Leki w grupie
„selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny”

Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) to grupa leków przeciwdepresyjnych, które zwiększają poziom serotoniny w mózgu poprzez blokowanie jej wychwytu zwrotnego do neuronów presynaptycznych. Prowadzi to do zwiększonej dostępności serotoniny w szczelinie synaptycznej, co przyczynia się do poprawy nastroju, redukcji lęku i normalizacji innych funkcji psychicznych.

Do najważniejszych leków z grupy SSRI należą: fluoksetyna (Prozac, Bioxetin, Seronil), sertralina (Zoloft, Asentra, Stimuloton), paroksetyna (Seroxat, Paxil, Paroxetine), escitalopram (Lexapro, Cipralex, Depralin), citalopram (Cital, Cipramil, Oropram) oraz fluwoksamina (Fevarin, Floxyfral). Najnowszą substancją z tej grupy jest wortioksetyna (Brintellix), którą niektórzy klasyfikują jako lek multimodalny.

Główną zaletą SSRI jest ich korzystny profil bezpieczeństwa w porównaniu do starszych leków przeciwdepresyjnych. Charakteryzują się niskim potencjałem uzależniającym, małą toksycznością przy przedawkowaniu oraz niewielkim wpływem na układ sercowo-naczyniowy. Leki te wykazują skuteczność nie tylko w leczeniu depresji, ale również zaburzeń lękowych (zespół lęku uogólnionego, zespół lęku napadowego, fobia społeczna), zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, zespołu stresu pourazowego oraz zaburzeń odżywiania.

Mimo dobrego profilu bezpieczeństwa, SSRI mogą powodować działania niepożądane, z których najczęstsze to zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka), zaburzenia seksualne (obniżone libido, anorgazmia), bezsenność lub senność, bóle głowy oraz zwiększona potliwość. U niektórych pacjentów, szczególnie młodych, mogą wystąpić myśli samobójcze w początkowym okresie leczenia. Innym poważnym zagrożeniem jest zespół serotoninowy, który może wystąpić przy jednoczesnym stosowaniu kilku leków zwiększających poziom serotoniny.

Leki z grupy SSRI różnią się między sobą profilem działań niepożądanych, czasem półtrwania oraz potencjałem interakcji z innymi lekami. Fluoksetyna ma najdłuższy czas półtrwania, co ułatwia odstawienie leku, ale zwiększa ryzyko interakcji lekowych. Paroksetyna i fluwoksamina mają największy potencjał interakcji, ponieważ silnie hamują enzymy cytochromu P450. Escitalopram jest najbardziej selektywnym inhibitorem wychwytu serotoniny, co teoretycznie przekłada się na mniejszą liczbę działań niepożądanych.

W obrębie grupy SSRI można wyróżnić podgrupy ze względu na budowę chemiczną: pochodne fenyloalkiloaminowe (fluoksetyna, fluwoksamina), pochodne bicykliczne (sertralina, paroksetyna) oraz pochodne ftalanowe (citalopram, escitalopram). Podział ten ma jednak głównie znaczenie teoretyczne, gdyż w praktyce klinicznej bardziej istotne są różnice w profilu farmakodynamicznym i farmakokinetycznym poszczególnych leków.

Lista leków w tej grupie

  1. 02.05.2026
  2. www.leksykon.com.pl