Wpływ allopurynolu na płodność, ciążę i laktację

Allopurynol, dostępny w postaci tabletek o dawkach 100 mg i 300 mg (Allospes), wymaga szczególnej uwagi w przypadku stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Lekarz musi przekazać pacjentce kompleksowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz korzyści wynikających z terapii tym lekiem w wymienionych sytuacjach. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które powinny zostać omówione z pacjentką.¹

Stosowanie allopurynolu w okresie ciąży

Podczas konsultacji z pacjentką w ciąży lub planującą ciążę lekarz powinien zwrócić uwagę na następujące aspekty dotyczące stosowania allopurynolu:²

• Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania allopurynolu w okresie ciąży są ograniczone, mimo wieloletniego stosowania leku w praktyce klinicznej
• Dotychczasowe wieloletnie doświadczenie kliniczne nie wykazało jednoznacznie niekorzystnych następstw dla płodu
• W badaniach przedklinicznych na modelach zwierzęcych zaobserwowano potencjalne działanie teratogenne w jednym z przeprowadzonych badań

Decyzja o zastosowaniu allopurynolu w okresie ciąży powinna być podjęta po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka. Terapia allopurynolem może być kontynuowana lub rozpoczęta w okresie ciąży wyłącznie w sytuacjach, gdy:³

• Nie istnieje bezpieczniejsza alternatywa terapeutyczna dla pacjentki
• Choroba podstawowa stanowi większe zagrożenie dla zdrowia matki niż potencjalne ryzyko związane z leczeniem
• Nieleczona choroba podstawowa mogłaby negatywnie wpłynąć na rozwój płodu

Stosowanie allopurynolu podczas karmienia piersią

W przypadku pacjentek karmiących piersią, lekarz powinien przekazać następujące informacje dotyczące stosowania allopurynolu:⁴

• Allopurynol oraz jego aktywny metabolit – oksypurynol przenikają do mleka kobiecego
• Udokumentowano obecność obu związków w mleku kobiet karmiących piersią
• Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa ekspozycji niemowląt na allopurynol i oksypurynol poprzez mleko matki

W badaniach farmakokinetycznych wykazano konkretne stężenia allopurynolu i jego metabolitu w mleku kobiecym. U pacjentki przyjmującej dawkę 300 mg allopurynolu na dobę, zmierzone stężenia w mleku wynosiły:⁵

Ze względu na brak danych dotyczących potencjalnego wpływu allopurynolu i jego metabolitów na organizm dziecka karmionego piersią, nie zaleca się stosowania tego leku u kobiet w okresie laktacji. Jeżeli terapia jest niezbędna, należy rozważyć czasowe zaprzestanie karmienia piersią.⁶

Wpływ allopurynolu na płodność

W przypadku pacjentek i pacjentów w wieku rozrodczym oraz planujących posiadanie potomstwa, lekarz powinien poinformować o braku wystarczających danych klinicznych dotyczących wpływu allopurynolu na płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.⁷

Dotychczasowe dane nie pozwalają na jednoznaczne określenie, czy stosowanie allopurynolu wpływa na:⁸

• Potencjał reprodukcyjny u kobiet
• Parametry nasienia u mężczyzn
• Zdolność do zapłodnienia
• Inne aspekty związane z płodnością

W związku z powyższym, decyzja o zastosowaniu allopurynolu u pacjentów planujących posiadanie potomstwa powinna uwzględniać potencjalne korzyści terapeutyczne oraz brak jednoznacznych danych odnośnie wpływu na płodność.⁹