Dawkowanie i sposób podawania
Clexane 10 000 j.m. (100 mg)/ml

Enoksaparyna sodowa (Clexane) jest dostępna w ampułko-strzykawkach o stężeniach od 2000 j.m. (20 mg)/0,2 ml do 10 000 j.m. (100 mg)/1 ml i stosowana jest głównie w profilaktyce oraz leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), zatorowości płucnej, niestabilnej dławicy piersiowej oraz świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od ryzyka pacjenta i wskazania klinicznego: np. profilaktyka u pacjentów z umiarkowanym ryzykiem to 2000 j.m. (20 mg) podskórnie raz na dobę, a u pacjentów z wysokim ryzykiem 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę, z rozpoczęciem podawania odpowiednio 2 godziny lub 12 godzin przed zabiegiem chirurgicznym. W leczeniu zakrzepicy stosuje się schematy oparte na masie ciała: 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg) raz na dobę lub 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg) dwa razy na dobę, z czasem leczenia około 10 dni i możliwością kontynuacji doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi. U pacjentów z aktywną chorobą nowotworową zaleca się początkowo 100 j.m./kg mc. dwa razy na dobę przez 5-10 dni, a następnie 150 j.m./kg mc. raz na dobę do 6 miesięcy.

Dawkowanie i sposób podawania leku Clexane

Lek Clexane (enoksaparyna sodowa) dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawkach o różnych stężeniach: 2000 j.m. (20 mg)/0,2 ml, 4000 j.m. (40 mg)/0,4 ml, 6000 j.m. (60 mg)/0,6 ml, 8000 j.m. (80 mg)/0,8 ml oraz 10 000 j.m. (100 mg)/1 ml. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania leku w zależności od wskazania terapeutycznego.1

Dawkowanie w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

U pacjentów chirurgicznych

Pacjenci z umiarkowanym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej:

  • Dawka: 2000 j.m. (20 mg) raz na dobę we wstrzyknięciu podskórnym
  • Początek podawania: 2 godziny przed zabiegiem chirurgicznym
  • Czas trwania leczenia: minimum 7-10 dni, niezależnie od stanu pacjenta
  • Kontynuacja: dopóki występuje istotne ograniczenie sprawności ruchowej pacjenta2

Pacjenci z wysokim ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej:

  • Dawka: 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę we wstrzyknięciu podskórnym
  • Początek podawania: najlepiej 12 godzin przed zabiegiem chirurgicznym
  • Jeżeli konieczne jest wcześniejsze rozpoczęcie profilaktyki: ostatnie wstrzyknięcie należy wykonać nie później niż 12 godzin przed zabiegiem, a następnie wznowić podawanie 12 godzin po zabiegu3

Szczególne zalecenia dla wybranych grup pacjentów:

  • Pacjenci po dużym zabiegu chirurgii ortopedycznej: zaleca się przedłużoną profilaktykę ŻChZZ trwającą do 5 tygodni
  • Pacjenci po zabiegu chirurgicznym w obrębie jamy brzusznej lub miednicy z powodu choroby nowotworowej: zaleca się przedłużoną profilaktykę ŻChZZ przez 4 tygodnie4

U pacjentów internistycznych

W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów internistycznych zaleca się następujący schemat dawkowania:

  • Dawka: 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę we wstrzyknięciu podskórnym
  • Czas trwania leczenia: co najmniej 6 do 14 dni, niezależnie od stanu pacjenta (np. mobilności)
  • Uwaga: Nie określono korzyści ze stosowania leczenia przez czas dłuższy niż 14 dni5

Dawkowanie w leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej

Enoksaparyna może być podawana w jednym z dwóch schematów, które lekarz powinien wybrać w oparciu o indywidualną ocenę ryzyka zakrzepowo-zatorowego i ryzyka krwawienia:6

  1. Schemat 1: 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę podskórnie
    • Wskazany dla pacjentów bez powikłań, z niskim ryzykiem nawrotu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
  2. Schemat 2: 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) dwa razy na dobę podskórnie
    • Wskazany dla pacjentów z otyłością, z objawową zatorowością płucną, chorobą nowotworową, z nawrotową żylną chorobą zakrzepowo-zatorową lub z zakrzepicą proksymalną (żyły biodrowej)

Czas trwania leczenia: średnio 10 dni. Leczenie doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi należy rozpocząć, gdy jest to właściwe.7

Przedłużone leczenie ZŻG i ZP u pacjentów z nowotworem

W przypadku pacjentów z aktywną chorobą nowotworową zaleca się następujący schemat:

  1. Początkowe leczenie: 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) dwa razy na dobę podskórnie przez 5 do 10 dni
  2. Następnie: 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę podskórnie przez okres do 6 miesięcy

Korzyści z przedłużonego leczenia przeciwzakrzepowego należy ponownie ocenić po 6 miesiącach leczenia.8

Dawkowanie podczas hemodializy

W zapobieganiu tworzenia się skrzepów podczas hemodializy obowiązuje następujący schemat:

  • Dawka standardowa: 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.)
  • Pacjenci z wysokim ryzykiem krwawienia:
    • 50 j.m./kg mc. (0,5 mg/kg mc.) – w przypadku podwójnego dostępu naczyniowego
    • 75 j.m./kg mc. (0,75 mg/kg mc.) – w przypadku pojedynczego dostępu naczyniowego
  • Sposób podania: do linii tętniczej krążenia pozaustrojowego na początku sesji dializy
  • W razie potrzeby: przy zaobserwowaniu pierścieni fibrynowych, np. po dłuższej niż zwykle sesji dializy, można podać dodatkową dawkę 50-100 j.m./kg mc. (0,5-1 mg/kg mc.)9

Dawkowanie w ostrym zespole wieńcowym

Niestabilna dławica piersiowa i zawał mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST

  • Dawka: 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) co 12 godzin we wstrzyknięciu podskórnym (w skojarzeniu z terapią przeciwpłytkową)
  • Czas trwania leczenia: minimum 2 dni, następnie do stabilizacji stanu klinicznego (zwykle 2-8 dni)
  • Zalecane jednoczesne podawanie kwasu acetylosalicylowego:
    • Dawka nasycająca: 150-300 mg doustnie (pacjenci, którzy wcześniej nie otrzymywali ASA)
    • Dawka podtrzymująca: 75-325 mg/dobę długoterminowo10

Świeży zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST

Pacjenci poniżej 75 lat:

  1. Początkowa dawka: 3000 j.m. (30 mg) w jednorazowym szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus)
  2. Następnie: 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie
  3. Kolejne dawki: 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin (maksymalnie 10 000 j.m. (100 mg) dla każdej z pierwszych dwóch dawek podskórnych)11

Pacjenci powyżej 75 lat:

  1. Początek leczenia: bez wstępnego bolusa dożylnego
  2. Dawka: 75 j.m./kg mc. (0,75 mg/kg mc.) podskórnie co 12 godzin (maksymalnie 7500 j.m. (75 mg) dla pierwszych dwóch dawek)
  3. Następnie: 75 j.m./kg mc. (0,75 mg/kg mc.) podskórnie dla pozostałych dawek12

W leczeniu świeżego zawału z uniesieniem ST dodatkowo zaleca się:

  • Jednoczesne wdrożenie leczenia przeciwpłytkowego: kwas acetylosalicylowy 75-325 mg raz na dobę
  • Czas trwania leczenia: 8 dni lub do czasu wypisu ze szpitala, zależnie co nastąpi wcześniej
  • Przy jednoczesnym stosowaniu z leczeniem trombolitycznym: enoksaparynę podaje się w okresie od 15 minut przed do 30 minut po rozpoczęciu fibrynolizy13

Szczególne zalecenia przy przezskórnej interwencji wieńcowej (PCI)

Gdy ostatnia dawka podskórna enoksaparyny została podana:

  • Mniej niż 8 godzin przed wypełnieniem balonu: nie są konieczne dodatkowe dawki
  • Więcej niż 8 godzin przed wypełnieniem balonu: należy podać enoksaparynę w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) w dawce 30 j.m./kg mc. (0,3 mg/kg mc.)14

Dawkowanie u szczególnych grup pacjentów

Dzieci i młodzież

Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności enoksaparyny sodowej u dzieci i młodzieży.15

Pacjenci w podeszłym wieku

We wszystkich wskazaniach poza zawałem mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST nie jest konieczne zmniejszenie dawkowania u pacjentów w podeszłym wieku, chyba że występują zaburzenia czynności nerek.16

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Dostępne dane dotyczące stosowania leku u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby są ograniczone i należy zachować ostrożność podczas leczenia tej grupy pacjentów.17

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <15 ml/min): nie zaleca się stosowania enoksaparyny sodowej w tej grupie pacjentów, z wyjątkiem zapobiegania powstawania skrzepów podczas hemodializy.18

Tabela dawkowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek

Wskazanie Schemat dawkowania u pacjentów z klirensem kreatyniny 15-30 ml/min
Zapobieganie żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej 2000 j.m. (20 mg) podskórnie raz na dobę
Leczenie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) masy ciała podskórnie raz na dobę
Przedłużone leczenie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej u pacjentów z aktywną chorobą nowotworową 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) masy ciała podskórnie raz na dobę
Leczenie niestabilnej dławicy piersiowej i zawału mięśnia sercowego bez uniesienia odcinka ST 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) masy ciała podskórnie raz na dobę
Leczenie świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (u pacjentów w wieku poniżej 75 lat) 1 x 3000 j.m. (30 mg) w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) plus 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) masy ciała podskórnie, a następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) masy ciała podskórnie co 24 godziny
Leczenie świeżego zawału mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST (u pacjentów w wieku powyżej 75 lat) Bez początkowego szybkiego wstrzyknięcia dożylnego (bolus), 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) masy ciała podskórnie, a następnie 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) masy ciała podskórnie co 24 godziny

19

Umiarkowane i łagodne zaburzenia czynności nerek:

  • Umiarkowane (klirens kreatyniny 30-50 ml/min): nie zaleca się modyfikacji dawek
  • Łagodne (klirens kreatyniny 50-80 ml/min): nie zaleca się modyfikacji dawek
  • U tych pacjentów zaleca się uważne monitorowanie kliniczne20

Sposób podawania

Uwagi ogólne:

  • Produktu leczniczego Clexane nie należy podawać domięśniowo21
  • W zależności od wskazania enoksaparynę podaje się podskórnie, dożylnie (bolus) lub do linii tętniczej krążenia pozaustrojowego podczas hemodializy22

Technika wstrzyknięcia podskórnego

Wstrzyknięcie podskórne enoksaparyny należy wykonać według następujących zasad:23

  • Wstrzyknięcie najlepiej wykonywać, gdy pacjent znajduje się w pozycji leżącej
  • Enoksaparynę podaje się w głębokich wstrzyknięciach podskórnych
  • W przypadku używania ampułko-strzykawek nie należy usuwać pęcherzyka powietrza ze strzykawki przed wstrzyknięciem, gdyż może to spowodować zmniejszenie podanej dawki
  • Jeśli konieczne jest dostosowanie dawki według masy ciała pacjenta, należy użyć ampułko-strzykawek z podziałką i usunąć nadmiar roztworu przed wstrzyknięciem
  • Produkt należy podawać na przemian w lewą lub prawą przednio-boczną lub tylno-boczną część powłok brzusznych
  • Całą długość igły należy wprowadzić pionowo w fałd skóry powstały po delikatnym uchwyceniu jej kciukiem i palcem wskazującym
  • Nie należy uwalniać fałdu skóry przed zakończeniem wstrzykiwania
  • Po podaniu leku nie należy pocierać miejsca wstrzyknięcia

Ampułko-strzykawki z automatycznym systemem zabezpieczającym: system zabezpieczający uruchamiany jest po zakończeniu wstrzyknięcia.24

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl