Krup

Krup to najczęstsza choroba dróg oddechowych u małych dzieci, objawiająca się charakterystycznym „szczekającym” kaszlem, stridorem i trudnościami w oddychaniu. Choroba jest zwykle wywołana infekcją wirusową i prowadzi do obrzęku krtani oraz tchawicy, co zwęża drogi oddechowe. Leczenie łagodnych przypadków obejmuje stosowanie nawilżonego powietrza, utrzymanie spokoju dziecka i leki przeciwgorączkowe, natomiast cięższe wymaga podania kortykosteroidów, nebulizacji adrenaliną i czasem hospitalizacji. W razie nasilania się objawów lub trudności w oddychaniu należy niezwłocznie zasięgnąć pomocy medycznej.

Rozdziały

Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Krup (laryngotracheobronchitis) to wirusowe zapalenie górnych dróg oddechowych, głównie krtani i tchawicy, występujące najczęściej u dzieci w wieku 6 miesięcy do 3 lat. Charakterystyczne objawy to „szczekający” kaszel, stridor wdechowy, chrypka oraz trudności w oddychaniu, nasilające się zwłaszcza nocą. Etiologia obejmuje głównie wirusy paragrypy, RSV, grypy A i B, adenowirusy oraz SARS-CoV-2. Zwężenie podgłośniowe dróg oddechowych prowadzi do ograniczenia przepływu powietrza, co w ciężkich przypadkach może skutkować niedotlenieniem. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, a ocena ciężkości choroby (łagodny, umiarkowany, ciężki) jest kluczowa dla wyboru terapii, często wspomagana skalą Westleya. Pulsoksymetria i RTG szyi są stosowane w wybranych przypadkach.

Leczenie zależy od stopnia nasilenia objawów: łagodny krup leczony jest objawowo w warunkach domowych (nawilżanie powietrza, spokój, leki przeciwgorączkowe), natomiast umiarkowany i ciężki wymaga interwencji szpitalnej. Standardem jest podanie kortykosteroidów, głównie deksametazonu w dawce 0,6 mg/kg (max 8 mg) jednorazowo, oraz nebulizacji adrenaliny (epinefryny) w celu szybkiego zmniejszenia obrzęku. W ciężkich przypadkach konieczna może być tlenoterapia, a nawet intubacja. Monitorowanie saturacji tlenu (≥94%) i stanu oddechowego jest niezbędne, a edukacja rodziców w zakresie rozpoznawania objawów pogorszenia oraz zasad opieki domowej stanowi integralną część postępowania. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, z pełnym powrotem do zdrowia w ciągu 3-7 dni, a hospitalizacje dotyczą 2-5% przypadków.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Krup – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

adenowirus, adrenalina, bakteryjne zapalenie tchawicy, COVID-19, deksametazon, ibuprofen, intubacja, kortykosteroid, laryngotracheobronchitis, nebulizacja, niedotlenienie, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, obszar podgłośniowy, paracetamol, prednizolon, pulsoksymetria, retrakcje, RSV, saturacja tlenu, sinica, skala Westleya, stridor, szczekający kaszel, tlenoterapia, wciąganie międzyżebrowe, wirus grypy, wirus paragrypy, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, zwężenie dróg oddechowych
Diagnostyka i diagnoza
Krup (laryngotracheobronchitis) to powszechna choroba układu oddechowego u dzieci w wieku 6 miesięcy do 3 lat, stanowiąca około 3% zachorowań i 7% hospitalizacji z powodu gorączki i ostrych infekcji dróg oddechowych u dzieci poniżej 5 lat. Klinicznie charakteryzuje się nagłym wystąpieniem szczekającego kaszlu, stridorem wdechowym, chrypką oraz dusznością o różnym nasileniu, często nasilającymi się nocą. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym i ocenie ciężkości za pomocą skali Westleya, która uwzględnia stridor, wciąganie międzyżebrzy, sinicę, poziom świadomości oraz przepływ powietrza, z punktacją od ≤2 (krup łagodny) do ≥12 (zagrażająca niewydolność oddechowa). Badania dodatkowe, takie jak morfologia, gazometria, pulsoksymetria czy zdjęcia rentgenowskie szyi, są zarezerwowane dla przypadków atypowych lub ciężkich. Różnicowanie obejmuje m.in. zapalenie nagłośni, bakteryjne zapalenie tchawicy, aspirację ciała obcego oraz obrzęk naczynioruchowy.

Leczenie krupu zależy od ciężkości objawów i obejmuje podanie kortykosteroidów (dawka deksametazonu 0,15-0,6 mg/kg, maks. 10 mg) u wszystkich pacjentów, co prowadzi do poprawy w ciągu 6 godzin i utrzymuje efekt przez 24-48 godzin. W umiarkowanych i ciężkich przypadkach stosuje się nebulizowaną epinefrynę (0,05 ml/kg racemicznej 2,25% lub 0,5 ml/kg L-epinefryny 1:1000), której działanie jest szybkie (10-15 minut) lecz krótkotrwałe (2-3 godziny), wymagając obserwacji przez 2-4 godziny po podaniu. Dodatkowo można stosować tlenoterapię, nawilżone powietrze oraz heloks w ciężkich przypadkach. Antybiotyki nie są wskazane w niepowikłanym krupie. Hospitalizacja jest zalecana przy wyniku w skali Westleya ≥3, utrzymującym się stridorze w spoczynku, hipoksji, nasilonym wysiłku oddechowym, wieku <6 miesięcy lub braku odpowiedzi na leczenie. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, a powikłania rzadkie; nawracający krup wymaga dalszej diagnostyki w kierunku anomalii anatomicznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Krup – Diagnostyka i diagnoza

aspiracja ciała obcego, badanie gazometryczne, bakteryjne zapalenie tchawicy, beta-2-mimetyk, deksametazon, dysfagia, glikokortykosteroid, infekcja górnych dróg oddechowych, krup, laryngomalacja, laryngoskopia, limfocytoza, morfologia krwi, naczyniak podgłośniowy, nebulizowana epinefryna, niedrożność górnych dróg oddechowych, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, pierścień naczyniowy, posiew wirusowy, prednizolon, pulsoksymetria, refluks żołądkowo-przełykowy, ropień zagardłowy, sinica, skala Westleya, stridor wdechowy, szczekający kaszel, szybki test antygenowy, tomografia komputerowa, wciąganie międzyżebrzy, zapalenie nagłośni, zwężenie podgłośniowe
Epidemiologia
Krup (laryngotracheobronchitis) jest powszechną chorobą układu oddechowego u dzieci, głównie w wieku od 6 miesięcy do 3 lat, ze szczytem zachorowań około 18 miesiąca życia. Roczna zapadalność wynosi około 532 przypadków na 100 000 osób, z wyraźną sezonowością – najwięcej przypadków przypada na późną jesień i wczesną zimę. Etiologia jest w 80% wirusowa, z dominującą rolą wirusów paragrypy (PIV), zwłaszcza typu 1, które odpowiadają za ponad 75% infekcji. W okresie pandemii COVID-19 zaobserwowano wzrost przypadków krupu związanych z wariantem Omikron SARS-CoV-2, który stał się najczęstszym patogenem w badaniu koreańskim (26,9%). Większość przypadków ma przebieg łagodny (85%), hospitalizacja dotyczy mniej niż 5% dzieci, a intubacja jest konieczna u 1-3%. Śmiertelność jest niska (<0,5%), jednak choroba może prowadzić do istotnego zwężenia dróg oddechowych, wymagającego czujnej obserwacji i interwencji.

Krup stanowi istotne obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej, odpowiadając za około 15% wizyt na oddziałach ratunkowych z powodu infekcji dróg oddechowych u dzieci oraz 7% hospitalizacji z powodu gorączki i/lub ostrej choroby układu oddechowego u dzieci poniżej 5 lat. Czynniki ryzyka obejmują kontakt z zakażonym, anatomiczne nieprawidłowości krtani, alergie oraz wcześniejsze epizody krupu. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym, a leczenie wymaga wczesnej interwencji w ciężkich przypadkach. Szczepienia przeciwko grypie i błonicy znacząco zmniejszyły częstość bakteryjnych przyczyn krupu. Nadzór epidemiologiczny, w tym monitoring wirusów paragrypy i koronawirusów, jest kluczowy dla kontroli choroby. U dorosłych krup jest rzadki, ale może mieć ciężki przebieg, zwłaszcza gdy etiologią jest wirus grypy A. Profilaktyka obejmuje higienę rąk, izolację chorych oraz edukację opiekunów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Krup – Epidemiologia

