Przedawkowanie
Allospes 100 mg

Przedawkowanie allopurynolu, choć rzadko raportowane, może prowadzić do szeregu objawów klinicznych, takich jak nudności, wymioty, biegunka oraz zawroty głowy, obserwowanych po jednorazowym przyjęciu dawki rzędu 20 g. Mechanizmy tych objawów obejmują podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego, działanie na ośrodek wymiotny oraz zaburzenia elektrolitowe i wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Ponadto, duże dawki allopurynolu powodują znaczne zmniejszenie aktywności oksydazy ksantynowej, co jest efektem farmakodynamicznym leku, jednak w przedawkowaniu może prowadzić do niebezpiecznych interakcji, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu 6-merkaptopuryny lub azatiopryny, zwiększając ryzyko ciężkiej mielosupresji.

Przedawkowanie leku Allospes

Przedawkowanie allopurynolu stanowi istotne zagadnienie w praktyce klinicznej, choć przypadki znacznych przekroczeń dawek terapeutycznych nie są powszechnie raportowane. W literaturze medycznej opisano sytuacje przyjęcia nawet do 22,5 g allopurynolu (wielokrotnie przekraczających dawkę terapeutyczną) bez wystąpienia działań niepożądanych.1

Objawy podmiotowe i przedmiotowe przedawkowania

W udokumentowanych przypadkach przedawkowania allopurynolu obserwowano różnorodne objawy kliniczne. U pacjenta, który jednorazowo przyjął 20 g substancji czynnej (Allospes), odnotowano zespół objawów obejmujący:2

Objaw przedawkowania Opis kliniczny Prawdopodobny mechanizm Dawka wywołująca objawy
Nudności Uczucie dyskomfortu w górnej części przewodu pokarmowego z odruchem wymiotnym Podrażnienie błony śluzowej żołądka przez wysokie stężenie leku Opisano po przyjęciu 20 g allopurynolu
Wymioty Wydalanie treści żołądkowej, może mieć charakter nawracający Podrażnienie ośrodka wymiotnego oraz bezpośrednie działanie na przewód pokarmowy Opisano po przyjęciu 20 g allopurynolu
Biegunka Częste oddawanie luźnych lub wodnistych stolców Zaburzenie procesów wchłaniania i wydzielania w jelitach Opisano po przyjęciu 20 g allopurynolu
Zawroty głowy Subiektywne uczucie niestabilności, wirowania lub zaburzeń równowagi Prawdopodobnie wtórne do zaburzeń elektrolitowych lub bezpośredniego wpływu na OUN Opisano po przyjęciu 20 g allopurynolu
Zmniejszenie aktywności oksydazy ksantynowej Efekt farmakodynamiczny, zwykle pożądany w leczeniu, ale przy przedawkowaniu nadmiernie nasilony Kompetycyjne hamowanie enzymu Występuje przy dużych dawkach (dawka nie została precyzyjnie określona)

Konsekwencje biochemiczne przedawkowania

Wchłonięcie dużych dawek allopurynolu może prowadzić do znacznego zmniejszenia aktywności enzymu oksydazy ksantynowej. Ten efekt farmakodynamiczny, choć stanowi podstawę terapeutycznego działania leku, w przypadku przedawkowania może być nadmiernie nasilony. Co istotne, samo zmniejszenie aktywności oksydazy ksantynowej prawdopodobnie nie wywołuje szkodliwych następstw, o ile pacjent nie przyjmuje jednocześnie innych leków.3

Szczególne zagrożenia przy jednoczesnym stosowaniu innych leków

Przedawkowanie allopurynolu może być szczególnie niebezpieczne w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków, zwłaszcza:4

  • 6-merkaptopuryny – lek immunosupresyjny, którego metabolizm jest zależny od oksydazy ksantynowej. Inhibicja tego enzymu przez allopurynol prowadzi do kumulacji aktywnego metabolitu 6-merkaptopuryny, co może skutkować ciężką mielosupresją.
  • Azatiopryny – prolek, który w organizmie ulega przekształceniu do 6-merkaptopuryny, podlegając tym samym mechanizmom interakcji co 6-merkaptopuryna.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania allopurynolu zaleca się następujące działania:5

  1. Ogólne leczenie podtrzymujące – monitorowanie parametrów życiowych, wyrównywanie zaburzeń wodno-elektrolitowych, leczenie objawowe.
  2. Właściwe nawodnienie organizmu – zapewnia utrzymanie optymalnej diurezy i wspomaga proces wydalania allopurynolu oraz jego metabolitów przez nerki.
  3. Hemodializa – w przypadkach ciężkiego przedawkowania lub przy współistniejącej niewydolności nerek można rozważyć zastosowanie technik nerkozastępczych.

Doświadczenia kliniczne wskazują, że przy odpowiednim postępowaniu terapeutycznym, nawet w przypadkach znacznego przedawkowania (opisany przypadek pacjenta, który przyjął 20 g allopurynolu), możliwy jest pełny powrót do zdrowia.6

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl