zapalenie nosogardzieli
Zapalenie nosogardzieli (rhinopharyngitis, nasopharyngitis) to stan zapalny obejmujący błonę śluzową nosa i gardła, najczęściej o etiologii wirusowej. Jest jedną z najczęstszych infekcji górnych dróg oddechowych, potocznie nazywaną przeziębieniem. Dominującymi patogenami są rhinowirusy, koronawirusy, adenowirusy, wirusy grypy i paragrypy, RSV oraz enterowirusy.
Objawy kliniczne obejmują przekrwienie błony śluzowej nosa, wyciek z nosa (początkowo wodnisty, później śluzowo-ropny), ból gardła, kaszel, kichanie, niewielką gorączkę oraz ogólne osłabienie. U dzieci mogą wystąpić dodatkowo zaburzenia snu, drażliwość i zmniejszony apetyt. Przebieg choroby jest zwykle samoograniczający, z ustępowaniem objawów w ciągu 7-10 dni.
Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym. Badania laboratoryjne rzadko są konieczne, chyba że podejrzewa się powikłania lub infekcję bakteryjną. Leczenie ma charakter objawowy i obejmuje odpowiednie nawodnienie, leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, środki zmniejszające przekrwienie błony śluzowej oraz płukanie nosa solą fizjologiczną. Antybiotykoterapia nie jest wskazana w niepowikłanym zapaleniu nosogardzieli o etiologii wirusowej.
Powikłania mogą obejmować zapalenie zatok, zapalenie ucha środkowego, zapalenie oskrzeli lub zapalenie płuc. U pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego zapalenie nosogardzieli może prowadzić do zaostrzenia choroby podstawowej. Profilaktyka obejmuje częste mycie rąk, unikanie bliskiego kontaktu z osobami chorymi oraz wzmacnianie odporności poprzez zdrowy styl życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Vimetso 50 mg + 850 mg
Lek Vimetso, zawierający wildagliptynę (50 mg) i metforminę chlorowodorku (850 mg lub 1000 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w kontrolowanych badaniach klinicznych. Działania niepożądane są przeważnie łagodne i przemijające, bez konieczności przerywania terapii, a ich występowanie nie koreluje z wiekiem, etnicznością, czasem leczenia ani dawką. Wildagliptyna może powodować rzadkie zapalenie trzustki oraz zaburzenia czynności wątroby (wzrost AlAT i AspAT >3x ULN w 0,2-0,3% przypadków), a także obrzęk naczynioruchowy, szczególnie w skojarzeniu z inhibitorami ACE. Hipoglikemia występuje rzadko (0,4% w monoterapii), ale częstotliwość wzrasta w terapii skojarzonej, np. do 5,1% przy połączeniu z sulfonylomocznikiem i metforminą oraz do 14% w terapii z insuliną. Metformina może prowadzić do bardzo rzadkiego zmniejszenia wchłaniania witaminy B12 i kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, co wymaga monitorowania i ostrożności klinicznej.
biorównoważność, cholestaza i żółtaczka, choroba refluksowa przełyku, hipoglikemia, inhibitor ACE, kwasica mleczanowa, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pemfigoid pęcherzowy, reakcja skórna, sulfonylomocznik, wildagliptyna i metformina, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń skóry, zapalenie nosogardzieli, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zmniejszenie wchłaniania witaminy B12 - Leksykon leków
Działania niepożądane – Salmex (100 mcg + 50 mcg)/dawkę inh.
Produkt leczniczy Salmex, zawierający salmeterol (β2-mimetyk) oraz flutykazon propionian (kortykosteroid wziewny), wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników, bez synergistycznego nasilenia efektów ubocznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy (≥1/10), zapalenie części nosowej gardła (≥1/10), kandydoza jamy ustnej i gardła (≥1/100), zapalenie płuc i oskrzeli (≥1/100), chrypka (≥1/100), hipokaliemia (≥1/100), złamania pourazowe i bóle mięśni oraz stawów (≥1/100). Objawy związane z salmeterolem, takie jak drżenia mięśni, kołatanie serca i tachykardia, mają zazwyczaj charakter przejściowy. W celu minimalizacji ryzyka kandydozy zaleca się płukanie jamy ustnej po inhalacji. Rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości (np. obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli) oraz paradoksalny skurcz oskrzeli wymagają natychmiastowego przerwania terapii.
beta-2-mimetyk, ból głowy, chrypka, częstoskurcz nadkomorowy, demineralizacja kości, drżenie mięśniowe, flutykazonu propionian, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kołatanie serca, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczny, migotanie przedsionków, nadpobudliwość psychoruchowa, niewydolność kory nadnerczy, obrzęk naczynioruchowy, opóźnienie wzrostu, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skłonność do siniaków, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia psychiczne, zaburzenie snu, zaćma, zapalenie nosogardzieli, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 30 mg 30 mg
Metylofenidat, substancja czynna Medikinet CR 30 mg (kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących układ nerwowy, psychiczny, krążenia, naczyniowy, pokarmowy, wątrobowy, hematologiczny oraz inne. Najczęściej obserwuje się ból głowy (≥1/10), bezsenność, nerwowość, tachykardię, nadciśnienie tętnicze, nudności i suchość w jamie ustnej. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, udary mózgu, zawał mięśnia sercowego, próby samobójcze, pancytopenia czy śpiączka wątrobowa. U dzieci długotrwałe stosowanie może prowadzić do opóźnienia wzrostu i zmniejszenia masy ciała, co wymaga regularnej kontroli parametrów antropometrycznych. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
akatyzja, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, drgawki, drżenie, dusznica bolesna, dyskineza, dyspepsja, hiperaktywność psychoruchowa, jadłowstręt, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, kołatanie serca, labilność emocjonalna, leukopenia, małopłytkowość, metylofenidat, migrena, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, napad drgawkowy grand mal, niedokrwistość, niewyraźne widzenie, nudności, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, opóźnienie wzrostu, pancytopenia, parestezja, plamica małopłytkowa, podwójne widzenie, podwyższone enzymy wątrobowe, priapizm, próba samobójcza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, ruchy choreoatetotyczne, rumień wielopostaciowy, śpiączka wątrobowa, suchość w jamie ustnej, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, zaburzenia naczyniowo-mózgowe, zaburzenia rytmu serca, zapalenie nosogardzieli, zapalenie żołądka i jelit, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zespół suchego oka, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry