HPV
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV, Human Papillomavirus) to grupa ponad 200 powiązanych wirusów, z których około 40 typów przenosi się przez bezpośredni kontakt seksualny. HPV jest najbardziej powszechną infekcją przenoszoną drogą płciową, a większość aktywnych seksualnie osób zostanie zainfekowana przynajmniej jednym typem HPV w ciągu życia.
Typy HPV klasyfikuje się na wysokiego i niskiego ryzyka onkogennego. Typy niskiego ryzyka (głównie HPV 6 i 11) powodują brodawki narządów płciowych oraz brodawki skórne. Typy wysokiego ryzyka (przede wszystkim HPV 16 i 18) są odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy oraz znaczącą część nowotworów sromu, pochwy, odbytu, prącia i gardła.
Diagnostyka HPV obejmuje badania molekularne wykrywające DNA wirusa, cytologię oraz kolposkopię. Najskuteczniejszą metodą profilaktyki jest szczepienie przeciwko HPV, zalecane zarówno dla dziewcząt jak i chłopców przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Dostępne szczepionki chronią przed najczęstszymi typami HPV wysokiego i niskiego ryzyka.
Regularne badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy (cytologia, test HPV) pozostają kluczowym elementem wczesnego wykrywania zmian przednowotworowych. Większość infekcji HPV ustępuje samoistnie w ciągu 1-2 lat, jednak przetrwałe zakażenie typami wysokiego ryzyka może prowadzić do rozwoju zmian nowotworowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak głowy i szyi – Objawy
Rak głowy i szyi obejmuje nowotwory rozwijające się w obrębie jamy ustnej, gardła, krtani, nosa, zatok przynosowych oraz ślinianek. Objawy kliniczne są zróżnicowane i zależą od lokalizacji guza oraz stopnia zaawansowania choroby, często imitując mniej poważne schorzenia. Do najczęstszych symptomów należą utrzymujący się ból gardła, bezbolesne guzki lub obrzęki na szyi (powiększone węzły chłonne), dysfagia, chrypka trwająca ponad 2-3 tygodnie, przewlekły kaszel, krwawa wydzielina z nosa lub krwioplucie oraz niegojące się owrzodzenia w jamie ustnej. Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej i klasyfikacji TNM, gdzie stadium I i II oznaczają guzy do 4 cm bez zajęcia węzłów chłonnych, a stadium III i IV charakteryzują się większymi guzami (>4 cm) i/lub zajęciem regionalnych węzłów chłonnych, w tym węzłów >3 cm. Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi najczęściej szerzy się miejscowo i do węzłów chłonnych, a przerzuty odległe, np. do płuc, występują w zaawansowanych stadiach.
chemioradioterapia, chemioterapia, diplopia, dysfagia, guz pierwotny, HPV, krwioplucie, nawrót miejscowy, nawrót odległy, nawrót regionalny, ognisko pierwotne, porażenie mięśni twarzy, przerzut odległy, radioterapia, rak gardła, rak głowy i szyi, rak in situ, rak jamy ustnej, rak krtani, rak płaskonabłonkowy, rak zatok przynosowych, spływanie zanosowe, stadium zaawansowania raka, system TNM, układ limfatyczny, węzeł chłonny, wirus brodawczaka ludzkiego, wyciek z ucha - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki narządów płciowych – Epidemiologia
Brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste) są jedną z najczęstszych chorób przenoszonych drogą płciową, wywoływaną przez HPV, głównie typy 6 i 11, które odpowiadają za około 90% przypadków. Roczna zapadalność wynosi około 1% populacji, z częstością występowania 10-20% wśród osób aktywnych seksualnie, a kliniczne objawy pojawiają się u około 1%. Najwyższa zapadalność obserwowana jest u osób w wieku 17-33 lat, ze szczytem w grupie 20-24 lat (kobiety 6,3/1000 osobolat, mężczyźni 2,9/1000 osobolat). Czynniki ryzyka obejmują liczbę partnerów seksualnych, zakażenie HIV (OR 7,14; 95% CI 2,41-28,7), palenie tytoniu oraz współistniejące zakażenia HPV. Epidemiologia wskazuje na wzrost częstości występowania w ostatnich dekadach, jednak wprowadzenie szczepień przeciw HPV (Gardasil, Gardasil 9) znacząco zmniejszyło zapadalność, np. w Australii o 90% u osób w wieku 15-20 lat w ciągu 10 lat od wdrożenia programu szczepień. Szczepienia zalecane są do 26 roku życia, z możliwością rozszerzenia do 45 lat, co stanowi kluczową strategię profilaktyczną.
brodawka anogenitalna, brodawka narządów płciowych, choroba przenoszona drogą płciową, chorobowość, Gardasil, Gardasil 9, HPV, HPV typu 16, immunizacja, kłykcina kończysta, nawracająca brodawczakowatość dróg oddechowych, nowotwór głowy i szyi, obciążenie psychospołeczne, prezerwatywa, rak odbytu, rak szyjki macicy, szczepienie przeciwko HPV, szczepionka 9-walentna, szczepionka czterowalentna, typ HPV, upośledzona odporność, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie chlamydiowe, zakażenie HPV, zapadalność - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki podeszwowe – Epidemiologia
Brodawki podeszwowe (verrucae plantaris) są wywoływane przez wirusa HPV i stanowią powszechne zmiany skórne o rocznej zachorowalności około 14%. Epidemiologia wskazuje na zróżnicowanie geograficzne i demograficzne, z wyższą częstością u dzieci i młodzieży (10-20%) oraz u osób rasy białej. Występują częściej w miesiącach zimowych i u mieszkańców obszarów miejskich. Czynniki ryzyka obejmują obniżoną odporność komórkową (np. HIV, immunosupresja), sportowców, osoby pracujące w wilgotnych warunkach oraz wcześniejsze występowanie brodawek i bliski kontakt z zakażonymi. Brodawki mają wysoki potencjał zakaźny, a transmisja odbywa się zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio przez fomity, z okresem inkubacji 2-6 miesięcy. Wpływ na jakość życia jest umiarkowany do ciężkiego (średni DLQI 9,4±5,4), szczególnie u młodych mężczyzn z przewlekłymi zmianami.
atopowe zapalenie skóry, brodawka okołopaznokciowa, brodawka płaska, brodawka podeszwowa, brodawka zwykła, choroba autoimmunologiczna, choroba Hecka, cukrzyca, DLQI, genotyp HPV, HPV, keratynocyt, lek immunosupresyjny, leki immunosupresyjne, mikrouraz skóry, nadmierna potliwość stóp, odporność komórkowa, ogniskowy przerost nabłonka, rak szyjki macicy, reakcja łańcuchowa polimerazy, remisja, samoistne ustąpienie, samozakażenie, szczepionka dziewięciowalentna, szczepionka przeciwko HPV, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus HPV - Leksykon chorób i schorzeń
Brodawki zwykłe – Etiologia i przyczyny
Brodawki zwykłe (verruca vulgaris) są łagodnymi zmianami skórnymi wywołanymi przez zakażenie wirusem HPV, głównie typów 2 i 4, rzadziej 1, 3, 27, 29, 57 oraz 26. Wirus ten, będący dwuniciowym DNA, infekuje keratynocyty naskórka, prowadząc do nadprodukcji keratyny i powstania charakterystycznych, twardych, chropowatych guzków, często z czarnymi punktami będącymi zakrzepłymi naczyniami. Okres inkubacji wynosi od 2 do 6 miesięcy, a zakażenie następuje przez kontakt bezpośredni lub pośredni (np. dotykanie skażonych przedmiotów, uszkodzona lub wilgotna skóra). Brodawki zwykłe dotyczą około 10% populacji, najczęściej dzieci i młodzieży w wieku 12-16 lat, a ryzyko wzrasta przy uszkodzeniach skóry, wilgotnym środowisku oraz obniżonej odporności (np. HIV/AIDS, immunosupresja). Typy HPV wywołujące brodawki zwykłe nie są onkogenne i nie zwiększają ryzyka nowotworów.
autoinokulacja, brodawka anogenitalna, brodawka płaska, brodawka podeszwowa, brodawka zwykła, HPV, hyperhidrosis, kapsyd ikozaedryczny, kłykcina kończysta, łagodna zmiana skórna, lek immunosupresyjny, obniżona odporność, okres inkubacji, predyspozycja genetyczna, rak szyjki macicy, szczepionka przeciwko HPV, typ HPV, układ odpornościowy, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie HPV