Leksykon wskazań
na literę „P”

Zawęż listę wskazań poprzez wybór początkowej litery nazwy:

Wskazania na „P”, strona 5 z 20

  • przeszczepienie nerki

    Przeszczepienie nerki to procedura chirurgiczna polegająca na umieszczeniu zdrowej nerki od dawcy w ciele pacjenta z przewlekłą niewydolnością nerek. Jest to najczęściej wykonywany przeszczep narządu i uznawany za optymalną metodę leczenia schyłkowej niewydolności nerek. Wskazaniem do przeszczepienia jest zazwyczaj spadek filtracji kłębuszkowej (GFR) poniżej 15-20 ml/min/1,73m², choć kwalifikację można rozpocząć już przy GFR poniżej 30 ml/min/1,73m².

  • przewlekły ból

    Przewlekły ból to dolegliwość utrzymująca się ponad 3 miesiące lub trwająca dłużej niż oczekiwany okres gojenia się tkanek. W przeciwieństwie do bólu ostrego, który pełni funkcję ostrzegawczą, ból przewlekły jest zjawiskiem patologicznym, mogącym występować bez widocznego uszkodzenia tkanek. Dotyczy około 20-30% populacji dorosłych i może mieć charakter nocyceptywny, neuropatyczny lub mieszany.

  • powikłane zakażenie układu moczowego u dzieci i młodzieży

    Powikłane zakażenie układu moczowego (ZUM) u dzieci i młodzieży to infekcja przebiegająca z obecnością czynników ryzyka, które mogą wpływać na skuteczność leczenia lub zwiększać ryzyko niepowodzenia terapeutycznego. Do czynników tych zalicza się wady anatomiczne układu moczowego (np. odpływ pęcherzowo-moczowodowy, zwężenie cewki moczowej), obecność ciał obcych (np. cewniki), zaburzenia czynnościowe układu moczowego oraz obniżoną odporność.

  • przykurcz

    Przykurcz to stan, w którym mięsień lub grupa mięśni ulega skróceniu, co powoduje ograniczenie ruchomości stawu. Przykurcze mogą mieć różne przyczyny, w tym unieruchomienie (np. po złamaniach, urazach), choroby neurologiczne (udar mózgu, stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona), choroby zapalne stawów (reumatoidalne zapalenie stawów), urazy mięśni lub ścięgien, a także długotrwałe utrzymywanie niewłaściwej pozycji ciała.

  • przewlekłe zapalenie spojówek

    Przewlekłe zapalenie spojówek to długotrwały stan zapalny błony śluzowej pokrywającej wewnętrzną powierzchnię powiek i przednią część gałki ocznej. Objawy utrzymują się zazwyczaj powyżej 4 tygodni i obejmują zaczerwienienie oczu, uczucie piasku pod powiekami, świąd, pieczenie, łzawienie oraz wydzielinę. Może być wywołane przez czynniki alergiczne, infekcyjne (bakteryjne, wirusowe), niedobory filmu łzowego (zespół suchego oka), czynniki środowiskowe lub zaburzenia autoimmunologiczne.

  • puchlina brzuszna

    Puchlina brzuszna, czyli wodobrzusze (ascites), to patologiczne gromadzenie się płynu w jamie otrzewnej. Najczęstszą przyczyną jej występowania jest marskość wątroby (80% przypadków), ale może być także spowodowana niewydolnością serca, zespołem nerczycowym, nowotworami (szczególnie rakiem jajnika, trzustki, wątroby), gruźlicą otrzewnej czy zapaleniem trzustki. Wodobrzusze powstaje na skutek zaburzeń równowagi hydrostatycznej i onkotycznej, prowadzących do przesięku płynu do jamy otrzewnej.

  • przewlekła skurczowa niewydolność serca

    Przewlekła skurczowa niewydolność serca to stan chorobowy, w którym serce nie jest w stanie pompować wystarczającej ilości krwi, aby zaspokoić potrzeby metaboliczne organizmu. Charakteryzuje się obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory (zwykle poniżej 40%), co jest wynikiem upośledzenia kurczliwości mięśnia sercowego. Do najczęstszych przyczyn należą choroba niedokrwienna serca, przebyty zawał mięśnia sercowego, kardiomiopatia rozstrzeniowa, nadciśnienie tętnicze oraz wady zastawkowe serca.

  • profilaktyka zakażenia grzybiczego u pacjentów z przedłużającą się neutropenią

    Profilaktyka zakażenia grzybiczego u pacjentów z przedłużającą się neutropenią jest kluczowym elementem opieki nad pacjentami onkologicznymi i hematologicznymi. Neutropenia, definiowana jako zmniejszenie liczby neutrofili poniżej 500/mm³, szczególnie gdy trwa dłużej niż 7-10 dni, znacząco zwiększa ryzyko inwazyjnych zakażeń grzybiczych, głównie wywołanych przez Candida spp. i Aspergillus spp.

  • podostry toczeń skórny

    Podostry toczeń skórny (ang. Subacute Cutaneous Lupus Erythematosus, SCLE) to wariant tocznia rumieniowatego, który charakteryzuje się występowaniem zmian skórnych bez poważnego zajęcia narządów wewnętrznych. Zmiany skórne w SCLE mają charakter niebliznowaciający, występują głównie w miejscach eksponowanych na światło słoneczne (twarz, dekolt, ramiona, grzbiety dłoni) i mają postać rumieniowych, łuszczących się, obrączkowatych lub tarczkowatych wykwitów. Choroba może być indukowana przez leki, ekspozycję na promieniowanie UV lub występować jako idiopatyczna.

  • przewlekła astma oskrzelowa umiarkowana

    Przewlekła astma oskrzelowa umiarkowana to przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych charakteryzująca się okresowo występującymi objawami takimi jak duszność, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej oraz kaszel. W astmie umiarkowanej objawy występują częściej niż w postaci łagodnej – zazwyczaj kilka razy w tygodniu, mogą zaburzać sen i codzienne aktywności pacjenta. Wartości FEV1 (natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa) mieści się zazwyczaj w przedziale 60-80% wartości należnej.

  • przewlekła astma oskrzelowa łagodna

    Przewlekła astma oskrzelowa łagodna to przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych charakteryzująca się nawracającymi epizodami świszczącego oddechu, duszności, uczucia ściskania w klatce piersiowej oraz kaszlu. W postaci łagodnej objawy występują rzadziej niż dwa razy w tygodniu, a zaostrzenia nocne nie częściej niż dwa razy w miesiącu. Pacjenci z łagodną astmą zazwyczaj nie doświadczają znacznych ograniczeń w codziennej aktywności, a wartości spirometryczne (FEV1 lub PEF) utrzymują się powyżej 80% wartości należnej.

  • przewlekła choroba rdzenia kręgowego

    Przewlekła choroba rdzenia kręgowego obejmuje szereg schorzeń neurologicznych, które wpływają na funkcjonowanie rdzenia kręgowego przez dłuższy czas. Do najczęstszych należą: stwardnienie rozsiane (SM), stwardnienie zanikowe boczne (SLA), poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego, syringomielia oraz urazowe uszkodzenia rdzenia kręgowego. Objawy mogą obejmować postępujące osłabienie mięśni, zaburzenia czucia, spastyczność, problemy z kontrolą zwieraczy oraz zaburzenia funkcji seksualnych.

  • profilaktyka chorób układu sercowo-naczyniowego

    Profilaktyka chorób układu sercowo-naczyniowego to szereg działań mających na celu zapobieganie rozwojowi lub postępowi schorzeń dotyczących serca i naczyń krwionośnych, takich jak choroba niedokrwienna serca, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu czy miażdżyca. Jest ona kluczowym elementem nowoczesnej medycyny, gdyż choroby układu sercowo-naczyniowego stanowią główną przyczynę zgonów w Polsce i na świecie.

  • przewlekły ból o znacznym nasileniu

    Przewlekły ból o znacznym nasileniu to dolegliwość utrzymująca się powyżej 3 miesięcy, która istotnie wpływa na funkcjonowanie pacjenta i jego jakość życia. Występuje w przebiegu chorób nowotworowych, neuropatii, zespołów bólowych kręgosłupa, fibromialgii czy zmian zwyrodnieniowych. Przewlekły ból silny często prowadzi do zaburzeń snu, depresji, lęku, ograniczenia aktywności fizycznej i zawodowej oraz izolacji społecznej.

  • powikłane odmiedniczkowe zapalenie nerek

    Powikłane odmiedniczkowe zapalenie nerek (complicated pyelonephritis) to ciężka postać infekcji górnych dróg moczowych, która obejmuje miąższ nerkowy, kielichy oraz miedniczkę nerkową. Za powikłane uznaje się przypadki występujące u pacjentów z anatomicznymi lub funkcjonalnymi nieprawidłowościami układu moczowego, z obecnością ciał obcych (np. cewniki), u osób z upośledzoną odpornością, cukrzycą, niewydolnością nerek lub wywołane przez wielooporne patogeny.

  • początkowe stadium cukrzycowej nefropatii kłębuszkowej

    Początkowe stadium cukrzycowej nefropatii kłębuszkowej to wczesna faza powikłania mikronaczyniowego występującego u pacjentów z cukrzycą typu 1 i 2. Charakteryzuje się ona początkowo hiperfiltracją kłębuszkową i mikroalbuminurią (30-300 mg albuminy/dobę). W tym stadium uszkodzenie nerek jest wciąż potencjalnie odwracalne przy odpowiedniej interwencji terapeutycznej.

  • przewlekła astma

    Przewlekła astma to długotrwała choroba zapalna dróg oddechowych, charakteryzująca się nawracającymi epizodami duszności, świszczącego oddechu, uczucia ściskania w klatce piersiowej oraz kaszlu. W przebiegu choroby dochodzi do nadreaktywności oskrzeli, obrzęku błony śluzowej oraz nadmiernego wydzielania śluzu, co prowadzi do obturacji dróg oddechowych. Astma przewlekła wymaga regularnego, długoterminowego leczenia, nawet w okresach bezobjawowych.

  • profilaktyka nawracających zaburzeń depresyjnych

    Profilaktyka nawracających zaburzeń depresyjnych to strategia leczenia mająca na celu zapobieganie ponownym epizodom depresji u pacjentów, którzy doświadczyli już co najmniej jednego epizodu. Zaburzenia depresyjne nawracające charakteryzują się występowaniem kolejnych epizodów depresji, pomiędzy którymi występują okresy remisji. Ryzyko nawrotu po pierwszym epizodzie wynosi około 50%, po drugim 70%, a po trzecim aż 90%, co uzasadnia konieczność wdrożenia długoterminowej profilaktyki.

  • przerzut nowotworowy do kości

    Przerzuty nowotworowe do kości to stan, w którym komórki rakowe z pierwotnego guza migrują do tkanki kostnej, tworząc tam wtórne ogniska choroby. Najczęściej do przerzutów do kości dochodzi w przebiegu raka piersi, prostaty, płuc, nerki oraz szpiczaka mnogiego. Przerzuty te mogą mieć charakter osteolityczny (niszczący strukturę kości), osteoblastyczny (powodujący nadmierny rozrost tkanki kostnej) lub mieszany.

  • przewlekłe drożdżakowe zakażenie skóry i błon śluzowych

    Przewlekłe drożdżakowe zakażenie skóry i błon śluzowych (kandydoza przewlekła) to schorzenie wywoływane najczęściej przez grzyby z rodzaju Candida, przede wszystkim Candida albicans. Zakażenie to może dotyczyć różnych okolic ciała, w tym jamy ustnej, gardła, przełyku, narządów płciowych, fałdów skórnych oraz paznokci. Przewlekły charakter zakażenia definiuje się jako utrzymywanie się objawów przez okres dłuższy niż miesiąc lub występowanie częstych nawrotów.

  • przedwczesne dojrzewanie płciowe pochodzenia ośrodkowego

    Przedwczesne dojrzewanie płciowe pochodzenia ośrodkowego (CPP – Central Precocious Puberty) to stan charakteryzujący się przedwczesną aktywacją osi podwzgórze-przysadka-gonady, prowadzący do pojawienia się drugorzędowych cech płciowych przed 8. rokiem życia u dziewcząt i przed 9. rokiem życia u chłopców. Proces ten wynika z przedwczesnego uwolnienia gonadoliberyny (GnRH) z podwzgórza, co stymuluje przysadkę do wydzielania gonadotropin FSH i LH, a te z kolei pobudzają produkcję hormonów płciowych w gonadach.

  • powikłania zakrzepowo-zatorowe

    Powikłania zakrzepowo-zatorowe to grupa stanów chorobowych wynikających z tworzenia się zakrzepów krwi w układzie naczyniowym, które mogą prowadzić do zatoru w różnych narządach. Najczęstsze postaci tych powikłań to żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (obejmująca zakrzepicę żył głębokich i zatorowość płucną) oraz zatory tętnicze (m.in. udar niedokrwienny mózgu czy zawał mięśnia sercowego).

  • profilaktyka osteoporozy

    Profilaktyka osteoporozy to kompleksowe działania mające na celu zapobieganie rozwojowi osteoporozy, choroby charakteryzującej się zmniejszeniem gęstości mineralnej kości, co prowadzi do zwiększonego ryzyka złamań. Działania profilaktyczne powinny być rozpoczynane już w młodym wieku, ponieważ szczytowa masa kostna jest osiągana około 25-30 roku życia, a następnie stopniowo maleje.

  • przejściowy, łagodny stan napięcia nerwowego

    Przejściowy, łagodny stan napięcia nerwowego to często spotykany problem, charakteryzujący się tymczasowym nasileniem objawów związanych ze stresem, niepokojem i napięciem psychicznym. Występuje najczęściej w odpowiedzi na wydarzenia stresujące, takie jak egzaminy, wystąpienia publiczne, konflikty interpersonalne czy zmiany życiowe. W przeciwieństwie do zaburzeń lękowych, stan ten ma charakter przejściowy i zwykle ustępuje po usunięciu czynnika wywołującego napięcie.

  • premedykacja po zabiegu chirurgicznym

    Premedykacja po zabiegu chirurgicznym obejmuje farmakologiczne przygotowanie pacjenta mające na celu złagodzenie bólu pooperacyjnego, zapobieganie nudnościom i wymiotom, redukcję lęku oraz poprawę komfortu pacjenta w okresie pooperacyjnym. Jest to kluczowy element opieki nad pacjentem, który wpływa na przebieg rekonwalescencji i zmniejsza ryzyko powikłań.

  • profilaktyka odrzucania przeszczepu wątroby

    Profilaktyka odrzucania przeszczepu wątroby to kluczowy element opieki potransplantacyjnej, mający na celu zapobieganie reakcji układu immunologicznego biorcy przeciwko przeszczepionemu narządowi. Odrzucanie przeszczepu wątroby może mieć charakter ostry lub przewlekły, a jego wystąpienie znacząco wpływa na przeżywalność pacjenta i funkcjonowanie przeszczepionego narządu.

  • profilaktyka odrzucania przeszczepu nerki

    Profilaktyka odrzucania przeszczepu nerki to zespół działań mających na celu zapobieganie reakcji immunologicznej organizmu biorcy skierowanej przeciwko przeszczepionemu narządowi. Jest to kluczowy element postępowania po transplantacji nerki, ponieważ ryzyko odrzucenia jest najwyższe w pierwszych miesiącach po zabiegu, choć może wystąpić w każdym momencie po przeszczepieniu.

  • ponowne krwawienie z wrzodów trawiennych

    Ponowne krwawienie z wrzodów trawiennych to poważne powikłanie choroby wrzodowej, które może wystąpić pomimo wstępnego zatrzymania krwawienia. Ryzyko nawrotu krwawienia wynosi około 10-20% przypadków i stanowi stan bezpośredniego zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji. Nawrót krwawienia najczęściej występuje w ciągu pierwszych 72 godzin od zatrzymania pierwotnego epizodu.

  • profilaktyka odrzucania przeszczepu

    Profilaktyka odrzucania przeszczepu to kompleksowe postępowanie medyczne mające na celu zapobieganie reakcji układu immunologicznego biorcy przeciwko przeszczepionemu narządowi lub tkance. Stosuje się ją u wszystkich pacjentów po transplantacji, a jej intensywność zależy od rodzaju przeszczepu (narządy unaczynione jak nerka, wątroba, serce vs tkanki jak szpik kostny) oraz zgodności immunologicznej między dawcą a biorcą.

  • porażenie opuszkowe

    Porażenie opuszkowe to zespół objawów neurologicznych wynikających z uszkodzenia jąder nerwów czaszkowych zlokalizowanych w rdzeniu przedłużonym (opuszce). Charakteryzuje się zaburzeniami mowy (dyzartria), trudnościami w połykaniu (dysfagia), osłabieniem mięśni twarzy, języka i gardła. Porażenie opuszkowe może wystąpić w przebiegu chorób neurodegeneracyjnych (stwardnienie zanikowe boczne, stwardnienie rozsiane), chorób naczyniowych mózgu (udar opuszki), procesów zapalnych, nowotworów lub urazów.

  • prewencja nawrotów zatorowość płucna

    Prewencja nawrotów zatorowości płucnej polega na zapobieganiu ponownemu wystąpieniu zatoru w tętnicach płucnych, który zazwyczaj powstaje w wyniku przemieszczenia się skrzepliny z układu żył głębokich. Nawroty zatorowości płucnej stanowią poważne zagrożenie dla życia pacjenta, dlatego kluczowe jest wdrożenie odpowiedniego leczenia przeciwzakrzepowego po pierwszym epizodzie.

  • prewencja nawrotów zakrzepica żył głębokich

    Prewencja nawrotów zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) jest kluczowym elementem leczenia pacjentów po epizodzie ZŻG. Zakrzepica żył głębokich to stan, w którym dochodzi do tworzenia się skrzeplin w głębokich żyłach, najczęściej w obrębie kończyn dolnych. Nawroty ZŻG występują u około 30% pacjentów w ciągu 5 lat od pierwszego epizodu, dlatego odpowiednia profilaktyka wtórna jest niezbędna.

  • prewencja zatorowość systemowa

    Prewencja zatorowości systemowej to działania mające na celu zapobieganie powstawaniu zatorów w układzie tętniczym, które mogą prowadzić do niedokrwienia narządów i tkanek. Zatorowość systemowa najczęściej występuje u pacjentów z migotaniem przedsionków, wadami zastawkowymi serca, sztucznymi zastawkami serca oraz po zawale mięśnia sercowego z zakrzepami wewnątrzsercowymi.

  • prewencja udar

    Prewencja udaru mózgu obejmuje działania mające na celu zapobieganie pierwszemu udarowi (prewencja pierwotna) oraz zapobieganie nawrotom udaru u osób, które już go przeżyły (prewencja wtórna). Skuteczna prewencja opiera się na modyfikacji czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, hiperlipidemia, migotanie przedsionków, palenie tytoniu, otyłość oraz niedostateczna aktywność fizyczna.

  • prewencja udaru związanego z migotaniem przedsionków

    Prewencja udaru związanego z migotaniem przedsionków jest kluczowym elementem leczenia pacjentów z tą arytmią. Migotanie przedsionków zwiększa ryzyko udaru mózgu 5-krotnie, głównie z powodu tworzenia się skrzeplin w lewym przedsionku, szczególnie w jego uszku. Ryzyko to ocenia się za pomocą skal, takich jak CHA₂DS₂-VASc, uwzględniających wiek, płeć, choroby współistniejące oraz przebyte incydenty zakrzepowo-zatorowe.

  • powikłane zakażenia jamy brzusznej

    Powikłane zakażenia jamy brzusznej (complicated intra-abdominal infections, cIAI) to stany kliniczne, w których proces zakaźny wykracza poza narząd będący źródłem zakażenia, prowadząc do tworzenia ropni lub zapalenia otrzewnej. Najczęstszymi przyczynami są perforacja przewodu pokarmowego (np. w przebiegu zapalenia wyrostka robaczkowego, zapalenia uchyłków, choroby wrzodowej), zapalenie trzustki, zapalenie dróg żółciowych czy urazy jamy brzusznej.

  • profilaktyka dużych zdarzeń sercowo-naczyniowych

    Profilaktyka dużych zdarzeń sercowo-naczyniowych (MACE – Major Adverse Cardiovascular Events) to kluczowy obszar współczesnej kardiologii, obejmujący zapobieganie zawałom serca, udarom mózgu oraz zgonom z przyczyn sercowo-naczyniowych. Działania profilaktyczne są niezbędne szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia, cukrzyca, otyłość, palenie tytoniu czy dodatni wywiad rodzinny w kierunku chorób sercowo-naczyniowych.

  • przewlekła choroba górnych dróg oddechowych

    Przewlekła choroba górnych dróg oddechowych to długotrwały stan zapalny obejmujący struktury anatomiczne położone powyżej krtani, w tym nos, zatoki przynosowe, gardło i uszy środkowe. Do najczęstszych postaci klinicznych zalicza się przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, przewlekłe zapalenie gardła, przewlekły nieżyt nosa oraz przewlekłe zapalenie ucha środkowego. Schorzenia te charakteryzują się utrzymywaniem się objawów przez okres co najmniej 12 tygodni mimo odpowiedniego leczenia.

  • przewlekłe zaburzenie krążenia w siatkówce oka

    Przewlekłe zaburzenia krążenia w siatkówce oka to grupa schorzeń naczyniowych prowadzących do niedokrwienia i hipoksji siatkówki. Występują one najczęściej w przebiegu takich chorób jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca czy zakrzepica żył siatkówki. Długotrwałe zaburzenia krążenia mogą prowadzić do nieodwracalnych zmian w siatkówce, obrzęku plamki żółtej oraz stopniowej utraty widzenia.

  • przewlekłe zaburzenie krążenia w naczyniówce oka

    Przewlekłe zaburzenie krążenia w naczyniówce oka to stan chorobowy, który charakteryzuje się długotrwałymi zmianami w przepływie krwi przez naczyniówkę – silnie unaczynioną warstwę gałki ocznej. Naczyniówka odpowiada za dostarczanie tlenu i składników odżywczych do zewnętrznych warstw siatkówki, a jej nieprawidłowe funkcjonowanie może prowadzić do poważnych konsekwencji dla widzenia.

  • profilaktyka krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego

    Profilaktyka krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego obejmuje działania mające na celu zapobieganie wystąpieniu krwawienia u pacjentów z grupy ryzyka. Wskazanie to dotyczy przede wszystkim pacjentów hospitalizowanych na oddziałach intensywnej terapii, chorych z ciężkimi oparzeniami, pacjentów po dużych zabiegach operacyjnych, z ciężką niewydolnością narządową oraz stosujących długotrwale niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub glikokortykosteroidy.

  • przewlekła zapalna poliradikuloneuropatia demielinizacyjna

    Przewlekła zapalna poliradikuloneuropatia demielinizacyjna (CIDP, Chronic Inflammatory Demyelinating Polyneuropathy) to rzadka choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje osłonki mielinowe nerwów obwodowych. Prowadzi to do postępującego osłabienia mięśni, utraty czucia oraz zaburzeń funkcji ruchowych. CIDP charakteryzuje się przewlekłym przebiegiem (powyżej 8 tygodni), w przeciwieństwie do ostrego zespołu Guillaina-Barrégo. Objawy zwykle narastają symetrycznie, rozpoczynając się od kończyn dolnych, następnie obejmując kończyny górne.

  • pourazowy obrzęk

    Pourazowy obrzęk to reakcja organizmu na uszkodzenie tkanek wskutek urazu mechanicznego, charakteryzująca się gromadzeniem płynów w przestrzeni pozakomórkowej. Występuje najczęściej po stłuczeniach, skręceniach, zwichnięciach czy złamaniach. Obrzęk rozwija się na skutek zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych i uwalniania mediatorów zapalnych w miejscu urazu.

  • przewlekłe atroficzne zapalenie błony śluzowej żołądka

    Przewlekłe atroficzne zapalenie błony śluzowej żołądka to schorzenie charakteryzujące się postępującym zanikiem gruczołów właściwych błony śluzowej żołądka, co prowadzi do utraty komórek wydzielniczych i zastąpienia ich przez komórki metaplastyczne. Najczęstszą przyczyną jest zakażenie Helicobacter pylori, ale może być również spowodowane przez autoimmunologiczne zapalenie żołądka, długotrwałe stosowanie niektórych leków (np. NLPZ), nadużywanie alkoholu czy refluksowe zapalenie przełyku.

  • przewlekła obturacyjna choroba tętnic kończyn dolnych

    Przewlekła obturacyjna choroba tętnic kończyn dolnych (POAD, ang. Peripheral Artery Disease – PAD) to schorzenie, w którym dochodzi do zwężenia lub niedrożności tętnic zaopatrujących kończyny dolne, co prowadzi do ograniczenia przepływu krwi. Główną przyczyną jest miażdżyca, powodująca odkładanie się blaszek miażdżycowych w ścianach tętnic. Choroba manifestuje się najczęściej chromaniem przestankowym (bólem kończyn podczas chodzenia, który ustępuje po odpoczynku), a w zaawansowanych stadiach bólem spoczynkowym, zmianami troficznymi i martwicą tkanek.

  • przygotowanie do badań diagnostycznych

    Przygotowanie do badań diagnostycznych to kluczowy element procedury medycznej, mający na celu zapewnienie wiarygodności i dokładności wyników. Właściwe przygotowanie pacjenta może obejmować szereg działań, od prostych instrukcji jak pozostanie na czczo, po bardziej złożone protokoły wymagające modyfikacji diety, przyjmowania specyficznych preparatów czy czasowego odstawienia niektórych leków.

  • przewlekłe zapalenie ciała rzęskowego

    Przewlekłe zapalenie ciała rzęskowego (cyclitis chronica) to długotrwały proces zapalny obejmujący część naczyniową błony środkowej oka, odpowiedzialną za produkcję cieczy wodnistej. Schorzenie to jest często składową przewlekłego zapalenia błony naczyniowej (uveitis) i może występować samodzielnie lub towarzyszyć innym chorobom układowym, takim jak sarkoidoza, choroba Behçeta, łuszczyca czy młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów.

  • polineuropatia w przebiegu gammapatii monoklonalnej

    Polineuropatia w przebiegu gammapatii monoklonalnej to zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się uszkodzeniem obwodowych nerwów spowodowanym przez nieprawidłowe białka monoklonalne produkowane przez komórki plazmatyczne. Najczęściej występuje w przebiegu szpiczaka mnogiego, makroglobulinemii Waldenströma, amyloidozy AL oraz monoklonalnej gammapatii o nieokreślonym znaczeniu (MGUS). Objawy obejmują osłabienie mięśni, zaburzenia czucia, parestezje, drętwienie, ból neuropatyczny oraz zaburzenia autonomiczne.

  • przyłuszczyca

    Przyłuszczyca (łac. parapsoriasis) to heterogenna grupa przewlekłych chorób skóry o niejasnej etiologii, która może przypominać łuszczycę, ale charakteryzuje się odmiennym obrazem klinicznym i histopatologicznym. Wyróżnia się dwa główne typy: przyłuszczycę drobnoplamistą (parapsoriasis guttata) oraz przyłuszczycę wielkoogniskową (parapsoriasis en plaques), która może ewoluować w kierunku ziarniniaka grzybiastego – formy chłoniaka skóry T-komórkowego.

  • podostra postać skórna tocznia rumieniowatego

    Podostra postać skórna tocznia rumieniowatego (SCLE – Subacute Cutaneous Lupus Erythematosus) to choroba autoimmunologiczna stanowiąca podtyp tocznia rumieniowatego układowego. Charakteryzuje się występowaniem charakterystycznych zmian skórnych, które są fotowrażliwe i zwykle lokalizują się na obszarach ciała eksponowanych na światło słoneczne – twarz, szyja, dekolt, ramiona i przedramiona.

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl