Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Allospes

Podczas stosowania allopurynolu należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych oraz interakcji z innymi schorzeniami. Właściwe monitorowanie pacjenta oraz dostosowanie dawkowania mają kluczowe znaczenie dla bezpiecznej farmakoterapii.¹

Reakcje nadwrażliwości i ciężkie skórne działania niepożądane

Reakcje nadwrażliwości na allopurynol mogą manifestować się w różnorodny sposób. Do najpoważniejszych należą osutka grudkowo-plamista, zespół nadwrażliwości (znany również jako DRESS) oraz zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN). W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów nadwrażliwości na dowolnym etapie terapii, należy natychmiast przerwać stosowanie leku Allospes.²

Pacjenci, u których wystąpił zespół nadwrażliwości lub SJS/TEN, nie powinni być ponownie narażeni na kontakt z allopurynolem. W łagodzeniu skórnych reakcji nadwrażliwości może być korzystne zastosowanie glikokortykosteroidów.³

Genetyczne czynniki ryzyka – allel HLA-B*5801

Istnieje udokumentowany związek między obecnością allelu HLA-B*5801 a zwiększonym ryzykiem rozwoju zespołu nadwrażliwości oraz SJS/TEN związanych ze stosowaniem allopurynolu. Częstość występowania tego allelu różni się znacznie między grupami etnicznymi:⁴

• Do 20% w populacji chińskiej należącej do grupy etnicznej Han
• 8-15% w populacji tajskiej
• Około 12% w populacji koreańskiej
• 1-2% u osób pochodzenia europejskiego oraz japońskiego

Przed rozpoczęciem leczenia allopurynolem należy rozważyć przeprowadzenie badania przesiewowego w kierunku HLA-B*5801, szczególnie w podgrupach pacjentów o znanej wysokiej częstości występowania tego allelu. Ryzyko może być dodatkowo zwiększone u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek.⁵

Jeżeli przeprowadzenie genotypowania HLA-B*5801 nie jest możliwe u pacjentów pochodzenia chińskiego (Han), tajskiego lub koreańskiego, przed rozpoczęciem leczenia należy dokładnie ocenić potencjalne korzyści i uznać, że przewyższają one możliwe większe ryzyko.⁶

U pacjentów będących nosicielami allelu HLA-B*5801 (szczególnie osób pochodzenia chińskiego, tajskiego lub koreańskiego) nie należy rozpoczynać leczenia allopurynolem, chyba że nie są dostępne inne opcje terapeutyczne, a korzyści z leczenia przeważają nad ryzykiem. W przypadku podjęcia decyzji o leczeniu należy szczególnie uważnie obserwować pacjenta pod kątem wystąpienia objawów DRESS, SJS lub TEN.⁷

Należy poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego przerwania leczenia przy pierwszych objawach nadwrażliwości. Warto podkreślić, że SJS lub TEN mogą wystąpić również u pacjentów z negatywnym wynikiem badania w kierunku HLA-B*5801, niezależnie od ich pochodzenia etnicznego.⁸

Zaburzenia czynności wątroby i nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby konieczne jest zastosowanie zmniejszonych dawek allopurynolu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lub niewydolnością serca leczonych diuretykami czy inhibitorami konwertazy angiotensyny, gdyż u tych osób mogą jednocześnie występować zaburzenia czynności nerek.⁹

Pacjenci z przewlekłą niewydolnością nerek leczeni jednocześnie lekami moczopędnymi (zwłaszcza diuretykami tiazydowymi) mogą być narażeni na zwiększone ryzyko rozwoju ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym SJS i/lub TEN związanych ze stosowaniem allopurynolu.¹⁰

Stosowanie przy leczeniu cytotoksycznym

Przed rozpoczęciem terapii cytotoksycznej zaleca się wyrównanie hiperurykemii i/lub hiperurykozurii za pomocą leku Allospes. Kluczowe znaczenie ma zapewnienie właściwego nawodnienia pacjenta w celu utrzymania optymalnej diurezy oraz alkalizacja moczu, co sprzyja zwiększeniu rozpuszczalności moczanów i kwasu moczowego.¹¹

Bezobjawowa hiperurykemia

Bezobjawowa hiperurykemia sama w sobie nie jest wskazaniem do stosowania allopurynolu. Stan ten można wyrównać poprzez odpowiednie nawodnienie, dietę oraz leczenie przyczyny podstawowej.¹²

Postępowanie przy ostrych napadach dny

Nie należy rozpoczynać leczenia allopurynolem przed całkowitym ustąpieniem ostrego napadu dny, ponieważ może to sprowokować kolejne napady.¹³

W początkowym okresie terapii allopurynolem (podobnie jak w przypadku stosowania leków moczopędnych) może wystąpić ostre dnawe zapalenie stawów. Z tego powodu zaleca się profilaktyczne stosowanie odpowiedniego leku przeciwzapalnego lub kolchicyny przez co najmniej jeden miesiąc. Szczegółowe zalecenia dotyczące dawkowania oraz środków ostrożności należy sprawdzić w literaturze fachowej.¹⁴

W przypadku wystąpienia ostrego napadu dny u pacjenta przyjmującego allopurynol, należy kontynuować leczenie bez zmiany dawki leku, jednocześnie wdrażając odpowiedni lek przeciwzapalny.¹⁵

Ryzyko odkładania się złogów ksantynowych

W stanach związanych ze znacznym zwiększeniem wytwarzania moczanów (np. w chorobach nowotworowych i podczas ich leczenia, w zespole Lescha-Nyhana) całkowite stężenie ksantyny w moczu może w rzadkich przypadkach wzrosnąć na tyle, by spowodować odkładanie się złogów ksantynowych w drogach moczowych. Ryzyko to można zminimalizować zapewniając właściwe nawodnienie pacjenta, co pozwala uzyskać optymalne rozcieńczenie moczu.¹⁶

Zaklinowanie moczanowych kamieni nerkowych

Prawidłowe leczenie allopurynolem prowadzi do rozpuszczania dużych kamieni moczanowych znajdujących się w miedniczkach nerkowych. W wyniku tego procesu istnieje niewielkie ryzyko zaklinowania się rozpuszczonych złogów w moczowodzie.¹⁷

Zaburzenia tarczycy

W długotrwałym badaniu klinicznym zaobserwowano zwiększone wartości TSH (>5,5 µIU/ml) u pacjentów poddanych długotrwałemu leczeniu allopurynolem. Z tego względu należy zachować ostrożność podczas stosowania leku Allospes u pacjentów z zaburzeniami czynności tarczycy.^{Zawartość laktozy}

Lek Allospes zawiera laktozę jednowodną:

Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego produktu leczniczego.¹⁹