa lub okulistyczny⁷
• Wcześniejsze krwawienia śródczaszkowe – przebyty ostatnio krwotok wewnątrzczaszkowy⁸
• Patologie naczyniowe – żylno-tętnicze wady rozwojowe, tętniaki naczyniowe lub duże nieprawidłowości w obrębie naczyń wewnątrzrdzeniowych lub śródmózgowych⁹

Jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych

Dabigatran Etexilate Viatris nie powinien być jednocześnie stosowany z innymi lekami przeciwzakrzepowymi ze względu na istotnie zwiększone ryzyko krwawienia. Dotyczy to m.in.:

• Heparyny niefrakcjonowanej (UFH)¹⁰
• Heparyn drobnocząsteczkowych (np. enoksaparyna, dalteparyna)¹¹
• Pochodnych heparyny (np. fondaparynuks)¹²
• Doustnych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, rywaroksaban, apiksaban)¹³

Od powyższego przeciwwskazania istnieją ściśle określone wyjątki, do których należą:

• Zmiana leczenia przeciwzakrzepowego, zgodnie z protokołem opisanym w charakterystyce produktu leczniczego¹⁴
• Podawanie UFH w dawkach niezbędnych do utrzymania drożności centralnego cewnika żylnego lub tętniczego¹⁵
• Podawanie UFH podczas ablacji cewnikowej w migotaniu przedsionków¹⁶

Zaburzenia czynności wątroby

Przeciwwskazaniem do stosowania dabigatranu eteksylanu są zaburzenia czynności wątroby lub choroby wątroby, które mogą niekorzystnie wpływać na przeżycie pacjenta. W takich przypadkach metabolizm leku może być zaburzony, co może prowadzić do nieprzewidywalnych stężeń leku w organizmie i zwiększonego ryzyka powikłań krwotocznych.¹⁷

Interakcje lekowe z silnymi inhibitorami P-gp

Jednoczesne stosowanie dabigatranu eteksylanu z silnymi inhibitorami glikoproteiny P (P-gp) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko znaczącego zwiększenia stężenia dabigatranu w osoczu. Do leków, których nie należy łączyć z dabigatranem eteksylanem, należą:

• Ketokonazol stosowany ogólnoustrojowo¹⁸
• Cyklosporyna¹⁹
• Itrakonazol²⁰
• Dronedaron²¹
• Produkt leczniczy złożony o ustalonej dawce zawierający glekaprewir/pibrentaswir²²

Sztuczne zastawki serca

Dabigatran Etexilate Viatris jest przeciwwskazany u pacjentów po wszczepieniu sztucznej zastawki serca, którzy wymagają leczenia przeciwzakrzepowego. Wynika to z niewystarczającej skuteczności dabigatranu w zapobieganiu powikłaniom zakrzepowo-zatorowym u tej grupy pacjentów oraz zwiększonego ryzyka poważnych krwawień.²³

Podsumowanie przeciwwskazań

Przed włączeniem dabigatranu eteksylanu niezbędna jest dokładna ocena kliniczna pacjenta pod kątem wszystkich wymienionych przeciwwskazań, co pozwoli zminimalizować ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, szczególnie krwawień. Alternatywne metody leczenia przeciwzakrzepowego powinny być rozważone u pacjentów z wymienionymi przeciwwskazaniami.²⁴