Właściwości farmakokinetyczne
Allospes 100 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Allospes

Allopurynol, substancja czynna leku Allospes, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie terapeutyczne i determinują schemat dawkowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis poszczególnych parametrów farmakokinetycznych allopurynolu.¹

Wchłanianie

Allopurynol wykazuje dobrą aktywność po podaniu doustnym i charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Badania kliniczne wykazały obecność allopurynolu we krwi już po 30-60 minutach od momentu podania. Biodostępność tej substancji czynnej szacuje się na poziomie od 67% do 90%, co świadczy o dobrej absorpcji leku z przewodu pokarmowego.²

Maksymalne stężenie allopurynolu w osoczu (Cmax) osiągane jest zwykle po około 1,5 godziny od doustnego podania, po czym następuje szybki spadek stężenia, i po upływie 6 godzin staje się ono prawie niewykrywalne. Natomiast maksymalne stężenie jego głównego metabolitu – oksypurynolu, jest obserwowane później, zwykle po 3-5 godzinach od momentu przyjęcia allopurynolu i utrzymuje się znacznie dłużej w porównaniu do związku macierzystego.³

Dystrybucja

Charakterystyczną cechą allopurynolu jest minimalny stopień wiązania z białkami osocza. Z tego względu uważa się, że ewentualne zmiany w wiązaniu z białkami nie wpływają istotnie na klirens tej substancji czynnej. Pozorna objętość dystrybucji allopurynolu wynosi około 1,6 l/kg, co wskazuje na stosunkowo intensywny wychwyt leku przez tkanki.⁴

Chociaż dokładne stężenia allopurynolu w tkankach u ludzi nie były przedmiotem szczegółowych badań, przypuszcza się, że zarówno allopurynol, jak i jego główny metabolit – oksypurynol, osiągają najwyższe stężenia w wątrobie oraz w błonie śluzowej jelit. Jest to związane z wysoką aktywnością oksydazy ksantynowej w tych tkankach, która jest głównym celem działania leku.⁵

Metabolizm

Proces metabolizacji allopurynolu zachodzi głównie z udziałem dwóch enzymów: oksydazy ksantynowej oraz oksydazy aldehydowej. Głównym metabolitem allopurynolu jest oksypurynol, który również wykazuje działanie hamujące wobec oksydazy ksantynowej, choć słabsze niż związek macierzysty. Oprócz oksypurynolu, zidentyfikowano również inne metabolity allopurynolu, wśród których można wymienić rybozyd allopurynolu oraz 7-rybozyd oksypurynolu.⁶

Eliminacja

Proces eliminacji allopurynolu i jego metabolitów zachodzi na kilka sposobów. Około 20% przyjętej dawki leku jest wydalane z kałem. Większość allopurynolu ulega przemianie metabolicznej do oksypurynolu, a mniej niż 10% substancji czynnej wydalane jest w moczu w postaci niezmienionej.⁷

Okres półtrwania allopurynolu w osoczu jest stosunkowo krótki i wynosi od 0,5 do 1,5 godziny. Natomiast okres półtrwania oksypurynolu jest znacznie dłuższy i szacuje się go na około 13-30 godzin u człowieka. Dzięki tej właściwości, nawet pojedyncza dobowa dawka allopurynolu skutecznie hamuje aktywność oksydazy ksantynowej przez ponad 24 godziny, co umożliwia stosowanie leku w jednorazowej dawce dobowej.⁸

U pacjentów z prawidłową czynnością nerek, stężenie oksypurynolu w osoczu stopniowo zwiększa się aż do osiągnięcia stanu stacjonarnego. Przy typowym dawkowaniu 300 mg allopurynolu na dobę, stężenie oksypurynolu w osoczu w stanie stacjonarnym wynosi zwykle 5-10 mg/l.⁹

Oksypurynol jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Pomimo tego, jego okres półtrwania jest długi, co wynika z procesu wchłaniania zwrotnego w kanalikach nerkowych. Obserwowane wartości okresu półtrwania w fazie eliminacji oksypurynolu mieszczą się w przedziale od 13,6 do 29 godzin. Rozbieżności w tych wartościach mogą wynikać z różnic w metodologii badań lub z indywidualnych różnic w wartościach klirensu kreatyniny u badanych pacjentów.¹⁰

Farmakokinetyka u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzoną czynnością nerek obserwuje się znaczące zmniejszenie klirensu zarówno allopurynolu, jak i oksypurynolu. Prowadzi to do zwiększenia stężenia leku w osoczu, szczególnie podczas długotrwałego stosowania. W badaniach klinicznych wykazano, że u pacjentów z klirensem kreatyniny w zakresie 10-20 ml/min, stężenie oksypurynolu w osoczu po długotrwałym stosowaniu allopurynolu w dawce 300 mg na dobę wynosiło około 30 mg/l.¹¹

Dla porównania, u pacjentów z prawidłową czynnością nerek, podobne stężenie oksypurynolu wystąpiłoby przy zastosowaniu dawki 600 mg allopurynolu na dobę. Z tego względu konieczna jest odpowiednia modyfikacja dawkowania allopurynolu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, aby uniknąć nadmiernej kumulacji leku i jego metabolitów w organizmie.¹²

Farmakokinetyka u pacjentów w podeszłym wieku

Na podstawie dostępnych danych farmakokinetycznych nie wydaje się, aby wiek sam w sobie wpływał na kinetykę allopurynolu i jego metabolitów. Głównym czynnikiem determinującym zmiany w farmakokinetyce u pacjentów w podeszłym wieku jest pogorszenie czynności nerek, które często towarzyszy procesowi starzenia. W przypadku pacjentów geriatrycznych należy zatem uwzględnić przede wszystkim parametry funkcji nerek przy doborze dawki leku.¹³

Parametry farmakokinetyczne allopurynolu – zestawienie