adenowirus, deksametazon, enterowirus, etiologia wirusowa, gronkowiec złocisty, infekcja wirusowa, intubacja, koronawirus, krup, maczugowiec błonicy, nebulizowana epinefryna, ostra choroba układu oddechowego, paciorkowiec ropotwórczy, pneumokok, refluks żołądkowo-przełykowy, rinowirus, SARS-CoV-2, stridor, szczekający kaszel, szczepienie przeciwko grypie, szczepionka przeciwko błonicy, wariant Omikron, wirus grypy, wirus odry, wirus paragrypy, wirus RS, zapalenie nagłośni, zwężenie podgłośniowe
Etiologia i przyczyny
Krup (laryngotracheobronchitis) to najczęstsza przyczyna niedrożności górnych dróg oddechowych u dzieci w wieku 6 miesięcy do 3 lat, ze szczytem zachorowań około 2. roku życia. Etiologia jest głównie wirusowa, z dominującą rolą wirusów paragrypy typu 1, 2 i 3 (75-80% przypadków, z czego HPIV-1 odpowiada za niemal 66%). Inne patogeny to wirusy grypy A i B, RSV, SARS-CoV-2 oraz adenowirusy, rinowirusy i inne. Patogeneza obejmuje zapalenie i obrzęk błony śluzowej krtani, tchawicy i oskrzeli, prowadzące do zwężenia podgłośniowego i objawów takich jak szczekający kaszel, stridor i chrypka. Bakteryjny krup, rzadziej występujący, może być wywołany przez Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Mycoplasma pneumoniae i inne bakterie, często jako wtórne zakażenie po infekcji wirusowej. Występuje także krup spazmatyczny, związany z refluksem żołądkowo-przełykowym lub reakcjami alergicznymi, różniący się brakiem objawów infekcji.

Diagnostyka i leczenie krupu powinny uwzględniać różnicowanie z innymi stanami, takimi jak zapalenie nagłośni czy aspiracja ciała obcego. Czynniki ryzyka obejmują anatomicznie węższe drogi oddechowe u dzieci, predyspozycje genetyczne (np. wariant genu CD14 C-159T), wcześniactwo oraz współistniejące choroby układu oddechowego. Krup jest wysoce zakaźny, przenoszony drogą kropelkową, kontaktową i pośrednią, z okresem inkubacji 2-6 dni. Profilaktyka opiera się na szczepieniach (przeciw grypie, błonicy, Hib), higienie i izolacji chorych. Nawracające epizody krupu mogą wskazywać na podstawowe zaburzenia anatomiczne lub alergiczne i wymagają dalszej diagnostyki. Całkowite zapobieganie jest trudne ze względu na różnorodność wirusów, jednak odpowiednie środki mogą zmniejszyć ryzyko zachorowania i powikłań.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Krup – Etiologia i przyczyny

adenowirus, anafilaksja, Corynebacterium diphtheriae, echowirus, enterowirus, górne drogi oddechowe, Haemophilus influenzae, koronawirus, krtań, laryngotracheobronchitis, metapneumowirus, Moraxella catarrhalis, mycoplasma pneumoniae, niedrożność dróg oddechowych, oskrzela, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, rinowirus, RSV, SARS-CoV-2, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, stridor, szczekający kaszel, tchawica, wirus grypy, wirus odry, wirus paragrypy, zapalenie nagłośni
Leczenie
Krup, czyli wirusowe zapalenie krtani i tchawicy, dotyczy głównie dzieci w wieku 6 miesięcy do 3 lat i występuje u około 3% tej populacji. Etiologia jest najczęściej wirusowa, z dominacją wirusa paragrypy typu 1 oraz innych wirusów oddechowych, w tym SARS-CoV-2. Klinicznie charakteryzuje się obrzękiem krtani i tchawicy, prowadzącym do szczekającego kaszlu, stridoru i chrypki, a w cięższych przypadkach do duszności. Leczenie zależy od nasilenia objawów: łagodny krup można leczyć ambulatoryjnie, stosując spokój, nawilżanie powietrza, ekspozycję na chłodne powietrze, odpowiednie nawodnienie oraz leki przeciwgorączkowe (paracetamol, ibuprofen). W przypadku umiarkowanego i ciężkiego krupu wskazana jest hospitalizacja i podawanie kortykosteroidów (dawki deksametazonu 0,15-0,6 mg/kg p.o., i.m. lub i.v., maks. 16 mg; prednizolonu 1-2 mg/kg p.o., maks. 50 mg) oraz nebulizowanej adrenaliny (5 ml roztworu 1:1000 lub 0,5 ml roztworu racemicznego 2,25% rozcieńczonego w 2,5 ml soli fizjologicznej). Kortykosteroidy działają przeciwzapalnie i zmniejszają obrzęk, przynosząc poprawę w ciągu 2-6 godzin, a adrenalina zapewnia szybkie, choć krótkotrwałe (do 2 godzin) złagodzenie objawów.

W ciężkich przypadkach konieczne jest monitorowanie parametrów życiowych, tlenoterapia (w tym wysokoprzepływowa), dożylna terapia płynowa oraz ewentualne zastosowanie helioxu. Intubacja jest rzadko wymagana (<1% przypadków). Antybiotyki nie są wskazane bez potwierdzenia zakażenia bakteryjnego, a leki przeciwkaszlowe i inhalacje z gorącą parą są nieskuteczne i potencjalnie szkodliwe. Należy zwrócić uwagę na objawy alarmowe, takie jak stridor w spoczynku, wciąganie międzyżebrowe, sinica, zaburzenia świadomości, które wymagają pilnej interwencji. Profilaktyka obejmuje higienę rąk, unikanie kontaktu z chorymi oraz aktualizację szczepień (m.in. przeciw błonicy i Hib). W przypadku nawracającego krupu rozważa się stosowanie wziewnych kortykosteroidów profilaktycznie, choć wymaga to dalszych badań. Kompleksowa opieka może wymagać konsultacji pulmonologa, otolaryngologa, alergologa i gastroenterologa.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Krup – Leczenie

adrenalina nebulizowana, budezonid, chrypka, COVID-19, deksametazon, epinefryna, górne drogi oddechowe, heliox, intubacja, kaniula nosowa, kortykosteroid, krtań, krup, lek przeciwkaszlowy, prednizolon, reaktywność dróg oddechowych, rurka intubacyjna, stridor, świst krtaniowy, szczekający kaszel, tchawica, tlenoterapia, wciąganie międzyżebrowe, wirus oddechowy, wirus paragrypy, wziewny kortykosteroid, zakażenie bakteryjne, zapalenie krtani i tchawicy
Objawy
Krup (laryngotracheobronchitis) to wirusowa infekcja górnych dróg oddechowych, najczęściej dotykająca dzieci w wieku 6 miesięcy do 5 lat, ze szczytem zachorowań około 2 roku życia. Etiologia najczęściej obejmuje wirusa paragrypy. Choroba charakteryzuje się początkowo objawami nieżytu górnych dróg oddechowych (nieżyt nosa, kaszel, gorączka 37,3-38,3°C, ból gardła), które po 12-48 godzinach przechodzą w typowy obraz kliniczny: szczekający kaszel, stridor wdechowy, chrypka i zmienny stopień duszności. Objawy nasilają się nocą, osiągając szczyt w 2-3 dobie, a ustępują zwykle w ciągu 3-7 dni, choć kaszel może utrzymywać się do 2 tygodni. Ciężkość choroby ocenia się m.in. za pomocą skali Westleya, uwzględniającej stridor, retrakcje międzyżebrowe, sinicę, stan świadomości i przepływ powietrza. Około 85% przypadków ma przebieg łagodny, umiarkowany krup cechuje się nasilonym wysiłkiem oddechowym i retrakcjami, a ciężki (<1%) stanowi zagrożenie życia z objawami takimi jak stridor w spoczynku, sinica i znaczne retrakcje.

Wskazania do hospitalizacji dotyczą około 1-5% pacjentów i obejmują ciężki przebieg choroby, konieczność tlenoterapii, odwodnienie wymagające dożylnego uzupełnienia płynów oraz brak poprawy po leczeniu wstępnym. Intubacja jest rzadko konieczna (<3% hospitalizowanych). Należy zwrócić uwagę na objawy alarmowe, takie jak stridor w spoczynku, sinica, trudności w połykaniu, niemożność mówienia czy znaczne zmęczenie, które wymagają natychmiastowej interwencji. Powikłania, choć rzadkie, mogą obejmować bakteryjne zapalenie tchawicy, zapalenie płuc, obrzęk płuc i niewydolność oddechową. Znajomość charakterystycznej dynamiki objawów oraz czynników nasilających (noc, płacz, aktywność fizyczna) jest kluczowa dla monitorowania i odpowiedniego leczenia pacjentów z krupem, zapewniając pełne wyzdrowienie bez długotrwałych następstw.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Krup – Objawy

adrenalina nebulizowana, chrypka, czynnik etiologiczny, dezorientacja, duszność, górne drogi oddechowe, interwencja medyczna, krtań, krup, niewydolność oddechowa, nieżyt nosa, obrzęk płuc, retrakcje, retrakcje międzyżebrowe, sinica, skala Westleya, stridor, stridor wdechowy, świszczący oddech, szczekający kaszel, tchawica, tlenoterapia, trudności w oddychaniu, wirus paragrypy, zapalenie krtani, zapalenie płuc, zapalenie tchawicy
Patofizjologia i mechanizm
Krup, czyli ostre zapalenie krtani, tchawicy i oskrzeli, jest najczęściej wirusową chorobą górnych dróg oddechowych, charakteryzującą się obrzękiem i zapaleniem błony śluzowej, zwłaszcza w podgłośniowej części krtani, co prowadzi do częściowej niedrożności dróg oddechowych i objawów takich jak szczekający kaszel, stridor wdechowy oraz zwiększony wysiłek oddechowy. Etiologia wirusowa dominuje, z wirusem paragrypy typów 1 i 2 odpowiadającym za około 80% przypadków, choć możliwe są także zakażenia innymi wirusami (np. wirus grypy A i B, RSV, adenowirus, koronawirusy w tym SARS-CoV-2). Patogeneza obejmuje infekcję błony śluzowej nosa i gardła, migrację wirusa do krtani i tchawicy, indukcję odpowiedzi immunologicznej z uwolnieniem cytokin zapalnych oraz obrzęk i infiltrację leukocytarną, co prowadzi do zwężenia światła dróg oddechowych. U dzieci nawet 1 mm obrzęku w okolicy podgłośniowej może zmniejszyć przekrój dróg oddechowych o 65%, co klinicznie manifestuje się charakterystycznym obrazem krupu. W ciężkich przypadkach może dojść do hipoksemii i niewydolności oddechowej, a także do wtórnych infekcji bakteryjnych, najczęściej wywołanych przez Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae i Moraxella catarrhalis.

Leczenie krupu opiera się na redukcji stanu zapalnego i obrzęku dróg oddechowych. Podstawą terapii są kortykosteroidy, zwłaszcza deksametazon, który podawany doustnie wykazuje szybkie działanie (poprawa w ciągu 2-3 godzin, utrzymująca się 24-48 godzin) i zmniejsza ryzyko hospitalizacji oraz nasilenie objawów niewydolności oddechowej. W umiarkowanych i ciężkich przypadkach stosuje się nebulizowaną adrenalinę, która działa szybko, lecz krótkotrwale (do 2 godzin), poprzez zwężenie naczyń błony śluzowej. W ciężkich stanach pomocne może być także podawanie mieszaniny helu i tlenu (heliox 80% He/20% O2 lub 70% He/30% O2), co zmniejsza turbulencje przepływu powietrza i wysiłek oddechowy. Klasyfikacja nasilenia krupu opiera się na obecności stridoru w spoczynku (ciężki krup), przy wysiłku (umiarkowany) lub jego braku (łagodny). Dzięki postępom w terapii, zwłaszcza stosowaniu kortykosteroidów, śmiertelność z powodu krupu spadła z 1/200 do 1/30 000, a większość przypadków ma przebieg łagodny i samoograniczający się.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Krup – Patofizjologia i mechanizm

bakteryjne zapalenie tchawicy, błonicze zapalenie krtani, cytokiny zapalne, deksametazon, epinefryna, gronkowiec złocisty, heliox, hipoksemia, IgE, IL-6, kortyzol, laryngotracheobronchitis, Moraxella catarrhalis, niedrożność dróg oddechowych, obrzęk krtani, odpowiedź immunologiczna, pałeczka hemofilna, pneumokok, RSV, stridor, stridor wdechowy, szczekający kaszel, tachypnea, TNF-alfa, wirus paragrypy, wolne rodniki
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Krup, czyli ostre zapalenie krtani i tchawicy, jest samoograniczającą się chorobą układu oddechowego, obejmującą krtań, tchawicę i oskrzela, charakteryzującą się stridorem i szczekającym kaszlem. Objawy ustępują zwykle w ciągu 3-7 dni, a u ponad 85% dzieci przebieg jest łagodny. Hospitalizacje dotyczą 2-5% przypadków, a intubacja jest konieczna u mniej niż 2% hospitalizowanych. W leczeniu stosuje się glikokortykosteroidy (np. deksametazon domięśniowo lub doustnie) oraz nebulizowaną adrenalinę, co znacząco zmniejsza ryzyko intubacji. Śmiertelność jest niska (<0,5% wśród intubowanych). Do czynników prognostycznych wskazujących na konieczność hospitalizacji należą tachykardia, tachypnoe, zmniejszona diureza oraz retrakcje klatki piersiowej, które świadczą o narastającej obturacji i niewydolności oddechowej. Skala Westleya jest użytecznym narzędziem do oceny ciężkości choroby i ryzyka hospitalizacji.

Powikłania krupu są rzadkie, ale mogą obejmować zapalenie płuc, obrzęk płuc, bakteryjne zapalenie tchawicy oraz niedrożność dróg oddechowych. Istnieją dowody na związek hospitalizacji z powodu krupu z późniejszym rozwojem astmy, zwłaszcza u dzieci z historią nawracającego krupu, rodzinnym wywiadem astmy oraz ekspozycją na dym tytoniowy. Metody takie jak nawilżanie powietrza czy stosowanie helioxu nie mają potwierdzonej skuteczności w badaniach randomizowanych. Kluczowe jest interdyscyplinarne podejście do leczenia oraz edukacja rodziców dotycząca przebiegu choroby i objawów alarmowych, co pozwala na skuteczną ambulatoryjną opiekę i minimalizuje ryzyko ciężkich powikłań.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Krup – Rokowania, prognozy i postęp choroby

adrenalina nebulizowana, astma, bakteryjne zapalenie tchawicy, deksametazon, dym tytoniowy, epinefryna, glikokortykosteroid, heliox, hipoksja, krup, nadreaktywność oskrzeli, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, obturacja dróg oddechowych, odwodnienie, reakcja alergiczna, skala Westleya, stridor, szczekający kaszel, tachykardia, tachypnoe, zapalenie krtani i tchawicy, zapalenie płuc
Zapobieganie i profilaktyka
Krup to ostra infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych, obejmująca krtań, tchawicę i oskrzela, najczęściej wywoływana przez wirusy paragrypy (typy 1-3) u dzieci w wieku 6 miesięcy do 5 lat. Charakterystyczne objawy to szczekający kaszel, stridor wdechowy oraz niewydolność oddechowa o różnym stopniu nasilenia. Profilaktyka opiera się na zapobieganiu zakażeniom wirusowym poprzez rygorystyczną higienę rąk (mycie przez 15-30 sekund, dezynfekcja alkoholem), unikanie kontaktu z chorymi, naukę prawidłowego zachowania podczas kaszlu i kichania oraz utrzymanie czystości otoczenia dziecka. Szczepienia przeciwko grypie (zalecane od 6. miesiąca życia), błonicy (DTP), Haemophilus influenzae typu b, odrze (MMR) oraz COVID-19 wspomagają ochronę przed patogenami mogącymi wywołać lub nasilać krup. Karmienie piersią wspiera układ odpornościowy niemowląt, zmniejszając ryzyko zachorowania.

W leczeniu ostrego krupu standardem jest podanie deksametazonu w dawce 0,6 mg/kg masy ciała (maksymalnie 8-10 mg) doustnie, co przyspiesza ustąpienie objawów w ciągu 2-3 godzin i zmniejsza ryzyko nawrotów. W umiarkowanych i ciężkich przypadkach stosuje się nebulizowaną adrenalinę, która działa szybko, lecz krótkotrwale (2-6 godzin). Nawracający krup (≥2-3 epizody) wymaga diagnostyki otolaryngologicznej w kierunku anomalii anatomicznych, w tym zwężenia podgłośniowego, oraz rozważenia profilaktycznego stosowania wziewnych glikokortykosteroidów. Leczenie domowe obejmuje utrzymanie spokoju dziecka, odpowiednie nawodnienie, nawilżanie powietrza chłodną mgiełką oraz podawanie leków przeciwgorączkowych. Wskazaniem do pilnej interwencji medycznej są objawy ciężkiej niewydolności oddechowej, sinica, zaburzenia połykania lub brak poprawy pomimo leczenia.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Krup – Zapobieganie i profilaktyka

adrenalina, deksametazon, endoskopia nosa, Haemophilus influenzae, heliox, infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych, krup, mukowiscydoza, niewydolność oddechowa, SARS-CoV-2, stridor wdechowy, szczekający kaszel, wirus paragrypy, wziewne glikokortykosteroidy, zapalenie górnych dróg oddechowych, zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli, zapalenie tchawicy, zwężenie podgłośniowe