pierwotna profilaktyka żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Wskazanie

Pierwotna profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) obejmuje działania mające na celu zapobieganie wystąpieniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej u pacjentów z grup ryzyka, którzy nie mieli wcześniej epizodów zakrzepowych. Wskazania do profilaktyki pierwotnej występują szczególnie u pacjentów hospitalizowanych, unieruchomionych, po zabiegach operacyjnych (zwłaszcza ortopedycznych), a także u chorych onkologicznych.

W farmakologicznej profilaktyce ŻChZZ stosuje się głównie heparyny drobnocząsteczkowe, takie jak: Clexane (enoksaparyna), Fraxiparine (nadroparyna), Fragmin (dalteparyna). Alternatywnie można stosować fondaparinux (Arixtra) lub heparynę niefrakcjonowaną (Heparinum WZF, Coaparin). U pacjentów poddawanych zabiegom ortopedycznym można rozważyć doustne antykoagulanty niebędące antagonistami witaminy K: Xarelto (rywaroksaban), Pradaxa (dabigatran) lub Eliquis (apiksaban).

W profilaktyce mechanicznej ŻChZZ wykorzystuje się pończochy uciskowe o stopniowanym ucisku oraz urządzenia do przerywanego ucisku pneumatycznego. Metody te są szczególnie ważne u pacjentów z przeciwwskazaniami do farmakologicznej profilaktyki przeciwzakrzepowej.

Największe trudności w prowadzeniu pierwotnej profilaktyki ŻChZZ dotyczą właściwej oceny ryzyka zakrzepowo-zatorowego i krwotocznego u poszczególnych pacjentów. Wyzwaniem jest także odpowiednie dostosowanie dawki leków przeciwzakrzepowych u pacjentów z niewydolnością nerek, otyłością lub niską masą ciała. Istotnym problemem jest również ryzyko wystąpienia powikłań krwotocznych związanych ze stosowaniem profilaktyki farmakologicznej, zwłaszcza u pacjentów z wieloma schorzeniami towarzyszącymi.

Kolejnym wyzwaniem jest odpowiedni czas prowadzenia profilaktyki – szczególnie po wypisie ze szpitala. U pacjentów po dużych zabiegach ortopedycznych (np. endoprotezoplastyka stawu biodrowego czy kolanowego) oraz u chorych onkologicznych zaleca się przedłużoną profilaktykę, nawet do 35 dni po zabiegu lub przez cały okres zwiększonego ryzyka zakrzepowo-zatorowego.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl